Son güncelleme: 5 Aralık 2007 12:25

Brusella hastalığı nedir?

Halk arasında "Yavru atma", "Malta humması" veya "Dalgalı humma" olarak bilinen hastalığa, brusella denilen bir mikrop neden olur. Brusella mikrobu, insan, sığır, koyun, keçi ve domuzlarda yavru atma, kısırlık ve meme hastalıkları yapar. Mikrop, hasta hayvanların dışkı, süt ve atık yavru zarları (son'u) ile çevreye bulaşıp, insanlarda hastalık meydana getirir. Ahır veya ağıl içinde hayvanlar arasında bulaşma ağız, deri, göz yoluyla, çiftleşme veya sağım sırasındaki hatalar sonu meme yoluyla olur. Mikrobu taşıyan gebe hayvanlar yavru atarlarken veya doğururken atık yavru zarları ve suları ile çevreyi bulaştırırlar. Mikrobu taşıyan hasta hayvanların çoğu, yavru attıktan sonra aylarca sütleri ile mikrobu çıkarırlar. İneklerde yavru atmalar genellikle gebeliğin 6. ve 8. aylarında, koyun ve keçilerde gebeliğin ileri devrelerinde olur. İnek, koyun ve keçilerde, birinci yavru atımından sonra, ikinci atık olayları nadiren görülür. Brusellada genellikle hasta hayvanları tedavi yoluna gidilmez. Hastalar ayrılarak mezbahaya gönderilir. Sığırlarda ihbarı mecburi hastalıklardandır.


HAYVANLARDA BAŞLICA KORUNMA YOLLARI
Hastalığa karşı korunma için öncelikle sürüye hastalığı sokmamalıdır. Dışarıdan kontrolsüz ve muayenesiz herhangi bir çift tırnaklı hayvan sürüye, ahıra veya meraya sokulmamalıdır. Sürüde hastalık belirtisi göstermeyen fakat mikrobu taşıyarak çevreyi bulaştıran hayvanları tespit için kan muayeneleri yapılmalıdır. Bu amaçla Hayvan Sağlığı Şube Müdürlüklerine başvurulmalıdır. Sığırlar için kan muayenelerinde hastalıklı olduğu tespit edilen hayvanlar kasaba sevk edilip, damızlıktan çıkarıldıktan sonra ahır dezenfekte edilir (ilaçlanır). Süt sağanlar, bir hayvandan diğerine geçerken ellerini bir dezenfektanın (ilaçlı su) içine sokmalı, süt kapları yıkanarak dezenfekte (ilaçlanmalı) edilmelidir. Buzağılar hasta hayvanın memesinden emzirilmemelidir. Sürüdeki atık yapan hayvanlar, en az bir ay süreyle sağlamlardan ayrılmalıdır. Atık yapan ineklerde atıktan 21 gün sonra kan kontrolü yapılmalıdır. Koyunları brusella mikrobu ile bulaşık sığırlardan uzak tutmalı, sığırların otlatıldığı meralara koyunlar
sokulmamalıdır. Bruselladan korunma aşılamalar yolu ile olur. Bir veya iki defa atık yapmış hayvanlar hastalığa karşı direnç kazanırlar fakat mikrobu taşıyıcı olarak kalırlar. Aşılamalar, 4-8 ay arası danalara ve 8. aydan itibaren iki yılda bir erginlere yapılır. Küçükbaşlarda ise; 3-6 aylık dişi-erkek tüm kuzu ve oğlaklara, 8 aylıktan itibaren ergin dişi koyun ve keçilere yapılmalıdır. Aşılamalarla ilgili bilgi almak için, Hayvan Sağlığı Şube Müdürlüklerindeki veteriner hekimler ile temasa
geçilmelidir.  İnsanlara brusellanın bulaşması, hasta hayvanların atık yavru zarları, süt ve eti ile olabildiği gibi deri, yün ve keçi kılı ile de olur. Brusellanın başlıca taşıyıcısı olarak kabul edilen yiyecek süt ve süt ürünleridir. Keçi ve koyun sütü en tehlikelisidir. Hasta insanlarda, genellikle akşamları ateş yükselmesi ve terleme görülür. Ateş gündüzleri düşer. Bazen ateş daha hafif ancak kalıcı olabilir bu durum 3-5 gün sürer. Şiddetli eklem ağrıları, halsizlik ve baş ağrısı vardır. Bazı hallerde gebe kadınlar çocuk düşürebilir, erkeklerde yumurtalık iltihabı sonu kısırlık görülebilir. İnsandan insana bulaşma çok nadirdir. Hayvanlarla doğrudan veya dolaylı temasla insanlara bulaşabilen mikrop, rutubetli toprakta ve toprağın üzerindeki dışkıda 70-80 gün, salamura peynirde 15-17 gün, soğutulmuş ette iki hafta, tereyağı ve çökelekte 3-4 ay, durgun sularda 1-2 ay canlı kalır. Doğrudan güneş ışığında kalırsa 4-5 saatte, pastörizasyonla ve normal dezenfektanlarla ölür.
Sığır ve benzeri hayvanlarla ilgilenen kişilerin çalışırken koruyucu giysi, eldiven ve çizme giymesi, ahır, ağıl ve aletlerin dezenfekte edilmesi, buralarda yiyecek, içecek tüketimi yapılmaması, sütün kaynatılmadan tüketilmemesi, peynir, kaymak ve tereyağı yapımında mutlaka pastörize veya kaynatıldıktan sonra kullanılması, insanlarda yukarıda belirtilen hastalık belirtilerinin görülmesi halinde hemen bir doktora başvurulması gerekir.

İletişim Kurumsal Yardım Üyelik Site Haritası

Copyright © MYNET A.Ş. Telif Hakları MYNET A.Ş.'ye Aittir