Nükleer süreci başladı

Nükleer süreci başladı

ANKARA (İHA) - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, nükleer güç santrallerinin kurulması hakkında yasanın bütün adımlarını yerine getirerek ihale sürecini veya özel adıyla 'yarışma sürecini' başlattıklarını söyledi.

Nükleer santral için yarışma ilanının bugünkü Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından Bakan Güler, Müsteşar Vekili Selahattin Çimen ve TETAŞ Genel Müdürü Hacı Duran Gökkaya ile birlikte bir basın toplantısı düzenledi. Bakan Güler, bugünün Türkiye için 'tarihi ve önemli bir an' olduğunu ifade ederek, "Bugün ihaleyi, özel adıyla yarışmayı resmen başlatmış bulunuyoruz. 6 ay sonra sonuçlarını inşallah yine bu salonda değerlendirmek üzere alacağız" dedi. Türkiye'nin geleceğine dönük verimli bir süreci başlattıklarını ifade eden Güler, daha önce bu konuda birkaç kez teşebbüste bulunulduğunu, ancak sonuç alınamadığını hatırlattı. Bu yarışmayla Türk tipi çok verimli bir modeli başlattıklarını belirten Güler, "Kamuya yok olmayacak, kamunun kasasından hiçbir para çıkmayacak bir modeli başlatmış oluyoruz. Şeffaflık ve ortak akıl noktasında uzmanlar aylarca çalışarak en verimli modeli oluşturdu. Bu aynı zamanda dev bir ekonomi yatırımı, cumhuriyet tarihinin en önemli yatırımı" dedi.

Türkiye'de elektrik üretiminin doğalgaz, kömür ve su olmak üzere üç sütuna dayalı olduğunu, ancak gelişmiş ülkelerde bu sütunlara ek olarak yenilenebilir enerji ve nükleerin de bulunduğunu kaydeden Güler, "Biz dördüncü sütun olarak yenilenebilir enerji yatırımlarını başlattık. Şimdi beşinci sütun olarak nükleer enerjinin gerçekleştirilmesi için süreci, daveti başlatıyoruz. Milyarlarca euro tutarındaki bu yatırım gerçekleştiğinde Türkiye hem ucuz elektrik üretme imkanına kavuşacak hem de baz yük noktasında büyük bir kaynağa sahip olacak" diye konuştu.

Şeffaflık, ortak akıl ve dev ekonomik yatırım özelliklerinin yanı sıra, önemli bir teknoloji eşiğini de gerçekleştirmiş olacaklarını ifade eden Güler, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ve Nükleer Eneri Düzenleyici Kurum sayesinde nükleer teknolojide önemli adımlar atılacağını söyledi. "Hem tarihte önemli işler yapmış, hem de gelecekte önemli işler yapacak Türkiye Cumhuriyeti'nde bu teknolojiye kavuşmanın tam zamanıydı. İnşallah bunu hep birlikte gerçekleştireceğiz" diyen Güler, nükleer teknolojinin aynı zamanda tıp, tarım, mühendislik ve veterinerlik alanlarında da çok önemli olduğunu söyledi. Bu sayede üniversitelerde de nitelikli insan kaynağı konusunda bir yarış başlayacağını ifade eden Güler, "Ucuz elektrik noktasında da sanayicimizin, ihracatçımızın, dar gelirli vatandaşımızın ve turizmcimizin ihtiyacı olan elektriği nükleer santrallerden üretmiş olacağız" dedi.

Elektrik üretim mimarisinin nükleer teknoloji ile önemli bir uygulamasına başlanacağını belirten Güler, "Elektrik üretim mimarimiz beş sütundaki uygulamalarla daha sağlıklı bir yapıya kavuşacak" ifadelerini kullandı.

"TÜRKİYE DİĞER ÜLKELERE ÖRNEK OLACAK" Afşin-Elbistan C ve D santralleriyle ilgili ihale sürecinin sürdüğünü de bildiren Bakan Güler, 5-6 milyar dolarlık bu yatırım ve nükleer enerji ele alındığında bu yatırımların cumhuriyet tarihinin neredeyse toplam enerji yatırımlarına eşit olacağını söyledi. Türkiye'nin bu teknoloji ile birlikte diğer ülkelere göre mukayeseli bir üstünlük kazanacağını da vurgulayan Güler, "Türkiye pek çok ülkeye de örnek olacaktır" dedi.

Daha sonra nükleer santral kurulmasına ilişkin gelinen süreç hakkında bilgi veren TETAŞ Genel Müdürü Hacı Duran Gökkaya, yarışmaya yerli ve yabancı yatırımcıların tüzel kişilik, iş ortaklığı ve konsorsiyum olarak katılabileceklerini söyledi. Yarışma neticesinde TETAŞ'ın en uygun fiyatı teklif eden şirketi seçeceğini belirten Gökkaya, kurulacak olan santralın nominal toplam kurulu gücünün 3-5 bin megavat olacağını söyledi. TETAŞ'ın 15 yıl alım garantisi verdiğini de hatırlatan Gökkaya, satın alma
kapsamının 31 Aralık 2020 tarihinden önce ticari işletmeye giren ünitelerle sınırlı olacağını ve 31 Aralık 2030'da sonlanacağını söyledi. Santralın Mersin-Akkuyu'da yapılacağını da belirten Gökkaya, "Esas indirgenmiş birim fiyatların en düşüğü bu yarışmada en uygun fiyat teklifi olarak kabul edilecektir" dedi.

FİRMALARA 2015'E KADAR BİTİRİN UYARISI Bakan Güler, Gökkaya ve Çimen daha sonra gazetecilerin sorularını cevaplandırdı. Şartnamesinin yetişmesi durumunda Akkuyu için açılan yarışmanın Sinop'a kaydırılması ihtimali olup olmadığının sorulması üzerine Müsteşar Vekili Çimen, Türkiye'nin nükleer programı kapsamında alternatif yerlerin araştırıldığını ve 'illa Sinop'ta yapılacak' demediklerini belirterek, Sinop için başlatılan çalışmanın sadece santral yapımı değil, Nükleer Teknoloji Merkezi kurulmasıyla ilgili olduğunu kaydetti.

Çimen, "Sinop hazır olunca, bu ihalenin akabinde yapılacak bir yarışma için hazır hale gelecektir. Ancak bu ihalenin Sinop'a kaydırılması gibi bir düşünce söz konusu değildir. Firmalar da Akkuyu için hazırlanacağı için pratikte de mümkün olmaz" şeklinde konuştu.

Çimen, santralın ne zaman üretime geçeceğine ilişkin bir soru üzerine de, yarışmanın sonuçlanmasının ardından Bakanlar Kurulu onayı, EPDK'dan lisans alma, TETAŞ'la sözleşme imzalama ve firmaların projelendirme ve finansman temini için süre geçeceğini belirterek, firmalara çağrıda bulundu. Çimen, "15 yıllık alım garantisinden tam anlamıyla yararlanmak istiyorlarsa 2015'te üretime geçecek şekilde planlamalarını yapmalılar" dedi.

Bakan Güler ise, Türk usulü dediği ve Hazine'ye yük getirmeyeceğini söylediği yarışma modelinde alım garantisinin olması ve bunun bir yük anlamına gelip gelmediğinin sorulması üzerine, "Kamuya yük olmaması meselesi yatırım sürecindeki harcamalardır. Milyarlarca dolarlık yatırımı kamuya değil, özel sektöre yaptırmış olacağız. Oraya harcanacak para da okul, hastane gibi diğer kamu yatırımlarına harcanacak. Bu alım garantisi, diğer alım garantilerinden farklı. O zaman (doğalgaz anlaşmalarında) önceden fiyat söyleniyordu ve sözleşme yapılıyordu. Şimdi ise yarışma yapıyoruz. En uygun teklifi vereni seçiyoruz. Buradaki teşvik niteliğinde bir alım garantisidir" dedi.

Müsteşar Vekili Çimen de, TETAŞ'ın alacağı elektriği direkt olarak toptan ve perakende satış yapan şirketlere dağıtacağını belirtti.
Anayasa Mahkemesi'nin yabancı eleman çalıştırmayla ilgili yürürlüğü durdurma kararının hatırlatılması üzerine ise Güler, bulunmasında güçlük çekilen teknik elemanlar için böyle bir maddeyi kanuna koyduklarını belirterek, "İhtiyaç duyarsak, düzenleme yaparız" dedi.

Özel sektörün, daha sonra kamuya hisse satışı teklifi olup olmadığının sorulması üzerine ise Çimen, "Teklif verecek firmalardan böyle bir beklentimiz ya da öngörümüz yok" yanıtını verdi.