---
title: "İnsanın İnsana Şiddetinin 430 Bin Yıllık İzi"
date: "2015-05-28 10:06:02"
author: "BBC Türkçe"
tags: "Eğlence"
canonical_url: "https://www.mynet.com/insanin-insana-siddetinin-430-bin-yillik-izi-190101054656"
original_url: "https://www.mynet.com/insanin-insana-siddetinin-430-bin-yillik-izi-190101054656"
---
# İnsanın İnsana Şiddetinin 430 Bin Yıllık İzi
İspanya'nın kuzeyindeki bir mağarada bulunan iskeletlerde, insanın insana uyguladığı şiddetin 430 bin yıllık izleri saptandı.
En az 28 insanın iskeletinin bulunduğu Sima de los Huesos (Kemik Çukuru) adlı alandan çıkarılan kafataslarından birini inceleyen araştırmacılar, kafatasında saptadıkları iki kırığın "öldürme amacıyla vurulmuş çok sayıda darbenin sonucu" olduğunu açıkladı.
PLOS One dergisinde bulgularına anlatan bilim insanları, bu sonucun hem söz konusu mağarada toplu halde ceset bulunmasını açıkladığını, hem de şiddetin, en eski insan kültürünün özünde yer aldığını kaydediyor.
**Kafatası 17**'yi modern görüntüleme teknikleriyle inceleyen bilim insanları, kafatasının ön kısmında açıkça görülen ve hemen hemen birbirinin aynısı olan iki kırığa "aynı nesne ile vurulan darbelerin yol açtığı" sonucuna vardı.
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9841051/640xauto.jpg)
Sima de los Huesos (Kemik Çukuru) 30 yıldan fazla süredir bilim insanlarının araştırma alanı. 2013 yılında korunmuş haldeki bir kemiğin DNA'sı çıkarıldı ve kimi araştırmacılar mağaradaki iskeletlerin Neandertal insanlara ait olduğunu belirtti.
Kemik Çukuru, insanın giderek karmaşıklaşan kökenlerini bulmaya çalışan araştırmacıların büyük ilgi gösterdiği bir alan.
Yapılan çalışma, bu soruya bir yanıt getirmese de, mağaranın dikey haldeki kuyusunun, burada çok eskiden yaşamış insanların kendi gruplarındaki ölmüş insanları, bilerek bu şekilde gömdüklerini gösterdiği düşüncesinde.
Bölgedeki çalışmayı yürüten bilim insanları, bunun, özellikle bu insan grubunun bir geleneği olabileceği, hatta insanın en eski gömme uygulaması sayılabileceği görüşünde.
Nevada Üniversitesi'nde antropoloji uzmanı olan ve çok eski insan kültürlerini ve şiddet uygulamasına ilişkin kanıtlerı inceleyen Prof. Debra Martin, bilim insanlarının vardığı sonucu, "tamamiyle inandırıcı bulunduğunu" belirtiyor.
Prof. Martin, BBC'ye yaptığı açıklamada "Tarihin gerilerine gittikçe ve çok eski iskeletleri inceledikçe, şiddetin kültürle gelişen bir davranış olduğunu ve kültür varolalı beri, insanla birlikte bulunduğunu göreceğiz." dedi.
