---
title: "Salça sadece yemeklere lezzet katmıyor! Beyne etkisi ortaya çıktı"
date: "2026-09-11 14:03:45"
author: "Nilgün Arabacı"
tags: "Keşfet"
canonical_url: "https://www.mynet.com/salca-sadece-yemeklere-lezzet-katmiyor-beyne-etkisi-ortaya-cikti-1261217-myyemek"
original_url: "https://www.mynet.com/salca-sadece-yemeklere-lezzet-katmiyor-beyne-etkisi-ortaya-cikti-1261217-myyemek"
---
# Salça sadece yemeklere lezzet katmıyor! Beyne etkisi ortaya çıktı
Mutfakların vazgeçilmezlerinden domates salçası, içerdiği likopen nedeniyle bilimsel araştırmalara konu olmaya devam ediyor. İspanya'da gerçekleştirilen yeni bir klinik çalışmada bilim insanları, düzenli domates salçası tüketiminin bilişsel performans ve beynin çalışma biçimi üzerindeki etkilerini inceledi. Üç ay boyunca her gün salça tüketen katılımcılarda özellikle seçici dikkat seviyelerinde artış tespit edildi.
## 3 AY BOYUNCA SALÇA YEDİLER
Barselona Üniversitesinden beslenme uzmanı Ricardo Lopez-Solis ve ekibinin gerçekleştirdiği klinik araştırmaya 42 orta yaşlı yetişkin katıldı. Çalışmada düzenli domates salçası tüketiminin katılımcıların bilişsel performansları ve beyin bağlantıları üzerindeki etkileri araştırıldı.
Katılımcılar iki farklı beslenme döneminden geçirildi. İlk dönemde üç ay boyunca her gün 35 gram domates salçası tüketmeleri sağlandı. Diğer dönemde ise likopen açısından fakir bir beslenme programı uygulandı. İki dönem arasında, önceki beslenme düzeninin etkilerinin ortadan kalkması amacıyla bir aylık ara verildi.
Üç aylık salça tüketiminin ardından yapılan zihinsel testlerde katılımcıların seçici dikkat seviyelerinde artış görüldü. Çağrışımsal bellekte ise daha hafif bir iyileşme tespit edildi.
## BEYİN AĞLARINDAKİ BAĞLANTILAR DA İNCELENDİ
Araştırmanın daha küçük bir grubunda gerçekleştirilen beyin taramaları ise dikkat çekici başka bulgular ortaya çıkardı. Beyin görüntülemesi yapılan 14 katılımcıda, salça tüketiminin ardından büyük ölçekli beyin ağları arasındaki bağlantıların değiştiği gözlemlendi.
Araştırmacılar, üç aylık salça tüketiminin sonunda katılımcıların kanındaki likopen seviyesinin belirgin şekilde yükseldiğini belirledi. Aynı dönemde, beyin gelişimi ve öğrenme süreçleriyle ilişkilendirilen BDNF proteininde de artış eğilimi görüldü.
Beyin taramalarında özellikle ön-duvarsal ve işitsel ağların dinlenme halindeki bağlantılarında değişiklikler tespit edildi.
## LİKOPEN ÖNEÇIKIYOR
Domatesin içerdiği önemli bileşenlerden biri olan likopen, güçlü antioksidan özellikleri nedeniyle uzun süredir araştırılıyor. Daha önce özellikle kalp ve damar sağlığı olmak üzere farklı alanlardaki olası etkileri üzerinde durulan likopen, bu çalışmada beyin fonksiyonları açısından ele alındı.
Araştırmacılara göre elde edilen bulgular, domates tüketiminin beynin farklı bölgeleri arasındaki iletişim üzerinde etkili olabileceği ihtimalini ortaya koyuyor. Ancak gözlemlenen beyin bağlantısı değişikliklerinin doğrudan daha iyi bilişsel performans anlamına geldiğini söylemek için henüz erken olduğu vurgulanıyor.
## VÜCUT SALÇADAKİ LİKOPENİ DAHA KOLAY KULLANABİLİYOR
Araştırmanın dikkat çeken noktalarından biri de domatesin hangi formda tüketildiği oldu.
Domatesin pişirilmesi, hücre duvarlarının parçalanmasına yardımcı olarak likopenin vücut tarafından kullanılabilirliğini artırabiliyor. Bu nedenle salça ve diğer pişmiş domates ürünleri, likopen açısından çiğ domatese kıyasla daha yüksek biyoyararlanım sağlayabiliyor.
Likopenin antioksidan özellikleri nedeniyle vücuttaki oksidatif stres ve nöroinflamasyon üzerinde de olumlu etkiler yaratabileceği düşünülüyor. Ancak söz konusu etkinin beyin sağlığı açısından ne ölçüde önemli olduğu konusunda henüz kesin sonuçlara ulaşılmış değil.
Araştırmanın bulguları, domates salçasındaki likopenin bilişsel işlevler ve beyin ağları üzerindeki olası etkilerine ilişkin yeni araştırmalar için dikkat çekici bir zemin oluşturuyor.
*Bu çalışma 19 Mayıs 2026'da Antioxidants dergisinde yayımlandı.*