HABER

Olof Palme'nin ardından sosyal demokrasi hareketi

Olof Palme'nin öldürülmesi, kimilerine göre sosyal demokrasinin en önemli kalesinin düşmesi anlamına geldi. Palme'nin 25. ölüm yıldönümünde, Osman İkiz'in izlenimleri.

Osman İkiz

Stockholm

Burjuva bir aileden gelen Palme, sınıfsal ihanetle suçlanıyordu

Bundan 25 yıl önce karlı, soğuk bir şubat gecesinde, İsveç’in o günkü başbakanı Olof Palme, Stockholm’ün ana caddelerinden birinde tek kurşunla öldürüldü.

O geceden beri binlerce kişinin ifadesi alındı ama cinayetin üzerini örten sis perdesi hala kaldırılamadı. Ancak cinayet suçları için zaman aşımı kuralı kaldırıldığından katil yakalanıncaya, ya da cinayetin aydınlanması yolunda umutlar tümüyle yok oluncaya kadar soruşturma devam edecek.

Palme’nin öldürülüşünün 25. yılı nedeniyle gerek Palme’nin siyasi yaşamı gerekse cinayet hakkında günlerdir yayın yapılıyor. Cinayet soruşturmasına ilişkin olarak da emniyette basın toplantısı düzenlendi, gazetecilere arşiv odası da gösterildi.

Raflarda yan yana dizilen dosyaların uzunluğu 225 metre. Bu dosyalarda binlerce kişinin ifadesi yer alıyor. Palme’yi öldürdüğünü iddia edenlerin sayısı da 130.

Cinayeti aydınlatma çalışmaları için bugüne kadar 500 milyon kron harcandı.

Polis çok hata yaptı

Polis hergün 2-3 ihbarın geldiğini, gelen ihbarların değerendirilip dosyalandığını bildirdi. Polise göre katilin 25 yılda bulunamaması umutsuzluğa yol açmamalı.

Kriminolog Prof. Leif G W Persson’a göre ise polis başından itibaren birçok hata yaptığından cinayetin aydınlatılma olasılığı ortadan kalktı. 50 milyon kronluk ödüle rağmen katilin kimliği yolunda inandırıcı bir ihbarda bulunulmaması da belki kriminolog Leif G W Persson’un haklı olduğunu gösteriyor.

Ama katil bulunmasa bile cinayet üzerine teroriler üretilecek. Kimisi Olof Palme’nin şanssız bir gününde karşısına çıkan bir uyuşturucu bağımlısının kurbanı olduğuna inanmaya devam edecek.

Bu konuya kafa yoranların bir bölümü de ABD’nin silahlanmasını sert ifadelerle eleştiren, sosyal demokrasinin son karizmatik liderini, CIA’nin öldürttüğünü savunacak. Cinayetin arkasında kimin olduğu yolunda farklı görüşler olsa da herkesin birleştiği ortak nokta İsveç polisinin başından itibaren sayısız hata işlediği.

İsveç bekaretini kaybetti

Herkesin paylaştığı ortak bir görüş daha var; o da Palme cinayetiyle İsveç’in değişmiş olduğu.

Bir gazeteci değişimi cinayetten hemen sonra ‘’İsveç bekaretini kaybetti’’ diyerek anlatmaya çalıştı. Gazetecinin anlatmak istediği zaman içinde yaşanarak görüldü. İsveç’i farklı kılan özellikler yavaş yavaş yok oldu.

Palme varlıklı bir burjuva aileden geliyordu ama sosyalizmi seçti. Hukuk eğitimini tamamladıktan sonra başbakana siyasi danışman oldu. Kendisini demokratik sosyalist olarak tanımlıyordu. Sosyalizmin reform yoluyla kurulmasından yanaydı.

Siyasi tercihi yüzünden sınıfına ihanetle suçlandı. Donanımlı bir entelektüeldi. Willy Brandt ve Bruno Kreisky ile birlikte sosyal demokrat harekete yön veren lider kadrosu içindeydi. Sekiz milyonluk İsveç Olof Palme’nin uluslararası siyaset sahnesindeki çıkışlarıyla dikkatlerin üzerine çevrildiği bir ülke haline geldi.

Palme Vietnam savaşı sırasında ABD’yi sert sözlerle eleştirmiş, Washington’un Avrupa’ya füze yerleştirmesine karşı çıkmıştı.

Tek kurşunla pek çok denge bozuldu

İç politikada sosyal devleti güçlendiren reformlara mimarlık yapmıştı. Irkçılar Palme’den nefret ediyordu. Bu yüzden tehdit ediliyordu.

Kriminolog Leif GW Persson’a göre emniyet teşkilatında ve ordu içinde Olof Palme’yi Sovyet ajanı olarak görenler bile vardı. Kısacası Olof Palme ülke içinde de, ülke dışında da bazı kesimleri rahatsız ediyordu.

Olof Palme’nin öldürülmesiyle bu kesimlerin huzursuzluğu ortadan kalktı. Sosyal demokrasinin en önemli kalesi düştü. İsveç küreselleşme süreciyle diğer Batılı ülkelerden farksız hale geldi. Uluslararası arenada etkinliğini yitirdi. Sosyal demokrat hareketin uluslararası örgütü olan sosyalist enternasyonal de lider yoksunluğundan etkinliğini kaybetti.

Kısacası tek kurşunla pek çok denge bozuldu.

YORUMLARI GÖR ( 0 )
Okuyucu Yorumları 0 yorum
Geri Dön