Altın fiyatları küresel ekonomideki gelişmeler ve Orta Doğu'daki gerilimli süreçten etkilenmeye devam ederken önümüzdeki dönemde piyasaları nelerin beklediği merak ediliyor. Uzman isimden piyasalara dair dikkat çeken değerlendirmeler geldi.
Habertürk canlı yayınında dalgalı seyrin nedeni sorulan Uludağ Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Filiz Eryılmaz şu ifadeleri kullandı:
"Aslında asıl sebebi şu; Artık piyasaların savaş başladığından bu yana bu savaş erken biter, bu savaş çok uzun sürmez fiyatlamasının bittiğini gördük. Dolayısıyla Taco Trade'in Nacho Trade'e döndüğünü gördük.
Ne demek Taco Trade? İngilizce aslında harflerin kısaltması. İngilizcede işte Trump always chickens out. Yani Trump ne yapar, ne eder bir şey söyler ama ya korkudan ya piyasa fiyatlamaları istediği gibi gitmediği için ya da bunu bir pazarlık aracı olarak kullandığı için geri adım atar. Yani bu işi tırmandırmaz, bu savaşı bir şekilde bitirir fiyatlaması vardı. O nedenle piyasalar ağırlıklı olarak bu savaşın uzun süreceğini hiç fiyatlamadı. Fakat özellikle bu Çin - ABD görüşmesinden, işte Çin'in diplomatik ve ekonomik ilişkilerinden yararlanarak, Çin'in İran'a baskı yaptırarak Hürmüz'ü açtırabileceğine yönelik açıklamalar, buna dair görüşme sonrasında açıklamalar olabileceği düşünülüyordu. Fakat o tarz açıklamaları çok göremedik diyebilirim. Dolayısıyla bu iş uzayacak. Dolayısıyla o Taco neye döndü Nacho'ya. Peki Nacho nedir? Yani İngilizce kısaltması yine "not a chance Hürmüz opens" yani "Hürmüz'ün artık açılma şansı yok"a döndü. Bir bu en önemli nedeni bu. İkinci neden de bu hafta Amerika'dan enflasyon verileri geldi. Veriler çok güçlü. Hele ki üretici fiyatları endeksi. Neden üretici fiyatları endeksi önemli? Çünkü direkt petrol ve doğal gaz fiyatları ÜFE'de. Yani üretici fiyatları endeksinde TÜFE'den önce kendini gösteriyor. Ve ne oldu? Hem bu Çin - ABD görüşmesinden piyasa istediğini bulamadı, bir. İki; "beklenti alınır, gerçekleşme satılır" vardır piyasada.
İşte o beklenti alınmıştı zaten. O satıldı. İki bu. Üç; oradan pek piyasa aradığını bulamadı ve hatta şöyle oldu... Çin lideri çıkıp dedi ki, Tayvan konusunda en üst perdeden Amerika'yı uyardı, biz daha burada bir jeopolitik gerilimle uğraşırken öte taraftan farklı bir uyarı geldi. Tüm bunlarla birlikte dünyada tahviller satış yedi. Tahvil satışı ile birlikte hem Amerikan 10 yıllıkları hem dolar endeksi dün çok güçlü yükseldi ve uzun süredir hiç piyasada ya da alanda savaş mı var diyen borsalar sert satıldı. Gümüş altın sert satıldı. O nedenle şu an artık bakalım haftadan itibaren artık ılımlı senaryoyu bir kenara bırakıp gerçekten biz orta riskli yani olumsuz senaryoyu mu fiyatlamaya başlayacağız? Bu onun bir başlangıcı mı? Onu bu hafta anlayacağız aslında.
Olumlu senaryo yani baz senaryo şuydu.. Bu savaş en fazla 3-4 ay içinde biter. Yani Haziran sonu gibi bu savaş biter. Petrol fiyatları yıl geneli evet bir 110 dolarlara kadar gelir ama sonra yılın ikinci yarısında savaşın bitmesi, Hürmüz'ün açılmasıyla geriler ve 85-90 dolarlar civarında biz petrolü kapatırız fiyatlaması. Olumsuz senaryoda hayır, savaş kolay kolay bitmeyebilir, 3 aydan daha fazla sürer ve petrol fiyatları ortalama, 100-120 dolar arasında gider. En olumsuz senaryo ki ona ağır senaryo diyor IMF. O da artık bir yıldan daha uzun süren bir savaş, Hürmüz'ün açılamadığı uzunca bir süre, yani 6 aydan daha uzun süre kaldığı ve petrol fiyatlarının da ortalama 120 doların üstünde olduğu bir süreç. İşte biz ilkini fiyatlıyorduk. Şimdi o ilkini bence ufak ufak piyasalar geride bırakıp orta riskli dediğimiz olumsuz senaryoya geçmeye başladı.
Bu kez ciddi anlamda yani, riskli varlıklardan kaçışın hızlandığı, borsalarda sert satışın olduğu, altın ve gümüşün daha da düştüğü bir senaryo olur. Tabii burada piyasa şunu anlamlandıramıyor bazen. Yani ortada bir savaş varsa, bir belirsizlik varsa güvenli limana ihtiyaç olmaz mı acaba? Riskli varlıklardan kaçıyorsak, altına yönelmek gerekmiyor mu? Hayır. Piyasa burada ağırlıklı altın için bir iyi bir kötü haber var. Evet, güvenli liman talebi de görüyordur ama güvenli limandan daha çok piyasa şöyle satın alıyor... Enflasyon yükselecekse daha da kötü, petrol fiyatları daha yukarıda kalacaksa o zaman faizler daha yukarıda kalacak ve faiz de altının en büyük rakibi olduğu için piyasa altından ziyade faiz getirisi olan varlıklara yönelecektir fiyatlaması oluyor. Onun için yani şunu söyleyeyim çok kötümser konuşmak istemiyorum ama gerçekten hani gerek ABD - Çin arasında gerekse bu İran'daki mesele daha uzayacaksa, daha çetrefilli hale gelecekse işte o zaman bence artık kırılma noktasına geldik ve çok daha piyasalarda sarsıntıların olduğu günler bizi bekler diye düşünüyorum. Altın gümüşte de düşüş baskılarını görürüz bence.
Çünkü neden? Biraz önce de söylediğim gibi piyasa bu işin çok uzun sürmeyeceğini ama uzun sürmese de enflasyonu yukarıda, faizin daha yukarıda kalacağını fiyatladı. Fakat mesela diyelim ki en kötü senaryoya gidelim. Gerçekten Amerika çıktı, bir askeri harekata başladı. İş biraz bölgeselleşti. Ciddi anlamda bir savaşa dönerse o zaman bakın farklı bir şey görebiliriz. Güvenli liman gömleğini altın neye rağmen, yüksek faize ve yüksek enflasyona rağmen giyebilir. Hatırlayalım; Rusya - Ukrayna Savaşı döneminde. O dönem de pandemiden sonraki dönem, o dönemde de enflasyon görece yüksekti ama güvenli liman gömleğiyle altın rekor kırmıştı. Şimdi burada altının gerçekten enflasyon yüksek olsa da faiz yüksek olsa da güvenli liman gömleğini giyebilmesi için ciddi bir çok uzun sürecek ciddi bir belirsizliğin olduğu böyle bir savaşın olması lazım. Ve piyasa bu işin kolay kolay çözülmeyeceği, savaşın daha çetrefilli hale geleceğini fiyatlaması lazım. Bu olmadığı sürece genel olarak faiz ağırlıklı olarak altını baskılamaya devam eder diye düşünüyorum. Yani orta riskli senaryoda da ilk etapta çalışan faiz yüksek kaldığı için altının gümüşün baskılandığı senaryo olur diye düşünüyorum ben.
Bence aslında bulamaz. Şundan dolayı... Bir kere bir; Kasım'da bir ara seçim var Amerika'da. Dolayısıyla şu an işte Amerika'daki o onaylanma oranlarına yani anket sonuçlarına baktığımızda şu an Trump'a oy veren seçmenler de memnun değil. Ve hatta Biden neden koltuğundan oldu? Anketlere baktığımızda ana nedeni enflasyon. Enflasyonda istedikleri başarıyı Amerika'da sağlayamadıkları için. Yani tencere aslında Biden'ın görevden olmasına sebep oldu. Şimdi Amerika'da gelen verilere bakıyorum. Tamam, Amerika'da büyüme iyi. Büyümeye dair veriler iyi. Evet, güven endeksleri düşüyor olabilir, savaş sebebiyle, iş gücü piyasası iyi, çok ciddi bir hasar yok. Fakat enflasyon belirgin bir hasar almaya başladı. ÜFE'si %5 %6'lara çıktı Amerika'da. O nedenle Amerikan 10 yıllıkları enflasyon ileride, yukarıda gelecekte daha fazla yüksek kalacak diye bu kadar güçlü yükseldi. Ben pek öyle düşünmüyorum. Ama şöyle bir durum var. Yani benim anladığım kadarıyla tabii bunu özellikle bu uluslararası ilişkiler hocaları çok daha net, çok daha doğru cevaplayabilirler ama hani Amerika benim hissiyatım şu; hani Amerika bu işe girdi, girdiğine pişman oldu, buradan da çıkamıyor gibi bir görüntü var. Dolayısıyla çıkarsa da bunu ne kamuoyuna, dünya kamuoyuna ne de kendi seçmenine, Amerikalılara buradan bir kazanım elde etmeden anlatabilecek bir Trump da yok. Çünkü Trump'a oy verenlerin bu tarafı da çok güçlü. Amerika en büyüktür algısını çok ciddi satın alan bir açıkçası Amerikan seçmeni de var. Dolayısıyla hani hem Amerika'nın gücü, kredibilitesi açısından hem kendi seçmenine zaten enflasyon tarafında yenileceği çok açık. Hiç değilse bu tarafta yenilmek istemeyen bir Trump var. Yani farklı dinamikler vardır elbette ama hani bu işten çıkamayan bir Amerika var. Onun için ben hep zaten hani benim genel olarak söylediğim şey şuydu... Bu iş ya hani müzakereyle bitebilecek, müzakereyle bitmezse yani Amerika uzunca bir süre burada bu şekilde ne savaş var ne barış var, ikisinin olmadığı bir ortamda işin çok daha çetrefilli hale geldiği bir noktaya evrilme durumumuz oluyor. İşte piyasadaki tedirginlik de bu zaten. Piyasada da bu fiyatlanıyor ve bu senaryolar da dillendirilince acaba Amerika çok güçlü bir harekatla İran'ı köşeye sıkıştırmak isteyebilir mi Hürmüz'ü açması açısından korkuları ve endişeleri var. Böyle olması için Trump'ın elinde bence ekonomik bir gücü olduğu kanaatinde değilim.
Çünkü enflasyon oranlarının geldiği yer ortada"
ONS ALTIN
Ons altın fiyatı 4.540 dolar seviyesinde.
GRAM ALTIN
Gram altın fiyatları 6.644 TL seviyesinde.
ÇEYREK ALTIN
Çeyrek altın fiyatı 10.864 TL seviyesinde.
YARIM ALTIN
Yarım altın fiyatı 21.728 TL seviyesinde.
ATA ALTIN
Ata altın fiyatı 44.718 TL seviyesinde.
CUMHURİYET ALTINI
Cumhuriyet altını fiyatı 44.856 TL seviyesinde.
GREMSE ALTIN
Gremse altın fiyatı 109.069 TL seviyesinde.