---
title: "En Büyük 500 Şirket Açıklandı, TÜPRAŞ Yine Birinci"
date: "2013-07-23 14:12:14"
author: "CİHAN"
tags: "İstanbul", "seçim", "Ekonomi", "Van", "Türkiye"
canonical_url: "https://www.mynet.com/en-buyuk-500-sirket-aciklandi-tupras-yine-birinci-180100980792"
original_url: "https://www.mynet.com/en-buyuk-500-sirket-aciklandi-tupras-yine-birinci-180100980792"
---
# En Büyük 500 Şirket Açıklandı, TÜPRAŞ Yine Birinci
İstanbul Sanayi Odası (İSO)'nın 'Türkiye’nin En Büyük 500 Sanayi Kuruluşu 2012' raporu açıklandı. Buna göre petrol rafineri şirketi TÜPRAŞ, 40 milyar 118 milyon 28 bin 63 lira üretimden satış geliri ile ilk sırayı aldı. Şirket, 2005’te devraldığı birinciliği bu sene de korudu.
İSO, üretimden satış, kar, ihracat ve istihdam rakamlarını temel alarak ülkenin en büyük sanayi şirketlerini belirliyor. Oda bu çerçevede ortaya koyduğu 'Türkiye’nin En Büyük 500 Sanayi Kuruluşu 2012' raporunu basın toplantısı ile kamuoyuna sundu. Başkan Erdal Bahçıvan’ın paylaştığı rapora göre ilk 500 şirketin üretimden satış geliri, 2011’e oranla yüzde 9,2 artarak 353 milyar 699 milyon 301 bin 977 lira oldu. Dönem kârı yüzde 6,3 artarak 24 milyar 192 milyon 614 bin 270 lirayı, istihdam da yüzde 3,7 artarak 596 bin 55’e ulaştı. Sanayi devleri içinde bulunan kamu kuruluşlarının sayısı gerileme eğiliminde. 1990’da 91 olan kamu kuruluşlarının sayısı, 2012’de 13’e indi. Petro kimya ve otomotiv sektöründen aktörlerin mührünü vurduğu sıralamada yabancı sermaye ortaklı kuruluşların sayısı ise 138’e tekabül etti. Üretimden satışlarda da yabancı sermayeli kuruluşların yüzde 40 olan payı yüzde 35’e çekildi.
İSO 500’de üretimden net satışlarda ilk sırayı 40 milyar 118 milyon 28 bin 63 lira ile TÜPRAŞ aldı. Onu 8 milyar 164 milyon 892 bin 972 lira ile Ford Otomotiv, 7 milyar 529 milyon 420 bin 343 lira ile Oyak Renault takip etti. Bu 3 şirketin yeri 2011‘de de aynıydı. 7 milyar 221 milyon 822 bin 854 lira ile Arçelik’in de dâhil olduğu İlk 10’a 3 demir çelik şirketi girdi. Burada kendine yer bulan tek kamu kuruluşu da 6 milyar 939 milyon 885 bin 287 lira ile Elektrik Üretim AŞ (EÜAŞ) oldu. 500 şirket içinde en büyük kârı Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) yaptı. 1 milyar 471 milyon 136 bin 277 lira kâr eden şirketi, 1 milyar 183 milyon 493 bin 662 lira ile TÜPRAŞ, 860 milyon 15 bin 795 lira ile Türkiye Kömür İşletmeleri AŞ izledi.
İlk 10’da ismini ve kârlarını beyan etmeyen 2 kurum yer aldı. 2012’de kâr eden şirketlerin sayısı 380’den 437’ye çıktı. Bunların toplam kârı 26 milyar 905 milyon lirayı gördü. 2011’de kâr eden 380 şirketin kârı 26 milyon 607 bin idi. Zarar eden şirketlerin sayısı 120’den 63’e geriledi. Bunların toplam zararı 2 milyar 713 milyon lira oldu. 2011’de bu rakam 3 milyar 854 milyon lira idi. İSO 500’ün toplam ihracatı yüzde 0,6 artıp 63 milyar 712 milyon 230 bin dolara dayandı. En çok ihracat yapan şirket, konumunu 5 milyar 16 milyon 126 bin dolar ile TÜPRAŞ elde etti. Ardından 3 milyar 198 milyon 825 bin dolar ile Ford Otomotiv, 3 milyar 152 milyon 967 bin dolar ile Oyak Renault geldi.
'Türkiye’nin En Büyük 500 Sanayi Kuruluşu 2012' raporunun bulgularını değerlendiren İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, "Dünyada 5 senedir devam eden çalkantı pek çok ülkede reel ekonomiyi sarsarken, ilk 500 şirket başarılı bir dönem geçirdi." dedi. Sanayinin ekonomi adına mühim olduğunu vurgulayan Bahçıvan, katma değerli üretimin ve ileri ülkelerle rekabet edebilir konuma gelmenin önemine işaret etti. Finansal istikrarın sanayici için faydalı olduğunu belirten Bahçıvan, şunları ifade etti:
"Finansal istikrar, finans kesiminin yanında sanayi için de olmazsa olmaz. Çünkü sanayinin korunması finansal istikrara bağlıdır. Finansal istikrar korunmadığı takdirde şirketler gelişemeyecektir. Kur, istikrar adına önemli bir olgu. Kur oynamaları, büyük kayıplara neden olabilir. Onun için 2013 ikinci yarıda dengeler temel alınmalıdır. Döviz kuru makul oranlarda bulunmasına gayret edilmeli. İç talepte toparlanma adına sanayiciye yardımcı olunmalıdır."
Gazetecilerin "Kur ve faiz oranlarının makul seviyesi nedir?" sorusunu Bahçıvan, şöyle cevapladı:  
"Sanayici için kur ve faizlerin rakamları değil de uzun vadeli istikrar, yatırım iştahı, güven endeksinin bozulmaması önemlidir. Bize göre Merkez Bankası’nın bağımsızlığı ekonominin sigorta taşıdır. Onun için kuruma kur ve faiz hedefi koymayı uygun görmüyoruz. FED’den gelen beyanatlar malum. Bardağın yarısı bir hafta boş, bir hafta dolu. Bu ortamda Merkez Bankası’nın kararlarına müdahale doğru değildir."
"Sanayici için en önemli riskler nedir?" sorusuna ise Bahçıvan, "Bilanço yönetimine dikkat etmeliyiz. Kurun bilanço dengelerinde yaratacağı olumsuzluk önemli bir risk. Diğer riskleri de unutmamalıyız. Ülkede seçim ekonomisi uygulanacak. En sakin seçimler bile ekonomik siyasi istikrarı bozabilir. Bu dönem daha dikkatli yürütülmeli. Dış riskleri de görüyoruz. FED’in iki dudağına bağlı ekonomi, Avrupa kaynaklı riskler. Yani risk alanı bayağı var." karşılığını verdi.  
Erdal Bahçıvan, ihracatta 158 milyar dolar hedefinin yenileneceğine temas edip Altın ihracatı negatif olacağı revizeyi gündeme getiriyor. İkinci yarıda hedefi tutturmayacak rakama gidiş tereddüdümüz var." dedi.
2012’nin en büyük 10 sanayi kuruluşu ve üretimden satışları şöyle:  
Şirket Üretimden Satışlar (TL)
TÜPRAŞ 40.118.028.063  
Ford Otomotiv 8.164.892.972  
Oyak Renault 7.529.420.343  
Arçelik 7.221.822.854  
EÜAŞ 6.939.885.287  
TOFAŞ 5.611.885.287  
İskenderun Demir ve Çelik 5.399.769.455  
Ereğli Demir ve Çelik 5.107.059.385  
İçdaş Demir ve Çelik 4.921.735.222   
Aygaz 4.689.703.
![En Büyük 500 Şirket Açıklandı, TÜPRAŞ Yine Birinci](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/3338643/640xauto.jpg)![En Büyük 500 Şirket Açıklandı, TÜPRAŞ Yine Birinci](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/3338644/640xauto.jpg)
