---
title: "Milli mikroişlemci \"Çakıl\" geliyor"
date: "2018-12-28 13:16:07"
author: "AA"
tags: "Ankara"
canonical_url: "https://www.mynet.com/milli-mikroislemci-cakil-geliyor-180104234432"
original_url: "https://www.mynet.com/milli-mikroislemci-cakil-geliyor-180104234432"
---
# Milli mikroişlemci "Çakıl" geliyor
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, "Silah sistemlerimizde kullanılan yabancı menşeli mikroişlemcilerin yerini alabilecek hızda ve düşük güç tüketen, lisans ve satış hakları ülkemize ait milli bir işlemci tasarlanıyor. Savunma Sanayi Başkanlığımız tarafından 'Çakıl' onaylandı. Bundan sonra ikinci faza geçeceğiz ve Çakıl'ın mobil cihazlarda kullanılabilecek çok çekirdekli versiyonunun çalışmalarına başlanacak." ifadelerini kullandı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Bakan Varank, bilgi güvenliğinin "mutfağı" Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunun (TÜBİTAK) Gebze'deki yerleşkesinde bulunan Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleri Teknolojiler Araştırma Merkezine (BİLGEM) bağlı laboratuvarları ziyaret ederek yeni teknolojiler üzerine yürütülen çalışmaları inceledi. Varank, BİLGEM Başkanı Prof. Dr. Hacı Ali Mantar'dan çalışmalara ilişkin bilgi aldı.
Tümdevre Tasarım ve Eğitim Laboratuvarı'nda çalışma hayatına yeni başlayan gençlerle yakından ilgilenen Varank, milli mikroişlemci "Çakıl" hakkında bilgi aldıktan sonra şunları kaydetti:
"Bu projeyle silah sistemlerimizde kullanılan yabancı menşeli mikroişlemcilerin yerini alabilecek hızda ve düşük güç tüketen, lisans ve satış hakları ülkemize ait milli bir işlemci tasarlanıyor. Savunma Sanayi Başkanlığımız tarafından 'Çakıl' onaylandı. Bundan sonra ikinci faza geçeceğiz ve Çakıl'ın mobil cihazlarda kullanılabilecek çok çekirdekli versiyonunun çalışmalarına başlanacak."
Varank, BİLGEM'de mikroçip tasarımı konusunda gençlere eğitim vereceklerini belirterek, "Burada yetişecek gençler, 'Milli Teknoloji Hamlesi'nin önemli bir parçası olacak." değerlendirmesinde bulundu.
Halen birçok askeri ve kamu IP ağlarında güvenliği sağlayan kripto cihazının 10 gigabit/saniye veri işleme yeteneğine sahip yeni modelini inceleyen Varank, geliştirilen prototipin performansından duyduğu memnuniyeti ifade etti.
Yüksek Güçlü Lazer Projesi ile lazer silahlarının yol haritasını oluşturacaklarını bildiren Varank, "Bu projenin çıktısı, top, havan roket ve güdümlü füzelere karşı Hava Savunma Lazer Sistemi Geliştirilmesi olacak. Havadan gelen tehditler, lazerle bertaraf edilecek." ifadesini kullandı.
Varank, "Milli Teknoloji Hamlesi" ile amaçlarının platformdan alt ana sistemlere, çip teknolojisinden gelişmiş yazılım algoritmalarına kadar teknolojik derinlik sağlamak olduğunu vurgulayarak, şu bilgileri verdi:
"BİLGEM'de stratejik bağımsızlığımız açısından kritik öneme sahip teknolojiler geliştiriliyor. Burası geniş bir test altyapısına sahip. Milli Savaş Uçağı'nın gerçek zamanlı işletim sistemi, SİHA'lar ve savaş uçaklarımızın kullandığı akıllı bombaların lazer arayıcı başlık dedektörü, gelişmiş haberleşme istihbarat donanımları, milli kripto sistemleri, hava radar sistemlerinin tamamı Ar-Ge mühendislerimiz tarafından burada geliştirilmekte."
\- Kriptolu telefonla görüştü
Kripto Cihazları Laboratuvarı'nı da ziyaret eden Varank'a Türkiye'nin milli kripto sistemi bulunan 10 ülkeden biri olduğunun bilgisi verildi. Varank, "Gurur duyduk. Milli güvenliğin en temel ayaklarından biri burası." ifadesini kullandı.
Varank, buradaki bazı sistemlerin ticarileştirilerek dost ülkelere satılabileceğini belirterek, BİLGEM'de üretilen kriptolu bir telefonla görüntülü ve sesli görüşme gerçekleştirdi.
\- Milli güvenli veri depolama
Deniz savunma sistemleri kapsamında yürütülen Milli Üretim Entegre Sualtı Savaş Yönetim Sistemi (MÜREN) Projeleri hakkında da bilgi alan Varank, Bulut Bilişim ve Büyük Veri Laboratuvarı'nı gezdi. Varank ve beraberindekilere, Milli Güvenli Veri Depolama Sistemi ile ilgili sunum yapıldı.
Varank, proje kapsamında tasarlanan "Safir Büyük Veri"nin kurulumu ve kullanımının kolay olduğunu belirterek, "Büyük veri depolamak, mimari ve analitik çözümler sunuyor. Bu çözümler, finans, eğitim, sınır güvenliği, kaçakçılık gibi kritik alanlarda beklenmeyen, milli güvenliğe ve milli politikalara tehdit oluşturabilecek durumların tespiti için analitik uygulamalar içeriyor." ifadelerini kullandı.
\- Yüksek güçlü lazer
Haberleşme İstihbaratı Laboratuvarı'nda da sinyal istihbaratıyla ilgili cihazları inceleyen Varank, ardından MOPA Lazer Laboratuvarı'nı ziyaret etti ve Yüksek Güçlü Lazer Projesi hakkında bilgi aldı.
Varank, lazer teknolojisinin geleceğin silahlarını üreteceğine dikkati çekerek, Türkiye'deki farklı kurum ve kuruluşların bu konuda çalışma yaptıklarını bildirdi. BİLGEM'deki proje ile lazer silahlarının yol haritasının oluşturulacağını vurgulayan Varank, "Bu projenin çıktısı, 20 kilovat (4x5 kilovat) lazer kaynağı, adaptif odaklayıcı ve hedef takip sisteminin, gemi ve kara platformlarına adaptasyonu ile top, havan roket ve güdümlü füzelere karşı Hava Savunma Lazer Sistemi Geliştirilmesi olacak." değerlendirmesinde bulundu.
Bakan Varank, 20 kilovatlık lazer silahının, 1,5 kilometre mesafeden 3 milimetrelik çeliği delebildiği, hazırlanan prototipin 1,25 kilovatlık lazer kaynağının zırhlı araca monte edildiği ve 5 kilovatlık lazer kaynağın da zırhlı araca monte edileceği bilgisini verdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Milli Teknoloji Geliştirme Altyapıları açılış töreninde lazer silahı testini canlı yayında izlemişti.
\- Dedektörleri test etti
Varank, Yarı İletken Teknolojileri Araştırma Laboratuvarı'nda, milli kimlik kartları için geliştirilen temaslı ve temassız çiplerle, milli akıllı bombalarda kullanılan dedektör çiplerinin geliştirme ve üretim süreçleri hakkında bilgi aldı.
Türkiye'nin yurt içinde ve yurt dışında yürüttüğü terörle mücadele faaliyetlerinde kullanılmak üzere tasarlanan, mayın ve el yapımı patlayıcıların yerini tespit etmeye yarayan dedektörleri test eden Varank, Katot ve Mikrodalga Vakum Tüp Araştırma Laboratuvarı bünyesinde üretilen katot prototipini de inceledi.
Varank, katotun, yüksek frekanslarda çok yüksek güçlerin elde edilmesi için vazgeçilmez bir cihaz olduğunu belirterek, "Katot, TWT tüplerinin en önemli ve kritik bileşeni. Geliştirme altyapımız yardımıyla kendi teknik bilgimizi kullanarak ilk yerli ve milli katot burada üretildi. Bu katot kullanılarak, ilk yerli ve milli TWT tüpü üretilecek, daha sonra da TWTA adı verilen güç yükselteci elde edilecek." ifadesini kullandı.
