---
title: "GAP Devreye Girdi, Buğday Üretimi 11 Yılda Yüzde 113,1 Arttı"
date: "2013-12-05 12:43:14"
author: "CİHAN"
tags: "Ankara", "Siirt", "Çukurova", "Türkiye"
canonical_url: "https://www.mynet.com/gap-devreye-girdi-bugday-uretimi-11-yilda-yuzde-1131-artti-180101183927"
original_url: "https://www.mynet.com/gap-devreye-girdi-bugday-uretimi-11-yilda-yuzde-1131-artti-180101183927"
---
# GAP Devreye Girdi, Buğday Üretimi 11 Yılda Yüzde 113,1 Arttı
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Güneydoğu Anadolu Projesi’nin (GAP) devreye girdikçe bölge tarımsal üretiminde büyük artışlara yol açtığını bildirerek, “1991-2012 döneminde bölgede buğday üretimi yüzde 113,1, domates üretimi yüzde 135,4 arttı. Mısır üretimi 178,8 arttı. Pamuk üretimi 4,4, yonca üretimi 32,9, fiğ üretimi 128,6, biber üretimi 3, kültür sığırı sayısı 16,7, kültür melezi sığır sayısı 5,1 katına çıktı.” dedi. Bayraktar, bölgede, 1991-2012 döneminde buğday üretiminin 1,8 milyon tondan 3,9 milyon tona, mısır üretiminin 7 bin tondan 1,3 milyon tona, kütlü pamuk üretiminin 318 bin tondan 1,4 milyon tona yükseldiğini vurguladı.Bayraktar, yaptığı açıklamada, Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şırnak ve Şanlıurfa’dan oluşan 9 ili kapsayan GAP’ın, bölge kaynakları değerlendirerek bu yörede yaşayan insanların gelir düzeyini ve yaşam kalitesini yükseltmeyi ve ulusal düzeyde ekonomik gelişime katkıda bulunmayı amaçladığını belirtti. TÜRKİYE’NİN SULANABİLİR ALANIN ÇOĞU GAP’TAGüneydoğu Anadolu Projesi tamamlandığında bölgede 1,82 milyon hektar alanın sulamaya açılacağını, hidroelektrik santrallarından yılda 27 milyar kilovatsaat (kwh) elektrik enerjisi üretileceğini vurgulayan Bayraktar, şunları kaydetti: “Sulamaya açılacak 1,82 milyon hektar alan, Türkiye’nin toplam ekonomik olarak sulanabilir alanının 5’te birinden fazla. Türkiye’nin en önemli tarımsal alanı Çukurova’nın 4 katından büyük bir alan. Hidroelektrik santrallarından üretilen elektrik enerjisi miktarı GAP’ta 27 milyar KWH olacakken, Türkiye’de 2012 yılında 44,8 milyar kwh üretildi. GAP, tarım, sanayi, enerji, ulaştırma, eğitim, sağlık, kırsal ve kentsel altyapı yatırımlarıyla bölgenin ekonomik ve sosyal göstergelerini ülke ortalamasına getirecek. Bölgede toplam 3,8 milyon kişiye istihdam olanağı sağlanacak. Bölge halkının yaşam kalitesi ve refah düzeyi yükseltecek. Dicle ve Fırat havzasında; 2012 sonu itibarıyla Devlet Su İşleri (DSİ) ve TİGEM tarafından toplam 377 bin 672 hektar alan sulamaya açıldı. 99 bin 215 hektar alanda ise sulama şebeke inşaatı devam ediyor.1 milyon 323 bin 113 hektar alanın sulama yatırımları planlama aşamasında. DSİ tarafından yürütülen sulama projelerinin yüzde 20,7’si işletmede.” Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin 7,5 milyon hektar olan toplam arazi varlığının yüzde 43,6’sı bitkisel üretim, yüzde 29,4’ü çayır-mera, yüzde 19,2’si orman-fundalık arazisi olduğunu bildiren Bayraktar, “Bölgede 3,29 milyon hektar bitkisel üretim, 2,2 milyon hektar çayır-mera, 1,45 milyon hektar orman-fundalık alanı var.” dedi.PAMUĞUN YÜZDE 59,7’Sİ GAP BÖLGESİNDETürkiye’de ortalama işletme büyüklüğü 61 dekar iken, bölgede 104,8 dekar olduğunu belirten Bayraktar, bölgenin Türkiye pamuk üretiminin yüzde 59,7’sini, kırmızı mercimeğin yüzde 98,1’ini, Antep fıstığının yüzde 90,7’sini, arpanın yüzde 17,5’ini, buğdayın yüzde 19,2’sini, mısırın yüzde 27,5’ini karşıladığı bilgisini verdi. Bölgede arpa üretiminin yüzde 5,2 düşüşle 1 milyon 313 bin tondan 1 milyon 245 bin tona inmesine karşın, yonca üretiminin 34 kat artışla 5 bin tondan 171 bin tona, fiğ üretiminin 741 tondan 95 bin tona, domates üretiminin 274 bin tondan 645 bin tona, biber üretiminin 50 bin tondan 150 bin tona yükseldiğini belirten Bayraktar, şunları kaydetti: “Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde hayvancılıkta da bir değişim yaşanıyor. Özellikle kültür ırkı hayvan sayılarında önemli artışlar var. Tabii bu verimi de etkiliyor. Bölgede yerli sığır sayısı, 1991-2012 döneminde 645 bin baştan 348 bin başa inerken, kültür sığırı sayısı 16 bin baştan, 298 bin başa, kültür melezi sığır sayısı 64 bin baştan 322 bin başa çıktı. Koyun sayısı 5,7 milyon baştan 4,4 milyon başa, keçi sayısı 2 milyon baştan 1,8 milyon başa geriledi. Yalnız et ve süt verimi arttı. Sağılan koyun başına yıllık ortalama süt alımı 61 kilogramdan 81 kilograma, keçide ise 61 kilogramdan 106 kilograma yükseldi. Sulama yatırımlarının devreye girmesiyle birlikte özellikle yaş sebze, meyve ve endüstri bitkilerinin üretimlerinde büyük artışlar meydana geldi. Yonca, fiğ gibi sulanabilen alanlarda yetiştirilen yem bitkilerinin üretimindeki büyük artış da hayvancılığı geliştiriyor.”BÖLGENİN ÜLKE TARIMINDAKİ PAYITZOB Genel Başkanı Bayraktar, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin, 2004 yılında ülke tarımında yüzde 9 olan payının, 2010 yılında yüzde 10,3’e çıktığını belirtti. Şemsi Bayraktar, GAP illerinden Şanlıurfa ve Diyarbakır’ın payının 2004-2010 döneminde yüzde 5,2’den yüzde 5,4’e, Mardin, Batman, Şırnak ve Siirt’in yüzde 2 olan payının yüzde 2,6’ya, Gaziantep, Adıyaman ve Kilis’in yüzde 1,8 olan payının yüzde 2,3’e yükseldiğine dikkati çekti. Bayraktar, GAP’ın, suyun önemi bir kez daha ortaya koyduğunu bildirerek, “Çorak topraklarda tarım yapmak mümkün değil. Su bereket demek. Bunun en iyi örneğini de GAP veriyor. Toprak suyla kavuştuğunda ortaya bereket çıkıyor. Türkiye, GAP dahil, ekonomik olarak sulanabilir 8,5 milyon hektarlık alanının tamamını sulayacak alt yapı yatırımlarını bir an önce tamamlamalı, toprağı suyla buluşturmalı, çiftçimizi ve ülkemizi refaha ulaştırmalıdır.” dedi. Bayraktar, GAP’ın bölgede huzur ve güvenin sağlanmasıyla çok daha kısa sürede tamamlanacağını, tamamlandığında da ülkeye ve bölgeye huzur, güven ve refah getireceğini sözlerine ekledi.
