---
title: "Kışanak: Diyarbakır Uluslararası Koruma Şemsiyesi Altına Girdi"
date: "2015-07-05 14:05:01"
author: "DHA"
tags: "Diyarbakır", "suriye", "Almanya"
canonical_url: "https://www.mynet.com/kisanak-diyarbakir-uluslararasi-koruma-semsiyesi-altina-girdi-180101878977"
original_url: "https://www.mynet.com/kisanak-diyarbakir-uluslararasi-koruma-semsiyesi-altina-girdi-180101878977"
---
# Kışanak: Diyarbakır Uluslararası Koruma Şemsiyesi Altına Girdi
Ferit ASLAN- Ahmet ÜN- Selim KAYA/DİYARBAKIR, Diyarbakır'ın simgesi olan, üzerindeki yazıtlar, kitabeler ve kabartma figürlerle bir açık hava müzesini andıran 5 bin 700 metre uzunluğunda 12 metre yüksekliğindeki tarihi surlar ile özgün işlevini binlerce yıldır koruyan 700 hektarlık alanı kapsayan Hevsel Bahçeleri, UNESCO tarafından 'Dünya Mirası' olarak tescillenmesi kentte büyük bir sevinç yarattı.   
Kararın alındığı Almanya'nın Bonn kentindeki toplantıda hazır bulunan Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Fırat Anlı, Diyarbakır surlarının aslında çok önceden Dünya Miras Listesi'ne alınması gereken bir varlık olduğunu belirterek, "Ama bugünde bu kararın alınması bizim için son derece memnuniyet verici bir gelişmedir. 3 yıl önce ilk başvurumuzu yapmış ve dosyamızı hazırlamıştık. Bu açıdan süratli bir işlem ve sonuç oldu. 3 yıl içinde bu kadar hızlı yol alınması ve bugün 21 üyenin tamamının büyük bir sevgi ve saygı ile Diyarbakır surlarına destek vermesi sadece Diyarbakır için değil, ülkemiz için bölgemiz için son derece önemli bir gelişmedir"dedi.  
ANLI: PALMİRA YOK EDİLİRKEN DİYARBAKIR'IN MİRAS LİSTESİNE ALINMASI ÖNEMLİ
Eş Başkan Anlı, konuşmasını şöyle sürdürdü:  
"Bildiğiniz gibi yanı başımızda işte Suriye Palmira'da, Nemrut'ta saldırılar ile kültürel miras yok edilirken, hemen yanı başında Diyarbakır'da surların ve Hevsel bahçelerinin Dünya Kültür Mirası Listesi'ne alınması bir başka açıdan son derece önemli bir gelişmedir. Diyarbakır ve bölgenin Turizm potansiyeli açısından büyük bir gelişmedir, sevindirici bir gelişmedir. Sadece Diyarbakır değil, Miras Listesi'ne girecek bir çok tarihi varlığımız var. Ama maalesef Türkiye'de 14. varlığımız var Miras Listesi'ne giren. Ama biliyoruz ki son derece büyük tarihi varlıklara sahip bir ülkeyiz. Diyarbakır'daki sivil toplum kuruluşları ve bütün kurumlar elendin gelen bütün çabayı ortaya koydu. Bu çok kıymetli bir çaba bundan sonra asıl işler başlıyor. Yine bu konuda Bakanlığın ortaya koyduğu destekte önemli. Herkes elinden gelen bütün çabayı ortaya koydu. Diyarbakır surları sıradan surlar değil, 33 medeniyetin tüm izlerinin nakşedildiği surlardır." DİYARBAKIR ARTIK KÜLTÜREL MİRASI İLE GÜNDEME GELECEK  
Fırat Anlı, alınan kararın bundan sonra kentte olan etkisini anlatırken, "Şehrimiz bundan sonra tarihi, kültürel mirası ile gündeme gelecek. Ben dışarıdan gelen turistlerden önce Türkiye'de yaşayan herkesi Diyarbakır'a davet ediyorum. Önce onlar gelsinler, Diyarbakır'ın bu tarihi mirasına ev sahipliği yapsınlar ve ne olduğunu önce onlar görsünler. Ondan dolayı çok keyifli ve mutluyuz. Hem şehrimiz, bölgemiz ve ülkemiz için güzel gelişmelerin başlangıcı olmasını diliyorum. İnşallah ulaslararası havaalanı hizmete girdiğinde istihdam ve hizmet sektöründe gözle görülür farklar olacak. Bergama geçen yıl listeye girmişti. Bergama'dan gelenler şunu söylemişti. 'Japon turistlere hazırlıklı olun'. Yani yüksek sayıda bir Japon turist gelecek. Bunun, hem sosyo ekonomik anlamda hem toplumsal değişim dönüşüm anlamda çok ciddi etkileri olacaktır. Kentin tüm kültür ve sosyal hayatına etkileri olacaktır. Kurumlar arasındaki ortak çalışma açısından bu karar büyük bir motivasyon yaratmaya devam edecektir. Diyarbakır'a takip etmeye devam edin. Diyarbakır bildiğiniz haberlerle değil, ülkemize çok ciddi katkıları olan ve öncülük yapan Ortadoğu'nun yıldız kenti haline gelecektir"diye konuştu. KIŞANAK: OY BİRLİĞİ İLE ALINAN BÖYLE BİR SONUCU BEKLEMİYORDUK Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Gültan Kışanak ise, yaptıkları lobi çalışmalarında 12-13 ülkenin kararı ile bir tescil kararı beklediklerini ifade ederek, "Toplantıda bütün ülkelerin temsilcileri söz alarak muhteşem bir destek sundular. Hepsinin ortak kararı ile zaten bize göre ulaslararası miras olan Diyarbakır surları ve Hevsel bahçelerinin dünya mirası olarak tescillendi"dedi. Kışanak, kararın önemine değinirken, sorumluluklarının daha da arttığına işaret ederek, "Diyarbakır Surları ile Hevsel Bahçelerinin insanlığın mirası olduğu, bu mirası gelecek kuşaklara aktarma sorumluluğumuz olduğu artık tescillendi. Söz konusu alanın korunması, aslına uygun olarak restore edilmesi ve kentin ekonomisinin gelişimi için çalışmalarını yoğunlaştıracağız. Surların aslına uygun olarak restore edilmesi gerekiyor. Artık merkezi hükümet ve yerel yönetimler olarak biz ve sivil vatandaşlar bu alan üzerinde hiç bir çalışmayı tek başına yapamayacak. UNESCO'nun kriterleri doğrultusunda çalışmalar yapılabilecek. Artık dünyanın gözü önünde olan bu kentin turizm altyapısını geliştirmek gerekiyor. Karar, turizm eksenli istihdamın artmasını ve kalkınmasını da sağlayacak"dedi. Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Alan Yönetimi Başkanı Nevin Soyukaya da, alanına karar ile Diyarbakır'ın prestijinin artığını ifade ederek, "Diyarbakır artık dünya kenti, karar kentte ciddi bir prestij kazandırdı. Diyarbakır artık dünya şehri. Tanınırlığı arttı. Turizme büyük katkısı olacak. Alınan karar ile Diyarbakır Kalesi ve Hevsel bahçeleri artık uluslararası bir koruma korumu şemsiyesi altına girdi. Bütün bunların Turizm yoluyla bir ekonomik katkısı olacaktır"diye konuştu.  
DİYARBAKIR SURLARI KALKAN BALIĞI ŞEKLİNDE YAPILMIŞ Diyarbakır'da yaşayanların 'beden' diye adlandırdıkları Diyarbakır surları, 5 bin 700 metre uzunluğunda, 10-12 metre yüksekliğinde ve 3-5 metre genişliğindedir. Sur içindeki alanın boyutları 1700-1300 metredir. Surlar, şehrin batısında bulunan eski yanardağ Karacadağ'dan akan kalın bazalt tabakaya uygun olarak kalkan balığı şeklindedir. Balığın baş kısmı iç kaleye, kuyruk kısmı ise güneybatı kesimindeki yedi kardeş ve evli beden burçlarının olduğu yere uyar. Diyarbakır surlarının yapımında yörenin temel yapı malzemesi olan gri-siyah bazalt taşı kullanılmıştır. Sur ve burçların üzerinde, güneş ve yıldız sembolleri, kaplan, boğa, çift başlı kartal, akrep ve at kabartmaları, silah, meyve ve tahıl şekilleri bazalt taşlar üzerine işlenmiş ve günümüze kadar gelmiştir. ayrıca birçok yerde, özellikle Urfa kapı ve dağ kapı çevresinde eşsiz kitabe ve motifler bulunmaktadır. Diyarbakır surlarının bir kısmı, şimdiki iç kaleye uyan yerde Hurriler tarafından yapılmıştır. (M.Ö.3000). Bu bölge, muhtemelen gerek Dicle vadisine gerek Diyarbakır düzlüğüne hakim en stratejik yer olarak seçilmiştir. Diyarbakır surları, günümüzdeki şekli ile 346 yılında Bizans imparatoru 2. Constantinus döneminde yapılmıştır. Ancak o zamanki surların şimdiki Gazi caddesinden geçen batı kesimi 367-375 yılları arasında, şehre gelenlerin artmasının üzerine yıktırılmış ve surlar şimdiki şekliyle genişletilmiştir. O günden günümüze kadar surlar zaman zaman onarılmış ve yenilenmiştir. Birçok uygarlık kendi döneminde yeni burçlar, kitabeler ve süslemeler, motiflerle surlara kendi imzalarını atmışlardır. Özellikle Romalılar, Bizanslılar, Abbasiler, Mervaniler, Selçuklular, İnaloğulları, Nisanoğulları, Artukoğulları, Eyyubiler, Akkoyunlular ve Osmanlılar'dan günümüze kadar gelen birçok kıymetli burç, kitabe ve kabartmalar bulunmaktadır. HEVSEL BAHÇESİ KUŞ CENNETİ Diyarbakır surları ile birlikte UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası Listesi'ne alınan Hevsel Bahçeleri ile Dicle Vadisinde 200 dolayında kuş ve 10 dolayında da memeli hayvan yaşıyor. Tarihi Diyarbakır Surları'na yüzyıllar önce yapılan kuş figürlerinin bile Hevsel Bahçeleri'nde yaşayan kuşlardan esinlendiği biliniyor. Hevsel'de en çok görülen kışlar arasında Küçük Akbalıkçıl, Yalı çapkını, Pembe göğüslü ötleğen, Bülbül, kamış bülbülü, söğüt bülbülü, leylek, arı şahini, kızıl şahin, arı kuşu ve sakalar olarak dikkat çekerken, porsuk, kızıl tilki, su samuru, yaban kedisi, saz kedisi ve sincap gibi memeli hayvanlar yaşıyor. DİCLE NEHRİNDE YAPILMAK İSTENEN HES'LER VE YAPI KARARLARI İPTAL EDİLMİŞTİ 14 Kasım 2014 tarihinde toplanan Diyarbakır İl Toprak Koruma Komisyonu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın talebi doğrultusunda 8 milyon 629 bin 499 metrekarelik alana sahip Hevsel Bahçeleri'nin 7 milyon 517 bin 732 metrekaresini tarımsal niteliği korunacak alan statüsünden çıkarılmıştı. Geriye kalan 1 milyon 111 bin 767 metrekarelik alanı ise tarımsal niteliği korunacak alan statüsünde kalmıştı. Bu kararla kentin yaşam kaynağının ranta kurban edilmek istendiğini vurgulayan Diyarbakır'daki sevil toplum kuruluşları Hevsel Bahçeleri ve Dicle Vadisi'ne sahip çıkarak buna tepki göstermişti. Hem Toprak koruma kurulu kararı hem de Dicle Vadisinde yapılmak istenen HES'ler mahkeme ve bakanlık kararı ile sonradan iptal edilmişti. Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçelerinin UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası Listesi'ne alınması ile kent rahat bir nefes aldı. ![Kışanak: Diyarbakır Uluslararası Koruma Şemsiyesi Altına Girdi](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/5326487/640xauto.jpg)![Kışanak: Diyarbakır Uluslararası Koruma Şemsiyesi Altına Girdi](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/5326488/640xauto.jpg)![Kışanak: Diyarbakır Uluslararası Koruma Şemsiyesi Altına Girdi](https://imgrosetta.mynet.com.tr/file/5326489/640xauto.jpg)
