Koronavirüs nedir?: Covid-19 belirtileri neler, Türkiye'de kaç vaka var?

Çin'in Vuhan kentinde Aralık ayında ortaya çıkan koronavirüsün tespit edildiği kişilerin sayısı 350 bini, virüsün yol açtığı Covid-19 hastalığı yüzünden ölenlerin sayısı 15 bini aştı. Dünya Sağlık Örgütü koronavirüsü "pandemi" (salgın) olarak sınıflandırdı. Bu yeni virüs ne kadar tehlikeli, dünya hastalığı kontrol edebiliyor mu? Türkiye'de son durum ne?

Koronavirüs nedir?: Covid-19 belirtileri neler, Türkiye'de kaç vaka var?

Türkiye dahil *1**7**0'**t**en fazla* ülkeye yayılan koronavirüs salgını konusundaki gelişmeleri bu haberimizi düzenli olarak güncelleyerek size aktarıyoruz.


Çin'in Vuhan kentinde ortaya çıkan ve Covid-19 adı verilen hastalığa yol açan koronavirüs, Antarktika hariç tüm kıtalara yayıldı.

John Hopkins Üniversitesi'nin verilerine göre, 23 Mart itibariyle dünya genelinde görülen koronavirüs vakalarının toplamı 350 bini, can kayıpları da 15 bini geçti.

100 binden fazla kişi ise gördüğü tedavi sonucu iyileşti.

Dünyada en fazla vaka görülen ülke 85 bin 500 ile Çin olmayı sürdürüyor.

En fazla can kaybı 5 bin 476 ile İtalya'da.

Türkiye'de ise Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'nın Twitter hesabından yaptığı son güncellemelere göre 22 Mart tarihi itibariyle koronavirüs vakalarının sayısı 1.236, virüs kaynaklı can kaybı ise 30 oldu.

Bakan Koca, Türkiye'deki ilk vakayı 11 Mart'ta açıklamıştı.

Birleşmiş Milletler'e bağlı Dünya Sağlık Örgütü de koronavirüsü 'pandemi' (salgın) olarak sınıflandırdı.

Hastalığın yayılışı birçok ülkede dezenfektan ve maske sıkıntısına, yiyecek stoklarına yönelmeye yol açtı.

İlk kez Aralık ayında görüldü

İlk kez Aralık ayında görülen ve "2019-nCoV" olarak adlandırılan virüs, K**oronavirüs ya da C**orona V**irüsü adıyla biliniyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 11 Şubat'ta koronavirüs kaynaklı hastalığa Covid-19** adını verdi.

WHO Başkanı Tedros Adhanom Ghebreyesus, Covid-19'un "korona"nın co'su, "virüs"ün vi'si ve hastalık kelimesinin İngilizcesi "disease" sözcüğünün d'sinden türetildiğini söyledi.

Türkiye koronavirüs

Virüse yakalananlarda hangi belirtilere rastlanıyor?

Virüse yakalananlarda önce yüksek ateş başlıyor. Ardından kuru öksürük şikayetleri gözleniyor. Bir haftanın sonunda ise nefes darlığı sorunları ortaya çıkıyor.

Çin'de bazı hastaların hastanede uzun süreli tedavi altına alınması gerekmişti.

Ancak şu an eldeki bilgiler sadece hastaneye kaldırılan ağır hastaların yaşadıklarıyla sınırlı. Virüse yakalanıp daha hafif bir şekide atlatan olup olmadığı konusunda detaylı bir bilgi henüz yok.

Koronavirüs orta derece soğuk algınlığından, ölüme varacak semptomlara yol açabiliyor.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) "uluslararası kamu sağlığı acil durumu" ilan etti.

Koronavirüs

Virüsün özellikleri neler?

Hastalardan alınan örneklerin laboratuvarlarda test edilmesi sonucu Çinli yetkililer ve WHO, enfeksiyonun Koronavirüs (Corona Virus) olduğu sonucuna vardı.

Hastalığın, Çin'in 11 milyon nüfuslu kenti Vuhan'daki Huanan deniz ürünleri pazarından kaynaklandığı tahmin ediliyor.

Koronavirüs, büyük bir virüs ailesinin bir alt türü. Ancak yeni virüs dahil sadece yedi tanesi insanlara bulaşabiliyor.

WHO'ya göre yeni virüsün "kuluçka dönemi", yani enfeksiyonun kapıldığı andan belirtilerin görüldüğü zamana kadar olan dönem yaklaşık 14 gün.

Ama bazı araştırmacılar bu sürenin 24 güne kadar çıkabileceğini söylüyor.

Çinli bilim insanları, bazı kişilerin belirtiler görülmeden de enfeksiyonu yaydıkları uyarısında bulunuyor.

Koronavirüs aşısı bulundu mu?

Koronavirüse karşı aşı geliştirme çalışmaları devam ediyor. Bazı aşıların hayvanlar üzerinde denenme aşamasında olduğu belirtiliyor.

İnsanlarda kullanılabilecek bir aşının en iyi ihtimalle gelecek yılın ortalarını bulması bekleniyor.

Hayvanlar üzerinde denenen aşılar olumlu sonuç verirse önümüzdeki aylarda insanlar üzerinde deneme aşamasına geçilebilir.

İnsanlarda da olumlu sonuç vermesi halinde kitlesel üretime geçilmesinin epey zaman alacağı ifade ediliyor.

Tedavisi var mı?

Şimdilik tedavilerde temel prensipler uygulanıyor. Hastanın bağışıklık sistemi virüsle mücadelesini yenene kadar vücut fonksiyonlarının işler halde tutulması, nefes desteği sağlanıyor.

Bilim insanları virüse karşı aşı geliştirme çalışmalarına da devam ediyor. Yıl sonuna kadar aşının insanlar üzerinde denenmesi planlanıyor.

Hastaneler de virüs önleyici bir takım ilaçları test ediyor.

Vuhan zatürresi

Nasıl korunabilirsiniz?

WHO virüsten korunmak için şu tavsiyelerde bulunuyor:

  • Ellerinizi yıkayın - sabun veya el temizlik jelleri virüsü öldürebilir
  • Öksürürken veya hapşırırken ağzınızı ve burnunuzu mendille kapatın ve sonrasında virüsün yayılmasına engel olmak için ellerinizi yıkayın
  • Gözlerinize, burnunuza ve ağzınıza dokunmaktan kaçının - elleriniz virüsün değdiği bir yere dokunursa virüs vücudunuza bulaşabilir
  • Öksüren, hapşıran veya ateşi yüksek kişilerden uzak durun - 1 metre uzak durmak havaya bulaşabilecek virüsten korunmanızı sağlar

Koronavirüs

Ne kadar ölümcül?

WHO'nun 44 bin hastaya dayandırdığı araştırma verilere göre virüsün bulaştığı kişilerin:

  • %81'i hafif atlatıyor
  • %14'ü ciddi geçiriyor
  • %5'i ağır hastalanıyor

Covid-19'dan ölenlerin oranı ise %3'ün üzerinde. Hastalığın 9 yaşın altındaki çocuklarda pek görülmediği; 80 yaş üzerinde ve solunum yolları hastalıkları olanlarda ise ölüm oranının çok yükseldiği anlaşılıyor.

Ama bildirilen rakamların hepsi güvenilir değil.

Her yıl yaklaşık bir milyar kişi sıradan soğuk algınlığı yaşıyor ve bu hastalıktan ölenlerin sayısı 290 bin ila 650 bin arasında değişiyor. Grip vakalarının ciddiyeti her yıl değişiyor.

SARS salgınında ölüm oranı Koronavirüs'e göre çok daha yüksekti ve hastalığa yakalananların yüzde 9'u hayatlarını kaybetmişti.

Ancak koronavirüsün bulaşmasıyla başlayan hastalık sürecinin görece uzun olduğu ve ölü sayısının ilerleyen günlerde artabileceği uyarıları da yapılıyor.

Henüz salgının boyutları da tam olarak bilinmediği için bu yeni virüsün yol açabileceği ölümlere dair bir tahmin yürütmek zorlaşıyor.

Salgının ortaya çıkmasının ardından Vuhan'daki Huanan balık pazarı kapatıldı.

Hangi hayvandan kaynaklanıyor?

Koronavirüsler, önce hayvandan insana bulaşıyor. Ancak virüsleri kitlesel bir salgın tehdidi haline getiren, mutasyona uğrayıp insandan insana bulaşmaya başlamaları.

2019-nCoV virüsünün ilk olarak Vuhan'daki Huanan balık pazarında ortaya çıkmış olabileceği üzerinde duruluyor.

Bazı deniz canlıları Koronavirüs taşıyor olabilseler de, pazarda tavuk, yarasa, tavşan, yılan gibi başka hayvanlar da bulunuyor ve bunlardan birinin virüsün kaynağı olması çok daha mümkün görünüyor.

Virüsün kaynaklandığı belirlendiğinde, sorunla baş etmek çok daha kolay olacak.

2003 yılında 800'e yakın kişinin hayatını kaybetmesine neden olan SARS virüsünün yarasalardan yayıldığı düşünülüyordu.

Çinli yetkililer, Vuhan havalimanında uçuşları geçici süreyle askıya aldı.

İnsandan insana nasıl bulaşıyor?

Başta virüsün sadece hayvandan insana bulaşabildiği açıklanmıştı. Ancak daha sonra virüsün, insandan insana da bulaştığı anlaşıldı.

SARS, insandan insana çok kolay bulaşabiliyordu. Virüse yakalanmış bir kişinin kalabalık bir ortamda öksürmesi dahi SARS'ın yayılması için yeterli olabiliyordu.

MERS ise insandan insana daha zor bulaşan bir koronavirüstü.

Yeni virüs ise solunum yollarını etkiliyor. O nedenle öksürük ve temas yoluyla bulaşıyor olması yüksek bir ihtimal olarak görülüyor.

Çin, virüse yakalananların belirti göstermeye başlamadan hastalığı bulaştırabildiğini açıklamıştı.

Çin hükümeti halktan kalabalık yerlerde maske takmalarını istiyor.

Ne kadar hızlı yayılıyor?

Her geçen gün dünyanın farklı ülkelerinden binlerce yeni vaka bildiriliyor.

Ama uzmanlar, asıl rakamların bildirilenden 10 kat fazla olabileceği uyarısını yapıyor.

Çin'den gelen son açıklamalar, bu ülkede yeni vakaların sayısının düşürüldüğüne ve yeni vakaların artık diğer ülkelerde daha hızlı ortaya çıktığına işaret ediyor.

Virüs mutasyona uğrayabilir mi?

Evet virüsün mutasyon geçirmesi olasılıklar dahilinde. Ancak bunun salgın açısından ne anlama geleceğini söylemek zor.

Mutasyon sonucu insandan insana bulaşma ihtimali artabilir ya da virüse yakalananların yaşadığı semptomlar ağırlaşabilir.

Dünya Sağlık Örgütü ve diğer sağlık uzmanlarının yakından takip edeceği bir konu da ilerleyen günlerde ve haftalarda virüsün mutasyon geçirip geçirmediği olacak.

Son 10 gün içerisinde virüsün insandan insana bulaşma hızının arttığı belirtildi. Bu durumun bir mutasyon sonucu olup olmadığı ise bilinmiyor.

Virüs

Salgın nasıl durdurulabilir?

Aşının geliştirilmesi ise en az bir yılı bulabilir. Eldeki tek seçenek, virüse yakalanmış kişileri tespit edip karantinaya almak.

Hastalarla temas halinde olan kişilerin izlenmesi ve sağlık durumlarının kontrol altında tutulması da uygulanan yöntemler arasında.

Salgını önlemek için seyahat sınırlamaları seçeneği de yürürlüğe konmuş durumda.

Çinli yetkililer yeni virüsün genetik kodunu hızla açığa çıkardı. Bu bilgi, virüsün nereden geldiğini, yayıldıkça ne gibi değişimlere uğradığını ve insanların korunması için ne gibi adımlar atması gerektiğini anlamaya yardımcı oldu.

San Diego'daki Inovio adlı laboratuvarda çalışan bilim insanları yeni virüse karşı aşı geliştirebilmek için yeni tür bir DNA teknolojisi kullanıyor. Şimdilik adı "INO-4800". İnsanlar üzerinde deneme planlarına yaz başında başlayacaklar.

Inovio, insanlar üzerinde yapılacak denemelerin başarılı olması durumunda daha geniş çaplı denemeler yapılabileceğini, "yıl sonuna kadar Çin'deki salgında kullanılabileceğini" söylüyor.

O zamana kadar salgının sona erip ermeyeceğini tahmin etmek imkânsız. Ama Inovio'nun zamanlaması planlar doğrultusunda ilerlerse şirket, yeni aşının bir salgın durumunda en hızlı geliştirilmiş aşı olacağını söylüyor.

Havaalanı

Türkiye'deki vakalar

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 11 Mart Çarşamba gününün ilk saatlerinde yaptığı açıklamayla, Türkiye'deki ilk koronavirüs vakasını doğruladı.

Koca, o tarihten bu yana düzenli açıklamalarla Türkiye'deki tespit edilen vaka sayılarını kamuoyu ile paylaşıyor.

En son 25 Mart'ta Twitter hesabından paylaştığı mesajda ölü sayısının 59'a çıktığını, 561 yeni tanı konulduğunu ve toplam vaka satısının 2 bin 433 olduğunu açıkladı.

https://twitter.com/drfahrettinkoca/status/1242914433325817859

Koca daha önce yaptığı açıklamada, koronavirüs için alınan tedbirler kapsamında yurt dışından son Türkiye'ye dönenlerin 14 gün boyunca zorunlu karantinaya alınacağını duyurmuştu.

Koca, özellikle 60 yaş üstü bireylerin zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamaları uyarısında bulunuyor.

Sağlık Bakanlığı da Twitter hesabından yaptığı son açıklamayla vatandaşlara, "14 Gün Kuralı"nı uygularken dikkat edilmesi gerekenleri hatırlattı.

https://twitter.com/saglikbakanligi/status/1237502737534738433

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, Çarşamba sabahı yaptığı açıklamada daha önce uçuşların durdurulacağı açıklanan ve geri dönmek isteyen Türk vatandaşları için ek uçuşlar konan 9 ülkeden tahliyelerin tamamlandığını ve gelenlerin öğrenci yurtlarına yerleştirildiğini duyurdu:

"Dokuz ülkeden Türkiye'ye dönmek isteyen 2807 vatandaşımızın tahliye işlemleri saat 06.00 itibarıyla tamamlanmıştır. Vatandaşlarımız 14 gün boyunca misafir edilecekleri KYK yurtlarına yerleştirilmişlerdir. Yurtlarda Sağlık Bakanlığı ve Bilim Kurulu'nun belirlediği 'kurallar' çerçevesinde barınma, beslenme, sağlık ve güvenlik dahil ihtiyaçların karşılanmasına ilişkin tüm tedbirler alınmıştır."

Koronavirüs

YORUMLARI GÖR ( 0 )
Okuyucu Yorumları 0 yorum
Tüm Yorumları Görmek İçin Tıklayın
Diğer Haberler