---
title: "“Abdülhamit Döneminde De Toprak Kaybedilmiştir”"
date: "2013-02-23 10:43:48"
author: "CİHAN"
tags: "Bursa", "Gerger", "Orhangazi", "Yıldırım"
canonical_url: "https://www.mynet.com/abdulhamit-doneminde-de-toprak-kaybedilmistir-180100716639"
original_url: "https://www.mynet.com/abdulhamit-doneminde-de-toprak-kaybedilmistir-180100716639"
---
# “Abdülhamit Döneminde De Toprak Kaybedilmiştir”
İstanbul Şehir Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Abdulhamit Kırmızı, 2. Abdülhamit döneminde ‘hiç toprak kaybedilmediği’ düşüncesinin yanlış olduğunu ileri sürdü. Kırmızı, “1880’lerde Kıbrıs, Tunus, Mısır elden çıkıyor. Girit’i kaybediyoruz.” dedi.
Doç. Dr. Kırmızı, Bursa Orhangazi Üniversitesi tarafından 'Bursa Buluşmaları' kapsamında düzenlenen 'Sultan 2. Abdülhamit Zor Zamanın Zor Padişahı' başlıklı konferansa katıldı. Orhangazi Üniversitesi Yıldırım Yerleşkesi’nde konuşan Kırmızı, Abdülhamit dönemini anlattı.
Abdülhamit’in 33 yıl süren iktidarında devletin birliğini korumak için büyük çaba sarf ettiğini dile getiren Kırmızı, bu dönemde hiç toprak kaybedilmediği düşüncesinin yanlış olduğunu savundu. Kırmızı, şunları ifade etti: “Aşırı yorumlardan birisi Abdülhamit döneminde toprak kaybedilmediği yorumudur. Maalesef öyle değil. Osmanlı-Rus harbinden sonra neler olduğunu biliyoruz. Ondan öte 1880’lerde Kıbrıs, Tunus, Mısır elden çıkıyor. Girit’i kaybediyoruz. Abdülhamit kağıt üzerinde bunların devamının sağlandığını gösterir, ama o dönemdeki Mısır, İngiliz Mısır’ıdır yani bizimle çok bir alakası yoktur.”
“BÜYÜK BİR RASYONALİZASYON GERÇEKLEŞTİRİLDİ”
Bu dönemde bir yandan çok büyük bir rasyonalizasyon gerçekleştirildiğine dikkat çeken Kırmızı, şöyle devam etti: “Modern eğitim, ilkokullar, rüştiyeler, idadiler kuruluyor. Fakat buna direnen yerlere de göz yumuyordu. Mesela İttihat ve Terakki, Abdülhamit’i tahttan indirdikten sonra devamlı isyan eden Arnavutların elinden silahlarını topladı. Abdülhamit ise yıllarca bunun önüne geçmeye çalışmıştır. Çünkü Arnavutlar için silah namustur. Onu elinden alırsanız bir daha sizinle asla barışık olmaz. Hakikaten 1912’de Arnavutluk bağımsız oldu. Aynı şey Araplar için de geçerli.”
“ANADOLU VE BALKANLAR’DAKİ YAPILARIN ÇOĞUNU ABDÜLHAMİT YAPTIRMIŞTIR"
Abdülhamit döneminde imar, bayındırlık, eğitim bakımından çok büyük işler yapıldığının altını çizen Kırmızı, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bugün Anadolu şehirlerinde, Balkanlarda, Arap ülkelerinde karşımıza çıkan Osmanlı yapılarının çoğu Abdülhamit döneminde yapılmıştır. Bütün şehirlerde bir saat kulesi yapma isteği vardır. Şehirlerin eski meydanlarında bir saat kulesi vardır. Bunlar Abdülhamit döneminde yapılmıştır. Mektepler, karakollar o dönemde görülen binaların çoğu Abdülhamit döneminde yapılmıştır. Çok büyük bir imar faaliyeti yürütülmüştür. Yollar, inanılmaz bir yol faaliyeti. Osmanlı’nın yüz yıllarca yaptığından daha fazlasını Abdülhamit yapmıştır denilebilir. Balkanların ihmal edilmesi filan söz konusu değil.”
Konferansın sonunda Orhangazi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı Yardımcı Doç. Dr. Erhan İçener tarafından Doç. Dr. Kırmızı’ya İznik çinisi hediye edildi.
![“Abdülhamit Döneminde De Toprak Kaybedilmiştir”](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/2970887/640xauto.jpg)
