---
title: "Türkçe zor mu, yoksa biz mi yanlış yaklaşıyoruz?"
date: "2025-03-17 10:20:24"
author: "Devrim Karadağ"
tags: "Haber", "sınav"
canonical_url: "https://www.mynet.com/turkce-zor-mu-yoksa-biz-mi-yanlis-yaklasiyoruz-170100303215"
original_url: "https://www.mynet.com/turkce-zor-mu-yoksa-biz-mi-yanlis-yaklasiyoruz-170100303215"
---
# Türkçe zor mu, yoksa biz mi yanlış yaklaşıyoruz?
*"Zor sorular yalnızca akademik bilgiyi değil, aynı zamanda zihinsel esnekliği ve problem çözme becerisini test eder. Eğer bir konu sizi zorluyorsa, bu kötü bir şey değil; aksine, beyninizin yeni bağlantılar kurarak geliştiğinin en büyük kanıtıdır." *
Yukarıdaki sözü ben söyledim ama sonuna kadar katılıyorum. Öyledir de. Buradan yola çıkarak bir şey diyeceğim, bir sınavlar ülkesi Türkiye’de (Yılda yaklaşık 13 milyon kişi bir tür sınava giriyor) sınav başarısının ana hattı disiplinden, iyi eğitimden, kaygıyı yenmekten vs değil, okuduğun soruyu doğru anlamaktan kaynaklanıyor! Aynen öyle! Soruyu okuyorsun, cevaplayacaksın da ne sorduğunu tam olarak anladın mı? Mesele bu. Ben de bunun üzerine, Türkçe, çeşitli kademelerdeki Türkçe sorular, anlamak… üzeirne bir şeyler karalamak istedim, bir uzamana da danıştım. 
Şimdi, size bir sahne çizelim: Elif, lise son sınıf öğrencisi, edebiyatı seviyor ama AYT Türkçe denemelerine her oturduğunda içini tarifsiz bir huzursuzluk kaplıyor. Paragraf sorularına yetişememek, sözel mantıkta kaybolmak ve anlam bilgisi sorularının bazen bir bilmeceye dönüşmesi… Hepsi, sınav anında Elif’in zihnini kemiren en büyük sorunlar. "Ya soruyu yanlış anlarsam?" diye düşündüğü her an, gözünün önünden geçen saat, onun için bir geri sayım gibi işliyor.
Peki, sorun gerçekten Türkçe mi, yoksa Türkçe sorularına yaklaşım biçimimiz mi?
Her yıl milyonlarca öğrenci, AYT Türkçe sorularında benzer kaygılar yaşıyor. Türkiye’de öğrencilerin okuduğunu anlama becerisi üzerine yapılan araştırmalar, PISA ve diğer uluslararası değerlendirmeler, bizim için önemli bir gerçekle yüzleştiriyor: Birçok öğrenci, yalnızca bilgiyi değil, bilgiyi nasıl işleyeceğini de öğrenmek zorunda. AYT Türkçe’de başarılı olmak, yalnızca gramer veya kelime bilgisiyle değil, aynı zamanda doğru okuma, analiz etme ve düşünme stratejileriyle mümkün oluyor.
## “İSTANBUL TÜRKÇESİ SORU BANKASI” KİTABIYLA BİR KONU GİRİŞİ
Bir uzmanla konuşmak istedim bunu alamak için. Bir kitap uzun zamandır ilgimi çekiyordu, Harun Tursun hocanın “İstanbul Türkçesi Soru Bankası” kitabı. Muhabbetimizde sordum, bir sınav kitabına bu ismi vermek ne ola ki diye? Harun Hoca şöyle  cevapladı: “Kitabın isminden başlayayım. Öncelikle özel olan bir şeyin özel adı olmalıydı. Diğerlerinden ayırt edilsin diye bir isim üzerinde çalıştım. Istanbul ismi bir anda gelişti. Burada “İstanbul” şehir anlamında değil. Kullandığımız Türkçe yani resmi dilimiz İstanbul ağzı. Karadeniz ya da Konya ağzı değil. Resmi dilimiz de istanbul ağzı olduğu için İstanbul Türkçesi demeyi uygun buldum. Bu isim Türkçe öğretmenleri tarafından sempatiyle karşılanacaktır ve ticari bir his uyandırmayacak ve güven verecektir diye düşünüyorum.”
Bu kitabın farkı nedir diye düşündüğümde;  Biliyorum ki, öncelikle Türkçe özellikle de paragraf soruları yazmak çok zor. Sadece Türkçe bilmek yetmiyor aynı zamanda ÖSYM’nin dilini de yakalayabilmek gerekiyor. Maalesef ülkemizdeki edebiyatçıların çoğu kitap okumuyor okumuş gibi yapıyor. Aynı şey kitaplar için de geçerli. İyi kitap sayısı çok çok az. Matematik ya da diğer branşlarda iyi soru yazmak düşünmekle özgün bir problem yaratmakla oluyor ama Türkçe’de öyle değil.  O yüzden kitap ÖSYM’nin diline oldukça yakın bir kitap. İkinci olarak, ben öğrencileri “sınava hazırlıyorum o yüzden sınavın yani ÖSYM’nin yaptığı sınavların analizini yapmam gerekir” kafasındaki bir kitap. Bu kitap yazılırken her bir ünite ile ilgili ÖSYM’nin sınavları analiz edilmiş. Özellikle 2015-2024 yıllarını inceleyip daha eskiye gitmeye de gerek duyulmamış. Sorular güncel olsun istenmiş, bu yakalanmış. Ayrıca sadece TYT-AYT değil KPSS, ALES, DGS, MSÜ sınavlarını da inceleyip analiz eden bir kitap, bunu da öğrendik. Bu sınavlarda çıkmış her bir soruyu, kullanılan kavramları, soru sayılarını, soru modellerini vs. analiz eden bir kitap. Bu detaylı analizlerden sonra tüm konuyu buna göre kurgulayan kitap, tüm soruları 2015-2024 yıllarındaki sorulara göre yazılmış. Kitabın amacı, öğrenciler sınava girdiğinde yabancılık çekmesin ve hazır olsun. Çünkü maalesef öğrenciler çok soru çözdüğü halde özellikle Türkçede istediği netleri yapamayabiliyor. Bunun en önemli sebebi çözdüğü kitapların ÖSYM kalitesine ve diline çok uzak olması. Ben bir eğitimci olarak buna katılıyorum; Öğrenciler okuduğunu anlamıyor diyoruz bence biz onlara yanlış kitaplar çözdürüyoruz. ÖSYM analiz edilip sorular da yazıldıktan sonra kitabın bir hikayesi bir akışı olmalıydı. Bunu da kitabı parçadan bütüne kolaydan zora gidecek şekilde kurgulayarak halletmiş Harun Hoca. Testlerin isimlerini sordum, şöyle cevapladı:
![IMG-20250221-WA0072 - Kopya](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/19545380/1200xauto.jpg)
Öğrenme Testleri: Alt kazanımlardan oluşan, daha çok öğrenmeye kavramaya yönelik testler. Zorluk seviyesi için kolay orta diyebiliriz.
Sınavda Kesin Çıkar: Bu testler alt kazanımların sonunda, üniteyi tekrar etmek ve seviyeyi yükseltmek için yazılmış bir nevi ünite ölçme testi. Burada TYT ‘de kullanılan güncel soru formlarını kullanmaya özen gösterdim.
İkiz Sorular: Bu test, son birkaç yılda çıkmış soruların benzerinden oluşmakta. İki sütunlu testin solunda çıkmış soru, sağında onun benzeri. Bunu iki amaç için yazdım. Birincisi, öğrenciler daha fazla benzer soru çözsün. İkincisi ise “ben en az ÖSYM kadar kaliteli soru yazabilirim”i göstermek.
Harun Hoca, İstanbul Türkçesi için “Bir Kitap, Çok Şey” sloganını kullanıyor. Çünkü “bir YouTube kanalı kurup, her bir soruyu bizzat yazarı olarak ben çözeceğim” diyor. Ayrıca her bir testin konusunu da Youtube’da anlatacakmış. Yani kitabı alan öğrenci tüm soruların çözümünü, konu anlatım videolarını bizzat yazarından dinleyecek. İyi fikir diyorum. Şimdi ben bu ara kısımdan sonra yazıma geri dönüyorum.
Yalnızca bilgi eksikliği değil, sınav kaygısı da başarının önündeki en büyük engellerden biri. **Ege Bilimsel Araştırmalar Dergisi’nde yayımlanan bir çalışmaya göre**, sınav kaygısı düşük olan öğrencilerin akademik başarısı, yüksek sınav kaygısı olanlara kıyasla belirgin şekilde daha yüksek çıkıyor . Yani, bir paragraf sorusuyla karşılaştığımızda verdiğimiz ilk tepki—"Bu çok uzun, ben bunu okuyamam!" veya "Önce soruyu okuyayım, belki ipucu yakalarım!"— o soruyla nasıl başa çıkacağımızı belirliyor.
![Gelişmiş teknolojik cihazlarla donatılmış sınıflar, öğrenciler ve öğretmenlerle dolu modern bir okul kopyası](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/19545404/1200xauto.jpg)
Öte yandan, **Turkish Family Physician** dergisinde yayımlanan "Sınav Kaygısını Etkileyen Faktörler" başlıklı derleme, kaygının öğrenilen bilginin sınav sırasında etkili bir şekilde kullanılmasını engellediğini ve başarının düşmesine yol açtığını gösteriyor. Yani, AYT Türkçe’de başarıya ulaşmanın yolu yalnızca konu çalışmaktan değil, aynı zamanda sınav psikolojisini doğru yönetmekten geçiyor.
Oksijen Yayıncılık tarafından hazırlanan bu rehber, AYT Türkçe sınavındaki zor konulara nasıl yaklaşmanız gerektiğini bilimsel veriler ışığında ele alıyor. Paragraf sorularında zaman yönetimi nasıl yapılır? Sözel mantık sorularında ipuçları nasıl bulunur? Anlam bilgisi sorularında yapılan en büyük hatalar neler? Ve en önemlisi, tüm bu zorlukları aşmak için nasıl bir strateji geliştirebiliriz?
Bazen zor görünen sorular, yalnızca doğru yöntemlerle ele alınmayı bekleyen fırsatlardır. İşte şimdi, Türkçe’nin sınav labirentinde kaybolmamak için bu yöntemleri birlikte keşfedelim.
## TYT VE AYT DEĞERLENDİRMESİ
TYT yani Temel Yeterlilik Testi, ikinci oturumu olan AYT yani Alan Yeterlilik Testi Türkçe sınavı hakkında detaylı bilgilerin yer aldığı bu çalışmada, zor konulara nasıl yaklaşılması gerektiği incelenecektir. Her bir bölümün öğrencilere katkı sağlaması ve sınavda başarı elde etmelerine yardımcı olması hedeflenmektedir.
AYT ve Türkçe sınavı genel bilgileri, sınavın formatı, hangi konulardan sorumlu olunacağı, sınavın süresi, puanlama sistemi ve geçmiş yıllarda çıkmış soru istatistikleri gibi konuları kapsamaktadır. Bu bilgiler, öğrencilerin sınavda karşılaşacakları zorluklara nasıl hazırlanmaları gerektiği konusunda rehberlik edecek ve doğru çalışma stratejileri geliştirmelerine yardımcı olacaktır.
Zor konuların belirlenmesi için yapılan ilk adım sınav istatistiklerinin detaylı bir şekilde analiz edilmesidir. Bu analizde öğrencilerin genel performansı, hangi konularda daha zorlandıkları, hangi tip sorularda daha fazla yanlış yaptıkları gibi veriler incelenir. Bu sayede hangi konuların öğrenciler için zorlayıcı olduğu net bir şekilde ortaya konulur ve çalışma stratejileri buna göre belirlenir. Sınav istatistiklerinin analizi, öğrencilerin zayıf olduğu konuları tespit etmek ve bu konularla ilgili planlı bir çalışma yapabilmek için oldukça önemlidir.
## SINAV ISTATİSTİKLERİNİN ANALİZİ 
Sınav istatistiklerinin analizi, öğrencilerin zayıf olduğu konuları ve sınavdaki genel performanslarını belirlemek için kullanılan önemli bir stratejidir. Bu analizde öncelikle genel olarak öğrencilerin sınavdaki başarı durumu incelenir. Daha sonra her bir konu başlığına ilişkin öğrenci performansı ayrıntılı bir şekilde değerlendirilir. Hangi konularda öğrencilerin daha fazla yanlış yaptığı, hangi tip sorularda zorlandıkları gibi veriler detaylı bir şekilde analiz edilir. Bu analiz sonucunda öğrencilerin zayıf olduğu konular net bir şekilde ortaya çıkar ve çalışma stratejileri buna göre belirlenir. Sınav istatistiklerinin analizi, öğrencilerin eksikliklerini tespit etme ve bu eksiklikleri giderme konusunda oldukça faydalı bir yöntemdir.
![zor](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/19545410/1200xauto.jpg)
Zor konularla başa çıkmak için doğru stratejiler belirlemek önemlidir. Öncelikle, her konuyu tek tek ele alarak hangi konuda zorluk yaşandığını belirlemek gereklidir. Daha sonra, o konuyla ilgili bol miktarda pratik yapmak ve örnek sorular çözmek faydalı olacaktır. Ayrıca, konuları öğrenme sürecinde not almak ve kavram haritaları oluşturmak da konuları daha iyi anlamak açısından yardımcı olabilir. Zor konularla başa çıkmak için düzenli ve disiplinli bir çalışma programı oluşturmak da oldukça etkili olacaktır.
## SÖZEL MANTIK VE ANLAM BİLGİSİ 
Sözel mantık ve anlam bilgisi, Türkçe sınavında sıkça karşılaşılan zor konulardan biridir. Bu konuda başarılı olabilmek için öncelikle kelime hazinenin genişletilmesi ve anlam bilgisinin güçlendirilmesi gereklidir. Ayrıca, metinleri anlama ve çözümleme becerisi kazanmak için bol miktarda okuma yapmak önemlidir. Sözel mantık sorularında ise, mantıksal ilişki kurma becerisi geliştirilmeli ve örnek sorularla pratik yapılmalıdır. Bu şekilde sözel mantık ve anlam bilgisi konularında başarılı olmak mümkün olacaktır.
Bu bölümde, AYT Türkçe sınavında karşılaşabileceğiniz zorlukları aşmak için çözümlü örnek sorularla uygulamalı bir çalışma yapılacaktır. Bu çalışma, zor konulara odaklanarak, adayların daha iyi anlamalarını ve soruları doğru cevaplamalarını sağlayacaktır. Ayrıca, bu bölümde yer alan örnek sorular sayesinde, adaylar sınavda karşılarına çıkabilecek farklı türdeki sorulara nasıl yaklaşmaları gerektiğini de öğreneceklerdir.
![IMG-20250221-WA0075](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/19545413/1200xauto.jpg)
Paragraf soruları, AYT Türkçe sınavında adayların en çok zorlandığı konulardan biridir. Bu bölümde, paragraf sorularına yönelik çözümlü örnek sorularla uygulamalı bir çalışma yapılacak ve adaylar bu tür soruları nasıl daha etkili bir şekilde çözebileceklerini öğreneceklerdir. Ayrıca, bu bölümde yer alan örnek sorular, adaylara paragraf sorularının farklı türlerini anlama ve çözme konusunda pratik yapma fırsatı sunacaktır.
**Fazıl Hüsnü Dağlarca;** "Türkçem, benim ses bayrağım." demiş.
Bu güzel sözü, dilimize dair zorlukları aşarken bir rehber olarak düşünebiliriz. Ne de olsa, AYT Türkçe'deki paragraf sorularıyla boğuşurken bile, aslında "ses bayrağımızı" en iyi şekilde dalgalandırmaya çalışıyoruz!
## TÜRKÇE'DEKİ ZORLUKLARLA BAŞA ÇIKMAK 
Özetle, Türkçe'deki zorluklarla başa çıkmak için bolca okuma yapmak, kelime hazinemizi genişletmek ve tabii ki sorulara karşı biraz mizahi bir bakış açısıyla yaklaşmak işleri kolaylaştırabilir! 
TYT ve AYT Türkçe sınavlarında başarılı olmak için öncelikle yapılan hataları analiz etmek ve bu hatalardan ders çıkarmak önemlidir. Hata analizi, hangi konularda ve neden yanlış cevap verildiğini belirlemek adına oldukça faydalıdır. Bu sayede adaylar, eksik oldukları konuları belirleyebilir ve üzerinde yoğunlaşarak eksikliklerini giderme fırsatı bulurlar. Hata analizi sürecinde öğrencilerin yanlış cevaplarına neden olan temel sebepleri incelemeleri ve bu hataları tekrarlamamak adına çeşitli stratejiler geliştirmeleri gerekmektedir.
Yanlış cevapların analizi yapılırken öğrencilerin kendi zayıf noktalarını belirlemeleri oldukça önemlidir. Hangi tür sorularda daha fazla yanlış cevap verdiklerini gözlemlemek, konular arasındaki zorluk seviyesini belirlemekte yardımcı olur. Ayrıca bu analiz, sınav stratejilerini gözden geçirerek hangi tür sorulara nasıl yaklaşmaları gerektiği konusunda fikir sahibi olmalarını sağlar. Yanlış cevapların analizi yapılırken dikkat edilmesi gereken noktaların başında dikkatsiz hatalar, bilgi eksikliği ve yanlış anlamaların detaylı bir biçimde incelenmesi gelir. Böylelikle adaylar, hatalarını en aza indirgeyerek sınavda daha başarılı olma şansını artırabilirler.
AYT Türkçe sınavında zaman yönetimi oldukça önemlidir. Bu nedenle, test teknikleri ve zaman yönetimi konusunda öğrencilerin bilgi sahibi olması gerekmektedir. Zamanı verimli kullanabilmek adına, öğrencilerin her bir soruya belirli bir süre ayırmaları ve zamanı iyi planlamaları önemlidir. Sınav süresince zamanı etkili bir şekilde yönetebilmek için dikkatli ve hızlı bir şekilde soruları çözebilmek oldukça önemlidir. Bu konuda yapılan deneme sınavlarıyla pratik yaparak, zaman yönetimi konusunda beceri kazanmak mümkündür.
## ETKİLİ SORU ÇÖZME TEKNİKLERİ 
Etkili soru çözme teknikleri, AYT Türkçe sınavında başarılı olmak için oldukça önemlidir. Öğrencilerin karmaşık ve uzun metinleri hızlı bir şekilde anlamaları ve soruları doğru bir şekilde çözmeleri gerekmektedir. Bu nedenle, anlam bilgisi, paragraf soruları, sözel mantık gibi konularda etkili soru çözme teknikleri öğrenilmelidir. Öğrencilerin metinleri dikkatlice okuyarak ana fikirleri belirleyebilmeleri ve detayları doğru bir şekilde analiz edebilmeleri oldukça önemlidir. Bu yüzden, etkili soru çözme teknikleri konusunda yapılan uygulamalı çalışmalarla öğrencilerin becerilerini geliştirmeleri ve sınavda başarılı olmaları mümkündür.
TYT ve AYT Türkçe sınavlarında zor konularla başa çıkabilmek için öncelikle sınav istatistiklerinin detaylı bir şekilde analiz edilmesi gerekmektedir. Bu analiz sonucunda hangi konularda adayların daha zorlandığını belirleyerek çalışma stratejileri oluşturulmalıdır. Ayrıca, sözel mantık ve anlam bilgisi üzerine yoğunlaşarak, doğru anlama ve çözümleme becerilerini geliştirme konusuna özellikle dikkat edilmelidir. Çözümlü örnek sorularla yapılacak uygulamalı çalışmalar, adayların bu konulardaki eksikliklerini gidermelerinde oldukça etkili olacaktır. Yanlış cevapların ayrıntılı bir şekilde analiz edilerek hata analizi yapılmalı ve bu hatalardan ders çıkarılarak iyileştirme yolları belirlenmelidir. 
## YAZARINDAN 10 SORU 10 CEVAP:
**1. AYT Türkçe sınavında hangi konular genellikle zorlayıcıdır?**
Paragraf soruları, sözel mantık ve anlam bilgisi konuları öğrenciler için genellikle en zorlayıcı konular arasındadır. Özellikle uzun metinleri anlama ve yorumlama gerektiren sorular adayları zorlayabilir.
**2. Zor konuları belirlemek için nasıl bir analiz yapılmalıdır?**
Sınav istatistikleri incelenerek öğrencilerin en çok hata yaptığı konular belirlenmelidir. Hangi tür soruların daha fazla yanlış yapıldığı ve genel başarı durumuna dair veriler analiz edilmelidir.
**3. Zor konularla başa çıkmak için nasıl bir çalışma programı oluşturulmalıdır?**
Öncelikle eksik olunan konular tespit edilmeli, ardından bu konular için düzenli ve disiplinli bir çalışma programı oluşturulmalıdır. Bol bol pratik yapmak, not almak ve kavram haritaları oluşturmak faydalı olabilir.
**4. Paragraf sorularında başarılı olmak için hangi stratejiler kullanılmalıdır?**
Metinleri dikkatlice okuyarak ana fikri belirlemek, sorulara yönelik ipuçlarını tespit etmek ve zaman yönetimini iyi yapmak paragraf sorularında başarılı olmayı sağlar. Ayrıca, farklı türlerde paragraf sorularını çözerek pratik yapmak önemlidir.
**5. Sözel mantık sorularını çözmede hangi teknikler etkilidir?**
Mantıksal ilişki kurma becerisini geliştirmek, sık karşılaşılan soru tiplerini tanımak ve örnek sorularla bol bol pratik yapmak sözel mantık sorularında başarıyı artırır.
**6. Yanlış cevapların analizi neden önemlidir?**
Yanlış cevaplar incelenerek hangi konularda hata yapıldığı tespit edilebilir. Bu analiz sonucunda eksik olunan alanlara daha fazla odaklanılarak hataların tekrar edilmesi önlenebilir.
**7. Zaman yönetimi AYT Türkçe sınavında nasıl sağlanmalıdır?**
Her soruya belirli bir süre ayrılarak, önce kolay sorular çözülüp sonra zor sorulara vakit ayrılmalıdır. Deneme sınavları ile zaman yönetimi konusunda pratik yapılmalıdır.
**8. Test teknikleri ve soru çözme stratejileri nasıl geliştirilebilir?**
Soruları dikkatli okumak, şıkları eleme yöntemiyle değerlendirmek, anahtar kelimelere odaklanmak ve dikkat hatalarını azaltmak için sistemli çalışma yapmak test tekniklerini geliştirir.
**9. Zor konularla çalışırken motivasyon nasıl korunur?**
Küçük hedefler koyarak aşamalı ilerlemek, çalışma sürecini eğlenceli hale getirmek ve başarıları takip etmek motivasyonu yüksek tutmaya yardımcı olur.
**10. Sınavda başarısızlık kaygısını azaltmak için ne yapılabilir?**
Düzenli deneme sınavları çözerek sınav ortamına alışmak, nefes teknikleri uygulamak ve olumsuz düşünceleri olumluya çevirmek kaygıyı azaltmada etkili olabilir.
