---
title: "Dr. Kemik: “soba Değil İhmal Öldürür”"
date: "2015-11-26 14:07:18"
author: "İHA"
tags: "Mersin", "zehirlenme", "Türkiye"
canonical_url: "https://www.mynet.com/dr-kemik-soba-degil-ihmal-oldurur-180102033558"
original_url: "https://www.mynet.com/dr-kemik-soba-degil-ihmal-oldurur-180102033558"
---
# Dr. Kemik: “soba Değil İhmal Öldürür”
Mersin Halk Sağlığı Müdürü Dr. Aytekin Kemik, yanlış kurulan, yanlış yakılan ve baca donanımı yetersiz olan sobaların insanların hayatlarına mal olduğunu belirterek, ‘sessiz katil’ olarak bilinen karbonmonoksit gazı zehirlenmelerine karşı vatandaşları uyardı. “Soba değil ihmal öldürür” diyen Dr. Kemik, soba ve şofben zehirlenmelerine karşı dikkatli olunmasını istedi.Dr. Kemik, yazılı bir açıklama yaparak, kış aylarının gelmesiyle birlikte kullanımına başlanan odun ve kömür sobalarına karşı halkı uyardı. Soba zehirlenmesinin odun, kömür gibi ısınma aracı olarak kullanılan maddelerin yanması ile ortaya çıkan karbonmonoksit gazından kaynaklandığına dikkat çeken Kemik, Türkiye’de bilgisizlik, yanlış kullanım ve ihmal yüzünden soba, şofben ve baca zehirlenmelerinin, her yıl kış aylarında özellikle alçak basınçlı havalarda tehlikeli boyutlara ulaştığını kaydetti. Güneybatıdan esen bir rüzgar olan lodos nedeniyle her yıl onlarca kişinin, özellikle sobadan sızan karbonmonoksit gazı ile zehirlendiğini belirten Kemik, “Karbonmonoksit gazı tatsız, renksiz, kokusuz olması ve tahriş etme özelliğinin olmaması nedeniyle fark edilmediği için ‘sessiz katil’ olarak bilinmektedir. Vücuda solunum yoluyla girer ve doğrudan kana geçerek oksijen alımını engeller, zehirlenme ve ölüme neden olur. Karbonmonoksit gazı ile zehirlenmeler sıklıkla kapalı ortamlarda açık ocaklar, bacası çekmeyen soba, şofben, bacasız gaz sobalarında yakıtın iyi yanmaması nedeniyle meydana gelir” dedi.ZEHİRLENME BELİRTİLERİNE DİKKATKarbonmonoksit zehirlenmesinde ilk belirtilerin baş ağrısı, yorgunluk hissi, mide bulantısı gibi semptomlar olduğuna işaret eden Dr. Kemik, “Genellikle bu semptomların ağırlığı karbonmonoksit düzeyi ve maruz kalınan süre ile ilişkilidir. Ciddi zehirlenmelerde baş dönmesi, kusma, bilinç kaybı ve ölüm görülür. Soba zehirlenmeleri nedeniyle söz konusu üzücü olayların yaşanmaması için vatandaşlarımızın soba kullanımı konusunda dikkatli olmaları gerekmektedir. Zehirlenme durumlarında hasta bulunduğu yerden temiz havalı bir yere taşınmalı ve hemen suni solunum yaptırılmalıdır. Hasta vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna götürülmelidir” ifadelerini kullandı.Zehirlenmelerin önüne geçmek için soba, şofben ve bacaların kurulumu, yakılması ve temizliğine dikkat edilmesi, kurallara mutlaka uyulması gerektiğinin altını çizen Kemik, kullanılan her türlü ısıtma cihazının kalite belgesine sahip olup olmadığına, garantilerine ve garanti sürelerine bakılmasını istedi. Dr. Kemik, soba ve bacalarda uyulması gereken kuralları şöyle sıraladı:“Kullanılan yakıtın standartlara uygunluğu kontrol edilmeli, izin belgesi olmayan satıcılardan kömür alınmamalı. Aşırı doldurulan sobanın duman yolu daralacağı, soba içinde düzensiz ısı dağılımı nedeniyle de baca çekişi zayıflayacağı için soba yakılırken aşırı doldurulmamalı. Sönmekte olan sobaya asla tutuşması için güç yakıtlar konulmamalı, yakıt yavaş yavaş ilave edilmeli, yatmadan önce sobaya kesinlikle yakıt konulmamalı. Yanmakta olan soba yatmadan evvel mutlak surette söndürülmeli. İyi ısınmayan ve alttan yakılan kömür sobalarında karbonmonoksit zehirlenmesi riski artacağından soba tutuşturulurken yakıtın üstten yanması sağlanmalı. Özellikle alçak basınçlı lodoslu havalarda ölüm olaylarında artış görüldüğü için eğer bacalar standartlara uygun değilse alçak basınçlı havalarda soba yakılmamalı, yakılması zorunlu ise gece yatarken mutlaka tam olarak söndürülmeli. Soba borularının birbiriyle birleştirilmesinde hava ve baca gazı sızdırmazlığı sağlanmalı. Sobanın bulunduğu yer sürekli havalandırılmalı. Bacalar standartlara uygun ve yalıtımlı olmalı, düzenli olarak temizletilmeli. Dumanın geri tepmesini önlemek için bacaların en üst noktasının çatının en üst noktasından 1 metre daha yüksekte olması sağlanmalı ve baca şapkası mutlaka takılmalı.”Dr. Kemik, şofben kullanımında dikkat edilmesi gerekenler konusunda da şunları kaydetti:“Şofben mutlaka bacaya bağlanmalı, baca bağlantısı olmayan, bina aydınlığına bağlı şofben asla çalıştırılmamalı. Şofbenin monte edileceği mekan yeterli büyüklükte olmalı, şofben mümkünse banyo yerine balkona veya başka bir havadar mekana takılmalı, şofbenin montajı mutlaka yetkili servis tarafından yapılmalı. Şofbenin kullanıldığı yere sürekli temiz hava girmesi sağlanmalı. Bacalar yatak odalarından, merdiven sahanlığından, bina girişlerinden, havalandırma boşluklarından, çatı arasından, banyo ve tuvaletten geçirilmemeli. Şofbende gaz kaçağı hissedildiğinde öncelikle gaz vanası ve tüp dedantörü kapatılmalı, elektrik düğmeleri açılmamalı, açıksa hemen kapatılmalı, kibrit, çakmak gibi alev ve kıvılcım çıkartabilecek hiçbir işlem yapılmamalı, pencereler karşılıklı açılarak ortam havalandırılmalı, hızla gaz şirketi yetkilisi veya şofben servisi aranmalıdır.”
