---
title: "Tekrar tekrar kullananlara çöpe atın uyarısı!"
date: "2026-04-16 13:48:52"
author: "Sedef Karatay Bingül"
tags: "Eğlence", "geri dönüşüm", "plastik atık", "su şişesi"
canonical_url: "https://www.mynet.com/pet-siseleri-tekrar-tekrar-kullananlara-cope-atin-uyarisi-nasil-uretiliyor-190101298671"
original_url: "https://www.mynet.com/pet-siseleri-tekrar-tekrar-kullananlara-cope-atin-uyarisi-nasil-uretiliyor-190101298671"
---
# Tekrar tekrar kullananlara çöpe atın uyarısı!
Plastikler, petrol veya doğal gazdan elde edilen hidrokarbon adı verilen moleküllerden üretilir. Bu maddeler yüksek sıcaklıklarda ısıtıldığında daha küçük moleküllere, yani monomerlere ayrılır. 
Metan, etan, propan ve bütan bu monomerlere örnektir.
Bu monomerler bir araya getirilerek daha büyük yapılar olan polimerleri oluşturur. 
***Farklı monomer kombinasyonları farklı plastik türlerini ortaya çıkarır.*** Elde edilen bu plastikler granül, toz veya sıvı halde üretim tesislerine gönderilir.
***Şişe üretiminde plastik, yüksek sıcaklıkta eritilerek kalıplara enjekte edilir ve burada soğuyarak sertleşir. ***Böylece bildiğimiz plastik şişe formu ortaya çıkar.
![thumbs_b_c_b9bb422a00846d518731bd0d233a1be3](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/20777246/1200xauto.jpg)
## TERMOPLASTİK VE TERMOSET PLASTİK FARKI
**Plastikler iki ana gruba ayrılır:**
Termoset plastikler: Şekil aldıktan sonra tekrar eritilemez ve geri dönüştürülemez.
Termoplastikler: Eritilip yeniden şekillendirilebilir, yani geri dönüştürülebilir.
Su şişeleri genellikle termoplastik malzemelerden yapılır.
## PLASTİK ŞİŞE TÜRLERİ VE KODLARI
Plastik ürünlerin altında yer alan geri dönüşüm kodları (RIC), ürünün hangi tür plastikten yapıldığını gösterir:
**1 (PET- Polietilen Tereftalat):** Su ve içecek şişelerinde yaygın. Hafif ve geri dönüştürülebilir.
**2 (HDPE- Yüksek Yoğunluklu Polietilen): **Süt bidonları ve temizlik ürünlerinde kullanılır. Dayanıklıdır ve geri dönüşümü yaygındır.
**7 (Diğer):** Genellikle geri dönüştürülemez. Polikarbon spor şişeleri bu gruptadır.
Uzmanlara göre, geri dönüşüm için en uygun plastikler '1' ve '2' kodlu olanlardır.
![thumbs_b_c_b5a58d92e57b3ce2239ff5b7b910e218](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/24233884/1200xauto.jpg)
## PLASTİK ŞİŞELERİ YENİDEN KULLANMAK GÜVENLİ Mİ?
Çoğu üretici plastik su şişelerini tek kullanımlık olarak tasarlar. Yeniden kullanım ise bazı riskler barındırabilir.
**Kimyasal sızıntı riski:** Plastik şişeler uzun süre kullanıldığında veya güneş ışığına maruz kaldığında içindeki bazı kimyasallar suya geçebilir:
**Antimon:** PET üretiminde kullanılır. Yüksek seviyelerde mide bulantısı ve uzun vadede sağlık sorunlarına yol açabilir.
**BPA (Bisfenol A):** Bazı plastiklerde bulunur ve hormon sistemi üzerinde etkili olabilir.
**Ftalatlar:** Esnek plastiklerde kullanılır, çocuklarda gelişim sorunlarıyla ilişkilendirilmiştir.
**Uzmanlar, özellikle sıcak ortamlarda plastik şişe kullanılmamasını öneriyor.**
## ASIL TEHLİKE: BAKTERİ ÜREMESİ
Bilim insanlarına göre en büyük risk kimyasal değil, bakteri oluşumu.
* Şişeden içmek bakterilerin hızla çoğalmasına neden olur
* Oda sıcaklığında bekleyen su saatler içinde mikrop üretebilir
* Tekrar kullanımda oluşan çizikler bakteriler için uygun ortam yaratır.
Bu nedenle plastik şişeler yeniden kullanılacaksa mutlaka iyice yıkanmalıdır. Ancak yine de sık kullanım önerilmez.
![iStock-1065002950](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/24233887/1200xauto.jpg)
## PLASTİK ŞİŞELER NASIL GERİ DÖNÜŞTÜRÜLMELİ?
**Geri dönüşümün etkili olabilmesi için:**
* Şişeler boşaltılıp durulanmalı
* Yalnızca '1' ve '2' kodlu plastikler tercih edilmeli
* Yerel belediyenin geri dönüşüm kuralları kontrol edilmeli
**Türkiye’de birçok belediye plastik atıkları ayrı toplama sistemleriyle geri dönüşüme kazandırıyor.**
## GERİ DÖNÜŞÜMDE KARŞILAŞILAN SORUNLAR
* Kirli plastikler geri dönüşümü zorlaştırıyor
* Yeni (ham) plastik üretimi daha ucuz olabiliyor
* Altyapı eksiklikleri süreci aksatıyor
* **Dünya genelinde plastiklerin yalnızca yaklaşık %9’u geri dönüştürülüyor.
![thumbs_b_c_a183edb0c17ff6482f905de89565adbe](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/24233890/1200xauto.jpg)
## PLASTİK ŞİŞELERE ALTERNATİFLER
Uzmanlar, hem sağlık hem çevre açısından şu alternatifleri öneriyor:
* Cam şişeler
* Paslanmaz çelik mataralar
* BPA içermeyen yeniden kullanılabilir ürünler
Bu seçenekler hem daha hijyenik hem de uzun vadede daha çevre dostu.
Plastik su şişeleri pratik olsa da uzun süreli ve tekrar kullanım için ideal değil. Hem kimyasal riskler hem de bakteri oluşumu nedeniyle uzmanlar, bu şişelerin sınırlı kullanımını ve mümkünse alternatif ürünlere yönelinmesini öneriyor.