HABER

Yer fıstığı alerjisine dikkat

Yer fıstığı alerjisine dikkat

Son yıllarda giderek daha çok insanda görülmeye başlayan yer fıstığı alerjisi, özellikle Amerika ve diğer gelişmiş ülkelerde rastlanan bir sorun olmakla beraber, Türkiye'de son yıllarda astım ve alerjik hastalıklarda ve fıstık tüketiminin giderek fazlalaşması, fıstık alerjisine karşı dikkatli olmamız gerektiğini göstermektedir.

Ciddi fıstık alerjisi anaflaksiye neden olarak kişinin ölümüne bile neden olabilir. Hatta, bu kişiler kendileri fıstık yemeseler bile yanlarında fıstık yiyenlerin paketlerinden etrafa saçılan koku ve zerreciklerden bile etkilenebilirler. Bu nedenle Amerika' da yolculara uçaklarda fıstık ikramı yasaklanmıştır.

ALERJİNİN NEDENİ
Yer fıstığında bulunan pek çok maddenin alerji yaratması mümkündür. Bunların içinde protein yapısında olanların önemi vardır. Fıstıktaki esas proteinler arachin ve conarachin' dir.

Amerika'da özellikle küçük çocuklarda daha fazla görülen yer fıstığı alerjisinin 1.5 milyon kişiyi etkilediği tahmin edilmektedir. Ülkemizde fıstık alerjisi ile ilgili bir araştırma yapılmamış olmakla beraber, bizde fıstık alerjisi görülme oranının Amerika'ya oranla çok düşük olduğunu söyleyebiliriz. Ancak, fıstık alerjisi tüm gelişmiş ülkelerde hızla artan bir sorundur. Mesela, İngiltere'de 1996'da her 200 çocuktan birinde rastlanan fıstık alerjisi, 2002' de her 70 çocuktan birinde görülür olmuştur.

SADECE FISTIK DEĞİL
Fıstığın yenmesinden başka, fıstık yağı, fıstık şurubu, fıstık yağı tozu, fıstık yağlı cipsler, fıstık unları da alerjiye neden olurlar. Fıstık alerjisi olanlarda bakla, bezelye, mercimek, börülce, fasulye gibi yiyeceklere karşı alerji olma ihtimali yüksektir.

Fıstık alerjisi, fıstığın işlenmesi sırasında havaya saçılan alerjenlerin solunması yoluyla da ortaya çıkabilir. Hatta, daha önce fıstık hazırlanmış olan bir işletmede daha sonra hazırlanan başka bir yiyeceğe karışabilen önceki fıstık kalıntıları bile alerjilere neden olabilir.

Fıstık alerjisi, fıstık yemiş kişilerin dudağında çok az miktarda da olsa kalabildiğinden, öpüşme ile bile ortaya çıkabilir.

Çocukluk döneminde süt, yumurta gibi besin alerjisi olanların %90'ında 5 yaşından sonra alerji tamamen düzelirken, fıstık alerjisi olanların ancak %20 kadarında düzelme olur.

FISTIK ALERJİSİNİN BELİRTİLERİ
Fıstık alerjisinin belirtileri kişiden kişiye değişir. Dilde şişme, damakta kaşıntı, boğazda kaşıntı ve yanma, gözde burunda kaşıntı, bulantı, kusma, karın ağrısı, nefes darlığı, hırıltılı solunum, morarma, göğüs ağrısı, kurdeşen, tansiyon düşüklüğü ve şoka kadar gidebilen çeşitli belirtiler ortaya çıkar.

Tanı için, hastanın tipik hikayesi, alerjik deri testleri ve kanda fıstığa karşı oluşmuş IgE sınıfı antikorların ölçülmesi yeterlidir.

ÖNEMLİ UYARILAR
Fıstık alerjisinin kesin bir tedavisi yoktur.
Fıstık allerjisi olanlar, sadece fıstıktan değil, fıstıktan yapılmış diğer ürünlerden de uzak durmalıdır. Ayrıca, bakla, bezelye, fasulye gibi yiyeceklerin de riskli olabileceği unutulmamalıdır.
Ailelerinde alerjik hastalık olan gebe ve süt veren anneler, bu süreç boyunca fıstık yememelidirler.
Paketlenmiş yiyeceklerde 'fıstık içerir' ya da 'fıstık kullanılan bir fabrikada yapılmıştır' gibi uyarılar yer almalıdır.

Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
Göğüs Hastalıkları Bölümü Öğretim Üyesi

ahmetrasimk@mynet.com

YORUMLARI GÖR ( 0 )
Okuyucu Yorumları 0 yorum
Geri Dön