Avrupa merkezli sivil toplum kuruluşu Fosil Yakıtların Ötesi Ağı (Beyond Fossil Fuels) tarafından danışmanlık şirketi AFRY'ye hazırlatılan analize göre, Bulgaristan, Çekya, Almanya, Yunanistan, İtalya, Polonya, İspanya ve İngiltere'de Avrupa'nın mevcut kömür ve gaz santrali kapasitesinin yaklaşık yüzde 98'ine denk gelen 375 gigavatlık yenilenebilir enerji projesi ve 455 gigavatlık depolama projesi elektrik şebekesine bağlantı için kuyrukta bekliyor.
Söz konusu projelerin ekonomik büyüklüğü 100 milyar avroya karşılık geliyor.
Dağıtım sistemi operatörleri, enerji dönüşümünün hızına ayak uyduracak şekilde yeni yenilenebilir enerji ve depolama projesini yeterince hızlı şekilde şebekeye bağlamakta zorlanıyor. Yeni projelerin dağıtım şebekesine erişimindeki zorluklar, gelişmiş pazarlarda depolama sistemlerinin yaygınlaştırılması için önemli bir engel oluşturuyor.
Avrupa'da şebekeye bağlantı sürelerinin iyileştirilmesi için herhangi bir önlem alınmaması halinde, bu şebeke tıkanıklığının enerji dönüşümünü geciktirmesi ve Avrupa'nın fosil yakıtlara bağlılığının artmasından endişe ediliyor.
Yerel düzeydeki engelleri gidermek için dağıtım şebekesinin dijitalleşmesine ve düzenleyici reformlara daha fazla odaklanılmasına ihtiyaç duyuluyor.
Fosil Yakıtların Ötesi Ağı Kampanyacısı Duygu Kutluay, analize ilişkin değerlendirmesinde, yenilenebilir enerji ve depolama projeleri için bağlantı kuyruklarının giderek sıkışmasının enerji dönüşümünü yavaşlatırken Avrupa'nın rekabet gücünü de zayıflattığını belirtti.
Dağıtım sistemi operatörlerinin Avrupa'nın enerji güvenliğini korumak ve tüketiciler için enerji maliyetlerini düşürmek amacıyla temiz enerji dönüşümünün hızına ayak uydurması gerektiğinin altını çizen Kutluay, "Yönetişim ve işletme reformları olmadan Avrupa'nın yenilenebilir enerji potansiyeli, hedef veya yatırım eksikliğinden değil, tam da bu enerjiyi ulaştırması gereken şebekelerdeki kısıtlar nedeniyle sekteye uğrayacak." uyarısında bulundu.
Kutluay, Türkiye'de de Avrupa'dakine benzer şebeke kapasitesi sorunları olduğunu belirterek, "Türkiye gibi enerjide dışa bağımlı ancak yenilenebilir enerji potansiyeli yüksek bir ülkede, özellikle öz tüketime dayalı ve küçük ölçekli projelerin yaygınlaşması büyük önem taşıyor. Ancak mevzuat ve teknik belirsizlikler ile dağıtım şirketlerinin yenilenebilir ve batarya depolama projelerine bağlantı sağlayamaması bu süreci yavaşlatıyor. Türkiye'nin enerji bağımsızlığını güçlendirebilmesi için dağıtım sistemlerinin modernize edilmesi, dijitalleşmesi ve planlama süreçlerinin dağıtık enerji kaynakları ile esneklik çözümlerini merkeze alacak şekilde yeniden yapılandırılması kritik önem taşıyor." ifadelerini kullandı.
AFRY Kıdemli Danışmanı Chiara Natalicchio da iletim ve dağıtım şebekelerinin enerji dönüşümünün kilit unsuru olduğunu belirtti. Natalicchio, şunları kaydetti:
"Daha dağıtık ve değişken hale gelen bir elektrik sisteminde yeni kaynakların kullanılabilir bir değere dönüşüp dönüşmeyeceği nihai olarak bu şebekeler tarafından belirleniyor. Bu bağlamda, dağıtım şebekelerinin stratejik rolüne ve daha güçlü yönetişim, güçlü planlama, anlamlı paydaş katılımı ve esneklik çözümlerinin uygulanmasıyla desteklenen, ileriye dönük ve esnek düzenlemelere acil ihtiyaca odaklanmak çok önemli."
Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı verilerine göre, Avrupa'da enerji dönüşümünün planlandığı gibi ilerleyebilmesi için 2030'a kadar yenilenebilir enerji projelerinin yüzde 70'inden fazlasının elektrik dağıtım şebekelerine bağlanması bekleniyor.