---
title: "Kağızman Dere Balı şifa kaynağı"
date: "2012-03-12 16:27:09"
author: "saitmiskini"
tags: "Kars", "Iğdır"
canonical_url: "https://www.mynet.com/kagizman-dere-bali-sifa-kaynagi-180100118398"
original_url: "https://www.mynet.com/kagizman-dere-bali-sifa-kaynagi-180100118398"
---
# Kağızman Dere Balı şifa kaynağı
Kağızman’da dere yatağında, Aras Havzası’nda Kafkas arı ırkının yaptığı bal sofralarda şifa kaynağı olarak yerini almaya devam ediyor.
Tadı ve kokusu nefis Kağızman Dere Balı 93 (1877) felaketimize değin İstanbul Sarayı’na, sonra da Çarlar için Petersburg’a gönderilirdi.
Kağızman balı çiçeklerin balözünden Kafkas Arı Irkı’nın ürettiği koyu altın sarısı renkte tatlı ve yapışkan sıvı bir besindir. Tadı kokusu ve rengi balözünün alındığı çiçeğe göre değişir. Kağızman balı koyu sarı, koyu yeşil ve esmer renkler taşımaktadır.
Balözünün bal haline gelmesinde Kağızman Deresi büyük rol oynar. Rakımı 1800 ile 2000 arası değişen Kars’a göre rakımı 1200 lerde olan Kağızman dere ve Aras yatağı pişkin ve daha kaliteli bal üretiminde daha bir elverişli durumdadır. Yaklaşık yüzde 18–20 oranında su içeren bal, Kağızman Dere balında yüzde 10 ile 15 arasında bir su oranına sahiptir. Binde 1–2 oranında organik asitler içeren ve suda çözebilen balın hafif antiseptik özellikleri vardır.
Kağızman’da Langstorh tipi kovan 1980 öncesi yaygın olarak kullanılmaktaydı. Bu kovanın çerçeve sayısı 12 olup çerçeveleri yüksek idi. Sonradan geliştirilen Dadan Tipi kovan Kağızman’da 10 çerçeveye uyarlanarak çerçeveler alçaltıldı. Ve bu kovan tipi Kağızmanlılar tarafından yaygın olarak kullanılmaya başlandı. Tadan tipi kovanda da bu değişiklik arının bal mevsimine daha önce kavuşturulması için yapılmıştı. Çerçeve sayısı 12 olan kovan kuluçkalığı doldurulamıyordu. Arılar bal mevsimindin başlangıcına yetiştirilemiyordu. Kars ve Iğdır’da bu kovana “Kağızman Tipi” denilmektedir. Kafkas Arı I8rkına sahip 20 bin civarında kovanı olan Kağızman’ın balı ülkemizin toplam arı kovanının yüzde 1.13’üne, toplam bal üretiminin ise yüzde 1.25’ine sahiptir.
Flora bakımından zengin yayla ve meraları, arıcılığının gelişmesine olumlu etkide bulunmuş, bal üretimi iktisadi bir değer kazanmıştır. Kağızman arısı balözlünü Kağızman çiçeklerinden meyve çiçekleri, pisik tetiği, Üç Yaprak, goringal, kekik, ballıbaba, sarıçiçek, pıtırak, gümüşlü süpürge, ğangal, buğadikeni ve çeşitli kır çiçeklerinden almaktadır.
Kağızman balının Anzer balından üstün olduğunu savunan Kağızmanlı aracılar bu balın deniz seviyesinden 1200 metre yükseklikte, Aras Vadisinde, dere yatağında açan bin bir çeşit kır ve yayla çiçeğinden elde edildiğini belirttiler. Son derce pişkin ve su oranının düşük olduğunu söylene arıcılar: Bizim balımız Kağızman Aras ve Dere yatağında olduğundan son derece pişkindir. Hem dağ meyvesinden, hem bağ meyvesinden, hem dağ çiçeğinden, hem bağ çiçeğinden yani bin bir türlü çiçekten gelen baldır.
Kağızman balının en büyük özelliği keskin kokusuyla, su ve şeker oranının çok düşük olmasıdır.
Aras Nehri boyunca uzayan, Şah Yolu Sıradağları ve Kaş Sıradağları eteklerinde yer alan Çayarası, Değirmendere, Kuloğlu, Panavas, Manavas, Dırapenek, Har, Karabağ, Terçivan gibi yerleşim yerlerinden elde edilen Kağızman Balı, Kağızmanlı arıcılar tarafından övülerek, kilosu 620 TL’den satılan Anzer balından üstündür.
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Kars İl Kontrol Laboratuarı Muayene ve Aniliz Raporu’na göre Kağızman Balı’nın Glikoz Fruktoz sonucu % 75.6’dır. Nem oranı %16.2’dir. Sakaroz oranı %3.8’dir.
