22 Mart Dünya Su Günü

İlk kez 1992'de Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı'nda önerilen "Dünya Su Günü", gerek BM üyelerinin, gerekse diğer dünya ülkelerinin giderek büyüyen temiz su sorununa dikkat çekmek, içilebilir su kaynaklarının korunması ve çoğaltılması konusunda somut adımların atılması amacıyla dünya su günü ilan edildi.

İnsan mecburiyet karşısında günlük beş litre su ile yaşamını ve gündelik işlerini yürütebilir, ancak temel hijyenik ihtiyaçlar göz önüne alındığında bu miktar en az 30-40 litre/kişi/gün olmalıdır. İkincil su kullanımları da dikkate alındığında kentlerde bu miktar 200-500 litre/kişi/gün olabilmektedir.

Özellikle son yıllarda insanların su tüketimi oldukça artmıştır. Temiz su ihtiyacı her yıl yaklaşık olarak %4-8 oranında artmakta olup yılda yaklaşık olarak 3240 kilometreküp ek temiz su ihtiyacı demektir. Yeryüzünün %70 kadarı sularla kaplı olmasına rağmen, bu suların ancak %3 kadarı kullanılabilir tatlı su olup bu suyun da %75 kadarı donmuş halde kutuplar ile kutuplara yakın bölgelerde bulunmaktadır. Dolayısıyla dünyadaki su miktarının ancak %1 kadarı kullanıma uygun sudur. Bu gerçekler göz önüne alındığında, su kaynaklarının korunmasının önemi daha da anlaşılır olmaktadır.

Yaklaşık 1,1 milyar insan temiz içme veya kullanım suyundan yoksundur.

Her yıl yaklaşık 5 milyon insan temiz su ile ilgili hastalıklardan dolayı ölmektedir.

2025 yılında dünya nüfusunun üçte biri şiddetli derecede su sıkıntısı çekecektir.

Halen dünyada 2,8 milyar insan şehirlerde yaşıyor, bu rakam 2025′de 4,5 milyara yükselecek. Şehirler temiz suya daha fazla ihtiyaç duymakta olup aynı zamanda da daha büyük atık su sorununa yol açmaktadırlar. Şehir nüfusunun artması ciddi su sorunlarını beraberinde getirecektir.

İnsanların en önemli haklarından biri de sağlıklı içme ve kullanma suyuna sahip olmaları hakkıdır. Bir toplum için en önemli sağlık sorunları "en çok görülen, en çok öldüren ve en çok sakat bırakan" hastalıklardır.

Çocuk felcinden, Hepatit A ve çeşitli barsak enfeksiyonlarına kadar, kirli su kaynaklı pek çok hastalığın bu tanıma uyduğu görülmektedir. Suyun biyolojik etkenlerle kirlenmesi, ya suyun kaynağında ya da taşınması sırasında meydana gelir.

Suyu kirleten biyolojik etkenler:

· patojen bakteriler,

· virüsler,

· parazitler ve

· diğer organizmalardır.

· Özellikle 19. yüzyılın ortalarında suların biyolojik etkenlerle kirlenmesi sonucunda;

· kolera,

· tifo,

· paratifo

· basilli dizanteri

ishaller ve ishallere bağlı olarak gelişen diğer enfeksiyonlar toplum sağlığını çok ciddi boyutta tehdit etmiştir.

Dünya genelinde günde ortalama 25 - 30 bin kişi sağlıksız su kullanımı nedeniyle ölmekte,

Tüm ölümlerin üçte biri ve hastalıkların %80'i kontamine sulardan kaynaklanmaktadır.

İçme kullanma suyunun mikroplardan arındırılması için dezenfeksiyona tabi tutulması gerekir. Klorlama bir dezenfeksiyon yöntemidir. Bu yöntemin etkili olup/olmadığı hususunda müdürlüğümüz personelleri tarafından her gün şehrin değişik noktalarında belirlenmiş olan yerlerde klor ölçümü yapmaktadır.

İçinde hastalık yapıcı mikroorganizmalar ve vücutta toksik etki yapacak kimyasal maddelerin bulunmadığı suya “güvenli su” denir. “Sağlıklı su” terimi de aynı anlamda kullanılabildiği gibi; temiz suyun özelliklerini taşıyan ve yaşam için gerekli mineralleri istenen oranda içeren su için kullanılır. İyi kalite içme suyu insan sağlığına herhangi bir zararlı etki göstermeksizin istenildiği kadar tüketilebilir. Böyle bir su için“içilebilir” ifadesi kullanılır.

Bu yüzden içme suyu:

· Hastalık yapıcı mikroorganizmalar içermemelidir.

· Kokusuz, renksiz, berrak ve içimi hoş olmalıdır.

· Fenoller, yağlar gibi suya kötü koku ve tat veren maddeler bulunmamalıdır.

· Yeterli derecede yumuşak olmalıdır.

· Ne aşındırıcı olmalı, ne de taş yapmalıdır.

· Hidrojen sülfür, demir ve mangan gibi elementleri ihtiva etmemelidir.

· Suda sağlığa zararlı kimyasal maddeler bulunmamalıdır; arsenik, kadmiyum, krom, kurşun, cıva gibi. Bunun yanında baryum, nitrat, florür, radyoaktif maddeler, amonyum, klorür gibi maddelerin sınır değerlerin üzerinde olmaması gerekir.

Yaşam için gerekli olan su, ancak temiz ve sağlıklı olduğu durumda yararlı olabilir. Sağlıklı ve güvenli içme suyuna ulaşabilme toplumda yaşayan her birey için temel bir insan ve sağlık hakkı olarak tanımlanmaktadır. Bu nedenle içme suyu, kullanıcılara sunulmadan önce sağlıkla ilgili her türlü önlemin alınması, gerekli görülen düzenleme ve denetlemelerin sürekli yapılması, kaynaktan başlayarak musluklarımıza ulaşıncaya kadar pek çok aşamada gerekli tedbirlerin alınması ile sağlıklı ve güvenli hale getirilmelidir.

Halkımıza sağlıklı ve içilebilir suyun sağlanması noktasında müdürlüğümüzce belediyelere ve köylere ait içme ve kullanma sularından yıl içerisinde su numuneleri alınmakta ilimiz Halk Sağlığı Laboratuvarı ile daha kapsamlı analizler için ise bakanlığımıza bağlı referans laboratuvarlarında analize tabi tutulmaktadır. Analiz neticesinde bir uygunsuzluğun tespit edilmesi durumunda mahalli idarelerle irtibat kurulmak suretiyle sorun çözüme kavuştulmaktadır.

Sağlıklı içme suyu temini için su kesintisi durumunda yerel yönetimler, kamuoyuna önceden yeterli bilgi vermeliler. Hangi saatler arasında içme suyunun kesileceği, su kesintisi ve su geldikten sonra yapması gerekenler vatandaşa iletilmelidir. Su idareleri alınması gereken önlemleri, basit ve anlaşılır şekilde vatandaşlara duyurmalıdır.

Buraya kadar anlatılanlardan görüleceği üzere SU hayat demektir. Suyun kıymeti herkes tarafından çok iyi bilinmeli, bilmeyenlere de öğretilmelidir. Hızlı nüfus artışı nedeniyle dünyada fert başına düşen su gittikçe azalmaya başladığı için su kullanılırken israf edilmemeli, su kaynakları kirletilmemelidir.

Ajans23/Arzu Akın