---
title: "Mezarı açtıklarında şaşkına döndüler! Tek gözlü bebek iskeleti çıktı"
date: "2026-11-14 16:13:35"
author: "Mynet"
tags: "Trend Haber"
canonical_url: "https://www.mynet.com/mezari-actiklarinda-saskina-donduler-tek-gozlu-bebek-iskeleti-cikti-190101303066"
original_url: "https://www.mynet.com/mezari-actiklarinda-saskina-donduler-tek-gozlu-bebek-iskeleti-cikti-190101303066"
---
# Mezarı açtıklarında şaşkına döndüler! Tek gözlü bebek iskeleti çıktı
Peru'da yaklaşık 1.600 yıl öncesine ait bir mezarlıkta bulunan bebek kafatası, sıra dışı anatomik özellikleriyle bilim dünyasının dikkatini çekti.
Tek göz çukuruna sahip olduğu belirlenen kafatasının, nadir görülen ve çoğunlukla ölümcül seyreden siklopi (cyclopia) adı verilen doğumsal bir anomalinin izlerini taşıdığı ortaya çıktı.
### AYNI SERAMİK KAPTA İKİ BEBEĞİN KALINTILARI BULUNDU
Peru'nun Palpa Vadisi'nde yer alan Jauranga antik mezarlığında yürütülen araştırmalarda, aynı seramik kap içerisine gömülmüş iki bebeğe ait iskelet kalıntıları ortaya çıkarıldı.
Bölgedeki kazılarda daha önce de 30 mezar tespit edilmişti. Mezarların, MS 325-440 yıllarına tarihlenen Orta Nasca dönemine ait olduğu belirlendi.
PNAS dergisinde yayımlanan araştırmada, bebeklerden birinin kafatasındaki sıra dışı anatomik özellikler dikkat çekti. JA13A olarak tanımlanan bebeğin yaklaşık 2 ila 4 aylık olduğu tahmin edildi.
Araştırmacılar, özellikle kafatasında tek bir göz çukuru bulunmasının nadir görülen bir doğumsal gelişim bozukluğuna işaret ettiğini belirledi.
### TEK GÖZ ÇUKURU SİKLOPİ HASTALIĞINI ORTAYA ÇIKARDI
JA13A olarak tanımlanan bebeğin kafatasında tespit edilen tek göz çukuru, siklopi adı verilen son derece nadir bir doğumsal anomaliyle ilişkilendirildi.
Siklopi, embriyonik dönemde beyin ve yüz gelişiminin erken aşamalarında meydana gelen ciddi bozukluklar sonucunda ortaya çıktı.
Bu durumda gözler normal şekilde ayrı ayrı gelişemiyor ve tek bir göz çukuru oluşabilir. Hastalık, çoğunlukla doğumdan önce veya doğumdan kısa süre sonra ölümle sonuçlanır.
Bebeğin kafatasında siklopiyle ilişkilendirilen başka anatomik farklılıklar da tespit edildi. Kafatasının normalden daha yüksek ve kule biçiminde olduğu, burun kemiklerinin ve yüzün orta hattında bulunması gereken bazı yapıların ise gelişmediği belirlendi.
![Screenshot 2026-11-14 at 16.05.02](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/27101375/1200xauto.jpg)
### GENETİK BOZUKLUK İHTİMALİ ÜZERİNDE DURULDU
Araştırmacılar, bebeğin sahip olduğu anomalilerin olası nedenleri arasında trizomi 13 adı verilen genetik bozukluğu gösterdi.
Patau sendromu olarak da bilinen trizomi 13, hücrelerde 13. kromozomun normalden bir fazla bulunmasıyla ortaya çıktı. Nadir görülen bu genetik durum; beyin, kalp ve diğer organların gelişimini etkileyebilir. Ağır vakalarda yaşamla bağdaşması oldukça zor olabilir.
Aynı seramik kapta bulunan ikinci bebeğin, JA13B'nin ise benzer doğumsal anomalilere sahip olmadığı belirlendi.
### BEBEKLERİN NEDEN BİRLİKTE GÖMÜLDÜĞÜ BİLİNMİYOR
Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri de iki bebeğin anne soyundan akraba olmadığının belirlenmesi oldu.
Ancak arkeologlar, iki bebeğin neden aynı seramik kap içerisinde birlikte gömüldüğüne ilişkin kesin bir sonuca ulaşamadı.
Öte yandan, bebeklerin seramik kap içerisine gömülmesi, Nasca döneminde farklı bölgelerde de karşılaşılan bir uygulama olarak değerlendirilir.
Bu durum, çocukların kap veya küp benzeri kaplar içerisinde gömülmesinin daha geniş bir cenaze geleneğinin parçası olabileceğine işaret etti.
### FİZİKSEL FARKLILIKLAR GÖMÜ GELENEĞİNİ DEĞİŞTİRMEMİŞ OLABİLİR
Araştırmacıların üzerinde durduğu önemli ayrıntılardan biri, siklopi belirtileri taşıyan bebeğin diğer çocuklardan farklı bir gömü uygulamasına tabi tutulmamış olmasıydı.
Çalışmada, bebeğin doğumsal farklılıklarına rağmen dönemin yerleşik çocuk gömme geleneklerine uygun şekilde defnedildiği belirtildi.
Araştırmacılar, bu bulgunun bebeğin yaşadığı dönemde nasıl karşılandığına, toplumdaki konumuna veya yaşamı boyunca nasıl bir bakım gördüğüne ilişkin kesin bilgi vermediğini vurguladı.
Bununla birlikte yaklaşık 1.600 yıl öncesine ait bu buluntu, antik toplumlarda doğumsal farklılıkların cenaze geleneklerine nasıl yansıdığına ilişkin önemli soruları da gündeme getirdi.
**Fotoğraf kaynak: Elsa Tomasto-Cagigao ve diğerleri / PNAS (2026) – CC BY 4.0**