---
title: "1 milyon dolar ödül koyulmuştu! Türk matematikçi 167 yıllık sırrı çözdüğünü açıkladı"
date: "2026-11-21 08:37:40"
author: "Gökçen Kökden"
tags: "Trend Haber"
canonical_url: "https://www.mynet.com/1-milyon-dolar-odul-koyulmustu-turk-matematikci-167-yillik-sirri-cozdugunu-acikladi-190101303283"
original_url: "https://www.mynet.com/1-milyon-dolar-odul-koyulmustu-turk-matematikci-167-yillik-sirri-cozdugunu-acikladi-190101303283"
---
# 1 milyon dolar ödül koyulmuştu! Türk matematikçi 167 yıllık sırrı çözdüğünü açıkladı
Yıllardır çözülemeyen ve matematik dünyasının en büyük problemlerinden biri olarak görülen Riemann Hipotezi için beklenmedik bir gelişme yaşandı. ABD merkezli yapay zeka şirketi Anthropic'te çalışan Levent Alpöge, şirketin geliştirdiği Claude adlı yapay zeka modelinin desteğiyle bu tarihi problemi kanıtladığını öne sürdü.
![Levent_Alpöge_2024_MFO](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/27187787/1200xauto.jpg)
Alpöge'nin kişisel internet sitesinde paylaştığı çalışma, matematik dünyasında heyecan yaratırken gözler şimdi iddianın doğruluğunu inceleyecek uzmanlara çevrildi.
## 167 YILDIR ÇÖZÜLEMİYORDU! ÜSTELİK 1 MİLYON DOLAR ÖDÜLÜ VAR
Her şey 1859 yılında Alman matematikçi Bernhard Riemann'ın ortaya attığı bir varsayımla başladı. Riemann, matematiğin temelini oluşturan asal sayıların dağılımını anlamaya yardımcı olabilecek önemli bir hipotez geliştirdi. İlk bakışta düzensiz görünen asal sayıların ardındaki matematiksel yapıyı açıklamaya yönelik bu önerme, zamanla bilim tarihinin en ünlü çözülememiş problemlerinden birine dönüştü.
Aradan geçen 167 yıla rağmen dünyanın önde gelen matematikçileri, Riemann Hipotezi'nin kesin bir kanıtına ulaşamadı. Öyle ki Clay Matematik Enstitüsü, Milenyum Problemleri arasında yer alan bu sorunun çözümüne tam 1 milyon dolar ödül koydu. Şimdi ise yıllardır çözülemeyen bu problemin, yapay zeka yardımıyla aşılmış olabileceği konuşuluyor.
## TÜRK MATEMATİKÇİ YAPAY ZEKAYLA KANITLADIĞINI DUYURDU
Levent Alpöge, yayımladığı açıklamada Claude ile birlikte yürüttüğü çalışmalar sonucunda Riemann Hipotezi'nin kanıtını keşfettiğine inandığını belirtti. Ancak iddiayı sıra dışı kılan yalnızca 167 yıllık bir problemin çözülmüş olma ihtimali değil. Alpöge, çalışmasının Riemann Hipotezi'nin daha geniş kapsamlı bir biçimi olan Genelleştirilmiş Riemann Hipotezi'ni de kanıtladığını öne sürüyor.
Bu iddia doğrulanırsa matematiğin farklı alanlarında yıllardır yanıt bekleyen çok sayıda sorunun çözümüne katkı sağlayabilecek yeni bir kapı açılabilir. Türk matematikçi, ortaya koyduğu kanıtı yalnızca yazılı bir açıklamayla paylaşmakla kalmadı. Çalışmasını, matematiksel ispatların bilgisayar ortamında kontrol edilmesini sağlayan Lean adlı sistemde de hazırladı.
Lean, kanıttaki mantıksal adımların belirli kurallara uygunluğunu denetleyebiliyor. Bununla birlikte sistemin bir kanıtı kabul etmesi, matematik dünyasının ileri sürülen sonucu otomatik olarak onayladığı anlamına gelmiyor. Uzmanların çalışmanın bütün varsayımlarını ve matematiksel kapsamını ayrıntılı biçimde incelemesi gerekiyor.
## TARİHİ BİR DÖNÜM NOKTASI OLABİLİR
Alpöge'nin açıklaması, dünyanın farklı üniversitelerinde görev yapan matematikçilerin de dikkatini çekti. Şili Papalık Katolik Üniversitesi'nden matematikçi Hector Pasten, kanıtın doğru olması halinde matematiğin farklı dalları arasında bugüne kadar eksik kalan bağlantıların tamamlanabileceğini ifade etti. Pasten, bu olasılığı farklı dillerin anlaşılmasını sağlayan Rosetta Taşı'na benzetti.
Concordia Üniversitesi'nden matematikçi Carlo Pagano da çalışmanın doğrulanması halinde, ortaya konulan yeni fikirlerin sayı teorisinde daha önce keşfedilmemiş araştırma yolları açabileceğini belirtti.
Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nden (MIT) matematikçi Andrew Sutherland ise Alpöge'nin Lean sistemindeki çalışmasını bağımsız olarak derlediğini açıkladı.
Yaşanan gelişmeyi tarihi bir an olarak değerlendiren Sutherland, kanıtın matematiksel ayrıntılarının anlaşılması için daha fazla çalışma yapılması gerektiğini de vurguladı.
## GÖZLER ŞİMDİ UZMANLARDA! İDDİA DOĞRULANIRSA NE OLACAK?
Riemann Hipotezi'nin kanıtlanması, günlük yaşamda hemen fark edilecek bir teknolojik değişim yaratmayabilir. Ancak matematiğin temel alanlarından biri olan sayı teorisinde çok önemli sonuçlar doğurabilir. Daha da önemlisi, bu ölçekte bir problemin yapay zeka desteğiyle çözüldüğünün doğrulanması, bilimsel araştırmalarda insan ve makine iş birliğinin geleceğini yeniden şekillendirebilir.
Alpöge, açıklamasında bu gelişmenin bazı matematikçiler için uzun yıllardır peşinden gittikleri büyük bir hedefin sona ermesi anlamına gelebileceğini kabul ederken, tanık olduğu ilerlemenin bilim dünyasında çok daha büyük bir başlangıcın habercisi olabileceğine inandığını dile getirdi.
