---
title: "İso, Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşunu Açıkladı"
date: "2016-08-08 12:05:32"
author: "İHA"
tags: "İstanbul", "Türkiye"
canonical_url: "https://www.mynet.com/iso-turkiyenin-ikinci-500-buyuk-sanayi-kurulusunu-acikladi-180102827594"
original_url: "https://www.mynet.com/iso-turkiyenin-ikinci-500-buyuk-sanayi-kurulusunu-acikladi-180102827594"
---
# İso, Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşunu Açıkladı
İstanbul Sanayi Odası’nun (İSO), ikinci 500 araştırmasında ilk sırayı, 223,7 milyon liralık üretimden satışı ile Emas Makina aldı.İstanbul Sanayi Odası (İSO), Haziran başında kamuoyu ile paylaştığı ’İSO Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu-2015’ araştırmasının ardından, araştırmanın ikinci ayağı olan ’Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması’nın 2015 yılı sonuçlarını açıkladı. 2015 yılında İSO İkinci 500’ü oluşturan sanayi şirketlerinin 2014 yılında 71,8 milyar lira olan üretimden net satışları 2015 yılında yüzde 5,3 oranında artarak 75,6 milyar TL olarak gerçekleşti. Bu veriler, enflasyon ve GSYH deflatörü ile karşılaştırıldığında, 2015 yılında sanayi büyümesinin sınırlı kaldığını ortaya koydu.İSO İkinci 500’de FAVÖK mutlak büyüklüğü, 2015’te 10,4 milyar TL olarak hesaplandı. 2014 yılında bu büyüklük 8,9 milyar TL idi. Böylece İSO İkinci 500, bir önceki yıla göre FAVÖK büyüklüğünü yüzde 16,5 oranında artırdı. Kısacası sanayiciler, son iki yılda FAVÖK oranlarındaki iyileşmeye ağırlık vererek 2014 ve 2015 yıllarında İSO İkinci 500’ün FAVÖK oranlarını iyileştirme başarısı gösterdi. 2015 yılında sanayicilerimiz esas faaliyetlerinden elde ettiği karını da 2014 yılına göre artırdı. Faaliyet karının net satışlara oranı son yılların en yüksek düzeyi olan yüzde 8,5’e ulaştı. Böylece sanayici 2014 yılında 6,2 milyar TL olan faaliyet karını yüzde 19,9’luk bir artışla 7,4 milyar TL’ye çıkarmayı başardı. Fakat benzer şekilde finansman giderleri de artarak net satışlara oranla yüzde 3,2’den yüzde 4,3’e, yani 2 milyar 581 milyon liradan 3 milyar 785 milyar liraya yükseldi. Sonuç olarak faaliyet karlarındaki artışa rağmen finansman giderlerindeki yüksek artışın etkisiyle, İSO İkinci 500’ün karlılıklarında da, tıpkı İSO Birinci 500’deki gibi düşüş yaşandı.Bu sonuçlar, İSO 500’de de görülen finansman gideri sorununun, İkinci 500 Büyük’te de kendini gösterdiğini ortaya koydu. Sanayiciler binbir emekle oluşturdukları faaliyet karının büyük bölümünü finansman gideri olarak harcamak zorunda kaldı. Finansman giderlerinin bir önceki yıla göre yüzde 46,6 artması bunu açıkça gösterdi. Sanayici elde ettiği 7,4 milyar TL’lik faaliyet karının 3,8 milyar lirasını, bir başka ifadeyle yüzde 51,1’ini, finansman gideri olarak harcadı.Sanayicinin yaşadığı finansman sıkıntısı, İSO İkinci 500 verilerinin ortaya koyduğu bu tablo ile biraz daha açıkça görülüyor. Tıpkı İSO 500 Büyük Sanayi Kuruluşu’nda olduğu gibi İSO İkinci 500’de de sanayicinin AR-GE yaparak, yatırım yaparak, istihdam yaratarak, risk alarak kazandığı paranın yarısından fazlasını, yüzde 51,1’ini, finansman gideri olarak kaybettiği anlaşılıyor.İSO İkinci 500’ün teknoloji yoğunluklarına göre yarattıkları katma değer dağılımına baktığımızda en sevindirici gelişme, yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun payının bir önceki yıla göre artmış olması olarak görüldü. 2014 yılında yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun yüzde 4,3 olan payı, 2015 yılında yüzde 6,6’ya yükseldi. Bu itibarla İSO 500’de orta-yüksek ve yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin payı yüzde 22,1’de kalırken, İSO İkinci 500’de bu payın artarak yüzde 30,7 olması önemli bir göstergedir.Şirketlerin teknoloji yoğunluklarına göre yarattıkları katma değer dağılımında en yüksek payı yüzde 42,3 ile düşük teknoloji yoğunluklu sanayiler grubu aldı. Bu grubun 2014 yılı payı yüzde 45’ti. İSO İkinci 500 içinde yaratılan katma değer itibarıyla en yüksek ikinci payı yüzde 26,9 ile orta-düşük teknoloji yoğunluklu sanayiler grubu oluşturdu. Bu grubun 2014 yılı payı da yüzde 26,1’di. Orta-yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun payı 2014 yılında yüzde 24,6 iken 2015 yılında yüzde 24,1’e indi.2015 yılında anket yoluyla elde edilen veriler, İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu’nun AR-GE harcamalarının 283,6 milyon TL olduğunu ortaya koydu. Bu rakam 2014 yılındaki anket verileri ile ölçülen 223,4 milyon TL tutarındaki AR-GE harcamalarına göre yüzde 26,9 oranında bir artışı ifade ediyor. 2015 yılında anket verileri ile toplanan AR-GE harcamalarının üretimden satışlara oranı da 2014 yılında yüzde 0,31 iken 2015 yılında da yüzde 0,37 oldu.AR-GE harcaması yapan kuruluşların sayısına baktığımızda, bu konuda da artan bir ilgi olduğu dikkat çekti. Bu verideki 2012 yılından bu yana ortaya çıkan rakamlar, sanayi kuruluşlarının her geçen yıl AR-GE harcamalarına biraz daha fazla katılım gösterdiğini ortaya koydu. Son dört yıldır istikrarlı bir şekilde artan bu rakam bir önceki yıla göre 18 şirket daha artarak 180’e çıktı. 2015 yılında özkaynakların toplam varlıklar içindeki payı yüzde 39,5’e indi, toplam borçların payı yüzde 60,5’e yükseldi. Bu veriler İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu’nun, küresel gelişmelerin de etkisiyle 2015 yılında yaşanan mali dalgalanmalardan olumsuz etkilendiğini gösterdi. Buna bağlı olarak sanayi kuruluşlarının 2015 yılındaki özkaynak olanaklarının yeni yatırımları için zayıf kaldığı görüldü.Sanayimiz ile ilgili göstergelerden biri de duran varlıklar ile dönen varlıklar arasındaki döngüdür. 2015 yılında duran varlıkların toplam varlıkların içindeki payı yüzde 38,6 iken, dönen varlıkların payı da yüzde 61,4 olarak tespit edildi. Bu veri, İSO İkinci 500 Büyük Kuruluşu’nun 2015 yılındaki yatırımlarını istenen ölçüde artıramadığını gösterdi.İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu’nun borçlanma yapısına bakıldığında, sanayi kuruluşlarının uzun vadeli borçlanmakta zorlandıkları görüldü. Bu çerçevede İSO İkinci 500’ün kısa vadeli mali borçları yüzde 12,5 arttı. Uzun vadeli mali borçlardaki artış oranı ise yüzde 3,3 oldu. Bu da sanayi kuruluşları açısından uzun vadeli kaynak bulma imkânının azaldığına işaret etti. İSO İkinci 500’de kısa vadeli mali borçların toplam mali borçlara oranı da yüzde 50 olarak gerçekleşti.İSO İkinci 500’ün FAVÖK verileri karlı şirket sayısında iyileşmeye işaret etti. Faiz, amortisman ve vergi öncesi kara göre 2014 yılında 480 olan karlı şirket sayısının 2015 yılında 483 şirkete çıktığı görüldü. Dönem kar ve zarar toplamı açısından ise 398 şirket kar ederken, 102 kuruluş da zarar ettiğini açıkladı. Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu kapsamındaki istihdam ve ücret hareketlerine bakıldığında ücretler yüzde 11,8 oranında arttı. 2014 yılında 224 bin 437 olan istihdam da 2015’te 218 bin 601 olarak gerçekleşti. İSO İkinci 500 içinde yer alan yabancı sermaye paylı kuruluş sayısı son 12 yıldır 75 ile 65 arasında gidip geliyor. İSO İkinci 500’de yabancı sermaye paylı kuruluş sayısı 2015 yılında 67 oldu.İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasında 2015 yılında üretimden satışlara göre ilk sırada 223 milyon 718 bin liralık üretimden net satışlarıyla Emas Makina yer aldı. Emas’ı 223 milyon 668 bin lira ile Or-pa Pazarlama ve Tekstil izledi. Üçüncülük, 223 milyon 171 bin lira ile Güçlü Fındık’ın oldu.Araştırma sonuçlarına göre, İSO İkinci 500 Büyük’ün ihracatı, 2015’te 7,9 milyar dolar olarak gerçekleşti. En yüksek ihracat yapan şirketler sıralamasında, 84 milyon 739 bin dolarlık ihracatıyla ATK Tekstil birinci oldu. TYH Uluslararası Tekstil 80 milyon 540 dolar ile ikinci sırada yer alırken, üçüncü sıradaki şirket isminin açıklanmasını istemedi.İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu’nun özel sektör/kamu dağılımında bir önceki yıla göre bir değişiklik olmadığı ve kamu kuruluşu sayısının yine altıda kaldığı gözlenirken İSO İkinci 500’den İSO Birinci 500’e çıkan firma sayısı 38 oldu. Bu yıl İSO İkinci 500 listesine 86 yeni firma girdi. Bunlardan 24 tanesini İSO Birinci 500’den İSO İkinci 500’e düşen sanayi kuruluşları oluşturuyor. Bu arada listeye bu yıl İSO 1000 dışından giren yeni firma sayısı 62 olarak gerçekleşti.Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu verileri de tıpkı Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu gibi, kendi içinde çok farklı bilgiler ve sonuçlar içermektedir. Geçen ay İSO 500 verilerini açıklarken vurgulandığı gibi; İSO İkinci 500 Büyük verileri ile ilgili de geçmiş yıllardaki araştırmaların ışığında yeni bir araştırma serisi başlatılacaktır. Yani hem İSO 500 ve hem de İSO İkinci 500 için tematik konularda check-up yapılacaktır. Bu çerçevede araştırmaların daha spesifik konulardaki çarpıcı sonuçları önümüzdeki aylarda kamuoyu ile paylaşılacaktır.
