---
title: "İslamcılar Tarafından Hazırlanan Mantık Hatalarıyla Dolu, Irkçı, Cinsiyetçi ve Ayrımcı Söylemli 'Sosyal Sorumluluk' Videosu"
date: "2015-09-04 10:44:41"
author: "ali halit diker @mentulaetauri"
tags: "Eğlence"
canonical_url: "https://www.mynet.com/islamcilar-tarafindan-hazirlanan-mantik-hatalariyla-dolu-irkci-cinsiyetci-ve-ayrimci-soylemli-sosyal-sorumluluk-videosu-190101061258"
original_url: "https://www.mynet.com/islamcilar-tarafindan-hazirlanan-mantik-hatalariyla-dolu-irkci-cinsiyetci-ve-ayrimci-soylemli-sosyal-sorumluluk-videosu-190101061258"
---
# İslamcılar Tarafından Hazırlanan Mantık Hatalarıyla Dolu, Irkçı, Cinsiyetçi ve Ayrımcı Söylemli 'Sosyal Sorumluluk' Videosu
İnsanların inanç özgürlüğünü savunmak; ve hakaret, aşağılama ve ötekileştirmeyle baskı kurmak arasındaki farkı pek anlayamadığını düşündüğümüz ***[Çay House](https://www.youtube.com/user/cayhouse)*** tarafından hazırlanan **Tesettür & Medeniyet** başlıklı videoyu analiz ettik. Video'yu henüz izlemediyseniz önce bir izleyelim.
Aslında video ilk birkaç saniyesinde gayet sorunsuz başlıyor
------------------------------------------------------------
Video'nun başında Kur'an'dan da örnekler verilerek tesettürün ne olduğu net ve doğru biçimde tasvir ediliyor. Buraya kadar bi sorun olmadığı açık. Malesef buradan sonra videoda çatlaklar, mantık hataları ve hatta hakarete varan ifadeler var.
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911373/640xauto.jpg)
İlk sorun burada. Felsefik ya da bilimsel hiçbir argümanda yeri olmayan *söyleniyor*, *kabul ediliyor* gibi muğlak ifadeler kullanılarak izleyiciye/dinleyiciye hiçbir kaynak sunmadan *dogmatik, kaynaksız,* *desteksiz,* ve bu yüzden yanlış, son derece subjektif ve doğruluğu kanıtlan(a)mamış bir veri sunuluyor.
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911374/640xauto.jpg)
Uydurma olmasının yanısıra buradaki söylemdeki *cinsiyetçiliğe* özellikle dikkat çekmek gerekiyor. Yine desteksiz sunulan bu veri aynı cinsiyetten insanlar bile *eşit yaratılmamışken*, bu videoyu hazırlayanların *neye göre, kime göre* kadını zayıf olarak konumlandırdığını merak ettiriyor. ***D******emagoji*** yapılıyor.
***Demogoji nedir?***
TDK'ya göre demagoji ***laf cambazlığı*** anlamına geliyor. Vikipedi ise demagojiyi ***halkın isteklerine, ön yargılarına ve korkularına dayalı olarak yapılan siyaset ve destek arayışı*** şeklinde açıklıyor. Video'da kadınların yapılarındaki *zayıflığın* ne olduğu belirtilmemiş; bununla birlikte her kadını *nazik* olarak tanımlamak ya da her kadından nazik olmasını beklemek, *önyargılara* hitap etmekten başka bir şey değil. Bu söylemdeki cinsiyetçilik de tam olarak burada ortaya çıkıyor.
Muhtaç sensin, kolay gelsin...
------------------------------
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911375/640xauto.jpg)
Videoda şöyle bir ifade geçiyor: *"...kendisini himaye altına alıp, kendisine ve çok sevdiği evlatlarına bakacak bir eşe **muhtaç**..."*
Sadece Türkiye'de değil dünyanın birçok yerinde *bir erkeğe muhtaç olmadan* *yaşayabilen* bekar anneler olması, bir annenin ya da kadının güvenliğini sağlayacak bir erkeğe muhtaç olduğu söylemini en başta sarsıyor. Bekar annelere ya da kimsesiz kadınlara *medeni ülkelerde* devlet desteği veriliyor ve/ya bu amaç için kurulan STK'lar yardım ediyor. Hatta bu kurumlar *bekar anne ve baba ayrımı yapmadan*, genellikle *bekar ebeveynlere* destek oluyor. Bu mantıkla *medeni ülkelerin* erkeği de *zayıf ve muhtaç* bir yapısı olduğunu düşündüğü sonucuna varılabilir. Ama bu doğru olur mu? Tabii ki olmaz. Bekar ebeveynlere destek olan kurumlardan bazılarına örnek vermek gerekirse; **[Avustralya İnsani Hizmet Departmanı](http://www.humanservices.gov.au/customer/services/centrelink/parenting-payment)** Avustralyalı bekar ebeveynlere maddi destek sağlıyor, **[Kanada Gelir Dairesi](http://www.ehow.com/list_6400456_government-grants-single-mothers-canada.html)** tarafından özel olarak bekar annelere ayrılmış bir fon bulunuyor, ABD'de bekar anneler **Child Care Assistance Program (Çocuk Bakımı Destek Programı)**'dan **Obamacare** dahilinde sağlık desteğine kadar birçok fırsattan yararlanabiliyorlar.
Buradaki *cinsiyetçi* söyleme neden olan tek sorun *muhtaciyet* de değil üstelik. Burada satır arasında bir kadına zorla kabul ettirilmeye çalışılan bir *toplumsal cisiyet görevi var: **Anne olmak!*** Her kadın anne olmak istemeyebilir ve zorunda da değildir.
Ya sen bu verileri nereden aldın?
---------------------------------
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911376/640xauto.jpg)
Burada da toplumdaki kadınlar, yine kaynak verilmeden, üstelik kişinin algısına göre değişebilecek sıfatlar yakıştırılarak *ayrıştırılmış*. Yine demagoji yapılmış. Mesela *ihtiyar kadınların yüzündeki kırışıklıkların görünemsinden çekinmesi* önyargılara oynayan bir söylem. Konuyla ilgili hiçbir araştırma kaynak olarak gösterilmeden ortaya atılan farazi bir veri. Aynı kalıplaştırmalar *toplum tarafından güzel bulunmayan, kıskanç, ve güzel* kadınlar için de yapılıyor. Öte yandan *utanç duymak, ilgi görmek istemediği erkeklerden kendilerini sakınmak* gibi neredeyse hakarete varan söylemler de gözden kaçmıyor.
Özetle videonun bu bölümü kadınları tek bir çatı altında toplayıp birleştirici ve cesaretlendirici bir söylem kullanacağına *ayrımcı* bir söylemi tercih ediyor.
Tektipleştirme...
-----------------
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911377/640xauto.jpg)
Videonun *ayrımcılık* yapan bölümünden sonra ise, aslında hiç de şaşırtıcı olmayan *tektipleştirme* geliyor. Tektipleştirme, ataerkil söylemi yeniden üreteren [*cinsiyet adaleti*](http://kazete.com.tr/makale/vatikandan-kopya-gundemsal-cinsiyet-adaleti_1013) kavramında olduğu gibi, *eşitlik* kavramının içi boşaltılarak yapılıyor.
Kadınlar hiçbir toplumsal ve ekonomik kuramda *olmayan sıfatlar üzerinden* *sınıflandırdıktan* sonra *"herkesin rahatsızlık duyduğu problemleri ortadan kaldırır"* gibi bilimsel ve felsefi diskurda kullanılmaması gereken bir üslupla sorun [*yalınlaştırılıyor*](http://www.mynet.com/my/alihalitdiker/bilimsel-arastirmalar-muhafazakarlik-irkcilik-ve-onyarginin-dusuk-zekayla-ilgili-olabilecegini-acikliyor-1060801). Buradan sonra ise iş *Aristo mantığıyla* çözüme ulaştırılıyor: *"bütün kadınlar arasında muhteşem bir denge sağlar."*
Daha sonra argüman olmayan bu argümanlar "*malumdur ki"* kalıbıyla muğlaklaştırılmış bir *olguyla* destekleniyor. Ortaya ne bilimsel ne de felsefi değeri olan bir laf salatası ortaya çıkıyor.
Çok güzel sayı veriyorsun da, bir de nereden buldun bu istatistikleri onu bir söylesene
---------------------------------------------------------------------------------------
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911378/640xauto.jpg)
Yine nereden geldiği belli olmayan bir istatistik.
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911379/640xauto.jpg)
Açık-saçıklığın kıstası nedir? Az önce sayı verilmişti, burada neden yok? Kaynak?
![](https://imgtrend.mynet.com/fpimg/crudeimage/201509042568934/09.JPG)
Çok kadın ne kadar çok? Hiçbir olguyla desteklenmeyen başka bir farazi ifade.
Desteksiz atışlar
-----------------
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911380/640xauto.jpg)
Yine ve yeniden hiçbir kaynak belirtilmeden uydurulmuş bir ifade.
Demek ne demek?
---------------
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911381/640xauto.jpg)
Uydurulmuş olgularla varılan sonuç. Yine ve yeniden bilimsel veya felsefi derinlikten yoksun bir çözülme.
Biraz da kapitalizm...
----------------------
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911382/640xauto.jpg)
Video'nun bir sonraki bölümü ise kapitalist sistem ve popüler kültüre değiniyor. Değinmeye çalışıyor demek daha doğru. Her şeyden önce *Helal Endüstrisi (ki bu endüstriye dahil pazarlar arasında 'moda' ve 'kozmetik' de bulunuyor)* islami kurallar dahilinde küresel kapitalizmin çok önemli pazarlarından biri haline geldi bile (*bkz.* *Global Islamic Economy Summit 2015**).* Bununla birlikte *Ramazan indirimleri, bayram kredileri, islami lüks* vb. olgular burada ortaya konmaya çalışan argümanı çürütmeye yetiyor. Tesettürlü bir kadın da tesettürsüz bir kadın kadar *popüler kültür*ün içindedir.
Buradaki ifadelerin başka bir sorunu ise *yanlış yönlendirici* olması. Örneğin tesettürsüz kadının ihtiyacı olarak öngörülen ürünlerin çoğu (kadın pictogramının etrafındaki ikonları inceleyin) lüks ya da *temel ihtiyaç* değil. Tek başına metin de hiçbir desteği olmayan *varsayımlardan* oluşuyor: tesettürsüz kadınların kendini tüketmeye mecbur hissetmesi, tesettürlü kadınların ***kısıtlı ihtiyaçlarının onu özgürleştirmesi***...
Tam doğru bir şey yapacakken kıyısından dönmek
----------------------------------------------
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911383/640xauto.jpg)
Görseldeki soru sorulduktan sonra bir de "*doğru*" diyerek onaylanıyor ve Kur'an'dan alıntı yapılıyor. Videodaki nadir kaynak gösterilen bölümlerden biri ama (işte aması var) kaynağın hangi çeviriden olduğuna dair bir bilgi yok.
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911384/640xauto.jpg)
Toplumdaki *herkes* bu ayetleri uygularsa birçok toplumsal sorunun ortadan kalkacağı iddia ediliyor ve yine varsayımlarla dolu örneklere geçiliyor.
Varsayımlar, uydurma veriler, desteksiz ve kaynaksız serbest atışa devam
------------------------------------------------------------------------
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911385/640xauto.jpg)
Herhangi bir delil sunmadan sunulan uydurma bilgiye örnek: "*Erkeğin kadına bakması kadında daha güzel olma isteği uyandıracak*"
Bu iddianın geçerli olması için kantatif bir araştırma sonucu ortaya çıkması gerekir. Bu haliyle uydurma, yanlış ve yönlendiricidir.
Daha sonra gelen iddia: "*Bu durum toplumun genelinde olduğu takdir de toplumsal bir ahlak bozulması olacaktır.*"
Ahlak bozulmasının ve ahlak kavramının hangi çerçevede ele aldındığı belli değil. Bu nedenle ahlak bozulmasından tam olarak kasıt nedir? Bu ahlak bozulmasının topluma bir zararı olacak mı ki? Olacaksa bu zarar nedir? Eksik, yetersiz, desteksiz bir iddia daha.
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911386/640xauto.jpg)
Herhangi bir delil sunmadan sunulan uydurma bilgiye örnek: "*Erkeğin gözlerine hakim olması kadının güzel görünme isteğini kıracak.*"
Daha sonra gelen iddia: "*Böylece hem dinin gereği hem de toplumsal ahlak sağlanmış olacak.*"
Bu bölümde de yukarıdaki sorunların aynılarını gözlemlemek mümkün.
Varsayımsal sorunlara varsayımsal çözüm!
----------------------------------------
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911387/640xauto.jpg)
Bu bölümden itibaren ele alınan sorun yalınlaştırılıyor
-------------------------------------------------------
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911388/640xauto.jpg)
*...günümüzde her erkek iffetini sakındıramadığı...*
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911389/640xauto.jpg)
*...ve her **bayan kapanmayı tercih edemediği** için...*
*(Bir parantez. Bu iki 'tespit'te fiillerin edilgenliğine özellikle dikkat çekmek gerekiyor. Erkeğin iffetini sakındırmaması ve -bayan değil- kadının kapanmayı tercih etmemesi, metinde belirtilmemiş başka bir nedene bağlanıyor.)*
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911390/640xauto.jpg)
*...bu uyumsuzluk içerisinde kişi bireysel olarak üzerine düşeni yapıp...*
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911391/640xauto.jpg)
*...diğer insanlara örnek olmaya çalışmalıdır.*
Tembih ve tavsiye ile biten bir metnin *özgürlüğü* savunması bir hayli ironiktir. Ayrıca *insanlara* ifadesi de fazlasıyla sorunlu. Toplumda farklı inançlara sahip kişileri de tesettüre girmeye ikna etmeye çalışan ve özgürlükle kesinlikle bağdaşmayan bir dil kullanılmış. Oysa bu ifade "*diğer müslümanlara* *örnek olmaya çalışmalıdır"* şeklinde olsaydı bu sorun ortadan kalkabilirdi.
Şimdi de yargılıyor?
--------------------
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911392/640xauto.jpg)
*"Bakıp ne kazanacaksınız"* ve "*bakmayıp ne kaybedeceksiniz"* ifadeleri malesef *retorik* birer soru olmanın çok uzağında. Bu sorular *erkeklerin kendilerini bakmaktan men etmesi için düstur edinmesi gereken ifadeler* olarak sunuluyor. Oysa retorik sorunun öncesinde ya da sonrasında gelen bir ifadeyi güçlendirmesi gerekir. Burada ise izleyiciyi ve dinleyiciyi konudan uzaklaştıran bu sorulara ancak *ad hominem* denebilir.
Yalınlaştırmaya devam...
------------------------
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911393/640xauto.jpg)
***Medeniyet*** gibi üzerinde tartışılacak çok bileşeni olan ve karmaşık bir kavramı açık-seçikliğe indirgedikten sonra vur vurabildiğin kadar.
Tesettür özgürlük müdür?
------------------------
![](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/9911394/640xauto.jpg)
*Tesettürün özgürlük olup olmadığı tartışılabilir* bir konu. Bununla birlikte şu bir gerçek ki ***tesettürü seçmek özgürlüktür******!***
İnsanların kendi inançlarını, ideallerini, düşüncelerini savunabilecekleri platformlar olması ve kişilerin bunlardan faydalanması özgürlük adına, özgür yayıncılık adına çok önemli bir fırsat. Bunu yaparken de dikkat edilmesi gereken bazı şeyler var fakat ne yazık ki bu hassasiyetlere bu video hazırlanırken hiç dikkat edilmemiş ve ortaya agresif, ötekileştirici ve didaktik bir sonuç çıkmış. Tesettürü seçen insanları "tesettür medeniyet dışıdır" diye ötekileştirmek ne kadar yanlışsa "medeniyetin tesettürü fıtrat dışı görmesi fıtrat dışıdır" demek de o kadar yanlış.
