‘Öldürülen Gazeteci Sayısı Azaldı Gözaltındakiler Arttı’ 

Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) ve Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), öldürülen gazeteci sayısının 10 yılın en düşük seviyesine indiğini açıkladı. CPJ’e göre üç gazeteci Türkiye’nin Suriye'deki harekatı sırasında hayatını kaybetti. RSF’e göre ise Türkiye’de hapiste bulunan gazeteci sayısı 25

‘Öldürülen Gazeteci Sayısı Azaldı Gözaltındakiler Arttı’ 

Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) ve Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) Salı günü yayınladıkları iki ayrı raporda, 2019’da dünya genelinde öldürülen gazeteci sayısının son 10 yılın en düşük seviyesine indiğini açıkladı. CPJ’e göre gazeteciler için en tehlikeli yerlerin başında Suriye geliyor. Bu gazetecilerden üçü Türkiye’nin Ekim ayında başladığı Barış Pınarı Harekatı sırasında hayatını kaybetti. RSF’e göre ise Türkiye’de hapiste bulunan gazeteci sayısı 25.

Her iki örgütün farklı yöntemlerle elde ettikleri verilerle hazırladıkları yıllık raporlarında, bazı rakamların birbirinden çok farklı olduğu dikkat çekti.

Merkezi ABD’nin New York kentinde bulunan CPJ 2019’da en az 25 gazetecinin görev sırasında öldüğünü bildirdi. Bu, 21 gazetecinin sahada hayatını kaybettiği 2002’den bu yana görülen en düşük rakam.

Merkezi Fransa’nın başkenti Paris’te bulunan RSF ise 49 gazetecinin öldüğünü ve bunun 36 gazetecinin hayatını kaybettiği 2003’ten bu yana en düşük rakam olduğunu bildirdi.

Her iki örgüte göre de savaş alanında yaşanan ölümler azaldı, barış halindeki ülkelerde öldürülen gazeteci sayısı ise önceki yıllara göre büyük farklılık göstermedi.

“Gazeteciler için En Tehlikeli İki Ülke Suriye ve Meksika”

CPJ gazetecilik yaptığı için doğrudan hedef olma, çatışmada ateş hattında kalma ya da bir protestonun şiddet içermesi gibi durumlarda yaşanan ölümleri kayıt altına alıyor. Örgütün raporuna göre 2019’da gazeteciler için en tehlikeli yerler Suriye ve Meksika’ydı.

CPJ’e göre Suriye, ölen yedi gazeteciyle bu yıl en çok gazetecinin hayatını kaybettiği ülkeydi. 2012’de 31 olan öldürülen gazeteci sayısı bu tarihten itibaren görülen en düşük sayıya inmiş oldu.

“Suriye’de Üç Gazeteci Türkiye’nin Operasyonu Sırasında Öldü”

Suriye’de öldürülen yedi gazeteciden üçü Türkiye’nin Ekim ortasında Suriye’nin kuzey doğusundaki YPG milislerini geri püskürtmek için başlattığı Barış Pınarı Harekatı sırasında hayatını kaybetti.

CPJ, Türkiye tarafından düzenlenen bir hava saldırısının Kürt belgeselci Vedat Erdemci’nin ölümüne neden olduğunu kaydetti. Erdemci’nin olay sırasında evinin çatısından uçakları kameraya çektiği belirtildi.

CPJ’in raporuna göre 13 Ekim’de Türk kuvvetlerinin aralarında yerli ve uluslararası gazetecilerin de bulunduğu sivil bir konvoya düzenlediği hava saldırısında Suriyeli Kürt muhabir Saad Ahmed hayatını kaybetti, muhabir ve kameraman Muhamed Hüseyin Raşo ise aynı saldırıda yaralandı ve ertesi gün hayatını kaybetti.

Meksika ise Suriye’nin ardından bu yıl gazeteciler için en tehlikeli ikinci ülkeydi.

Rapora göre 10 gazetecinin ölümü “cinayet” olarak diğerlerinden ayrıldı. BU CPJ’in 1992’den beri hazırladığı yıllık raporundaki en düşük rakam. Cinayete kurban giden gazetecilerin yarısı ise Meksika’da öldürüldü.

CPJ gazeteci ölümlerindeki düşüşün, Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın İstanbul’daki Suudi Arabistan başkonsolosluğunda öldürülmesiyle medyanın gazeteci ölümlerine daha önce görülmemiş bir ilgi gösterdiği dönemde meydana geldiğini belirtti.

Rapora göre gazeteci ölümlerinin görünüşte cezasız kaldığı yerlerden biri Meksika.

CPJ yürütme başkanı Joel Simon “Yıllardır artan şiddetin ardından öldürülen gazeteci sayısındaki azalma memnunlukla karşılandı, dokunulmazlıkla savaşma ve gazetecileri koruma kararlılığımızı körükledi” diye konuştu.

CPJ’in raporuna göre bu yıl öldürülen gazetecilerin faillerinin en büyük şüphelisi askeri yetkililer.

“Hapisteki gazeteci sayısı arttı”

Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü ise “Öldürülen, Gözaltına Alınan, Esir Tutulan Gazeteciler Dünya Toparlaması” adlı raporunda profesyonel ya da amatör gazeteci ve basın çalışanlarına yönelik istismarı ve ölümcül şiddeti değerlendirdi.

RSF bu yıl 49 gazetecinin öldürüldüğünü 389’unun hapiste olduğunu, 57’sinin esir olduğunu kaydetti.

RSF verilerine göre Suriye’de 10, Afganistan’da beş, Yemen’de iki gazeteci çatışmaları haber yaparken hayatını kaybetti. Raporda barış içindeki ülkelerde gazetecilerin hedef alınarak öldürülmesi vakalarının ise yüksek olmasının kaygı verici olduğu belirtildi. Buna örnek olarak beş gazeteci cinayetiyle Meksika gösterildi.

“Latin Amerika Ortadoğu kadar tehlikeli”

Raporda toplamda 14 gazetecinin öldürüldüğü Latin Amerika’nın gazeteciler için Ortadoğu kadar tehlikeli hale geldiği kaydedildi.

Raporda demokratik ülkelerde işlerini yaptığı için öldürülen gazeteci sayısının her gün arttığına bunun da demokrasi için büyük bir çelişki olduğuna dikkat çekildi.

RSF’e göreyse 2019’da 389 gazeteci gözaltına alındı. Bu geçen yıla göre gözaltına alınan gazeteci sayısının yüzde 12 arttığını gösteriyor.

“Türkiye’de hapisteki gazeteci sayısı 25”

Hapishanedeki gazetecilerin neredeyse yarısı Mısır, Suudi Arabistan ve Çin’de. RSF’in raporuna göre Türkiye’de hapisteki gazeteci sayısıysa 25.

Öte yandan 30’u Suriye’de, 15’i Yemen’de, 11’i Irak’ta ve biri Ukrayna’da olmak üzere toplamda 57 gazeteci esir tutuluyor.