Altın fiyatlarının rekor seviyelere ulaşmasıyla birlikte Omega ve TAG Heuer gibi markaların bazı ikinci el saat modelleri, içerdiği altının değerinin piyasa fiyatını aşması nedeniyle eritilerek külçe altına dönüştürülüyor. Ocak ayında altın fiyatlarının tarihi seviyelere yaklaşması, ikinci el saat piyasasında dikkat çekici bir eğilimi beraberinde getirdi. Bazı klasik saat modellerinde, içerdiği altının değeri ikinci el satış fiyatının üzerine çıktı.
Reuters'ın tüccarlar, sektör uzmanları ve yatırım danışmanlarıyla yaptığı görüşmelere göre, bu durumdan özellikle Omega ve LVMH bünyesindeki TAG Heuer'in ikinci el modelleri etkileniyor. İngiliz altın tüccarı Jon White, mayıs ayında 1970'lerin sonlarından kalma 18 ayar bir Omega Constellation saatini eriterek hurda altın olarak değerlendirdiğini söyledi. White, yatırım amaçlı altına olan talebin artması nedeniyle bu yıl onlarca ana akım lüks saati hurdaya çıkardığını belirtti.
Aynı zamanda bir müzayede evini de yöneten White, "Muhteşem bir saatti. Ama gerçekte, müşteri bunu müzayedeye çıkarsaydı ne kadar gelir elde edecekti?" ifadelerini kullandı. Swatch bünyesindeki Omega'nın ürettiği Constellation modelinin içerdiği altının değeri 5.750 sterlin (7.749 dolar) olarak hesaplandı. White'a göre bu rakam, saatin tahmini 4.000-4.500 sterlinlik müzayede değerinden yüzde 35 daha yüksekti. Watches of Switzerland'ın ikinci el birimi Analog Shift'in kurucusu James Lamdin ise eritme işleminin daha çok koleksiyonluk özelliği bulunmayan ikinci el ve eski modellerde görüldüğünü söyledi.
Jeopolitik gelişmeler ve ticaret kaynaklı belirsizliklerin yatırımcıları değerli metallere yönlendirmesiyle ons altın fiyatları ocak ayında 5.600 dolarla rekor kırdı. Ons fiyatı şu anda yaklaşık 4.200 dolar seviyesinde bulunuyor. Bu rakam, 2024 yılı ortalamasının neredeyse iki katına işaret ediyor.
Buna karşın ikinci el saat piyasasında benzer bir fiyat artışı yaşanmadı. Saatçilik tarihi uzmanı Adrian Hailwood, "Bunu çok üzücü buluyorum. Çünkü bir şey eritildiğinde sonsuza dek yok olmuş oluyor" dedi. Kaç adet lüks saatin eritildiğine ilişkin resmi veri bulunmuyor. Dünya Altın Konseyi verilerine göre yılın ilk çeyreğinde altın geri dönüşümü yüzde 5 artarak 366 tona ulaştı. Altın takı talebi ise değer bazında yüzde 31 yükselerek 47 milyar dolara çıktı.
Saatler, çok küçük miktarlardan 200 gramın üzerinde altına kadar değişen oranlarda değerli metal içerebiliyor. Bu nedenle hurda değerleri on binlerce dolara ulaşabiliyor. Omega Constellation modelinde altın, kasa ve bilezik bölümlerinde yer alıyor. Ons altının bu yıl 5.400 ile 6.300 dolar arasında işlem göreceği beklentisi nedeniyle bazı saatlerin parçalarına ayrılması yönündeki baskının sürmesi bekleniyor.
Özellikle ikinci el satıcılarının maliyet ve garanti giderleri bu süreci etkileyen faktörler arasında gösteriliyor. Ayrıca aşırı üretim nedeniyle satılamayan yeni saatlerin de eritilebildiği belirtiliyor. Lamdin, "Tam anlamıyla vasat pek çok saatin eritildiğini gördüm" dedi. İsviçre pazarında satılamayan çok sayıda saatin bulunduğunu belirten Lamdin, bu ürünlerin neredeyse hiç kullanılmamış olmalarına rağmen parçalarına ayrıldığını ifade etti. Lamdin, nadir bulunan veya geçmişe dair izler taşıyan saatlerin eritilmesinin ise kayıp olarak değerlendirilebileceğini söyledi.
Üretim miktarını sıkı şekilde kontrol eden ve özel mülkiyette bulunan Patek Philippe ile Rolex gibi markaların modelleri, içerdiği altının değerinin çok üzerinde fiyatlarla alıcı bulabiliyor. Çevrim içi lüks saat platformu Chrono Hunter'ın halkla ilişkiler ve içerikten sorumlu yöneticisi Simon Lazarus, bazı modeller için bekleme sürelerinin iki yıldan sekiz yıla kadar uzadığını söyledi. Vontobel verilerine göre Rolex, geçen yıl 3.000 İsviçre frangının (3.770 dolar) üzerindeki yeni İsviçre saatlerinin satış değerinin yüzde 61'ini oluşturdu.
Bu oran 2023 yılında yüzde 57 seviyesindeydi. Artışın, satış hacimlerindeki düşüşe rağmen gerçekleştiği belirtildi. Buna karşılık TAG Heuer, Breitling ve Omega gibi markaların yüksek perakende fiyatlarını korumakta zorlandığı ifade ediliyor. Uzmanlar, alıcıların aynı modellerin ikinci el versiyonlarına daha düşük fiyatlarla ulaşabilmesinin bu durum üzerinde etkili olduğunu belirtiyor. Uzmanlara göre Omega'nın Speedmaster gibi bazı modelleri satış sonrasında hızlı değer kaybı yaşayabiliyor ve bu durum söz konusu saatleri eritilme riskiyle karşı karşıya bırakabiliyor.
Yükselen altın fiyatları, New York'ta yaşayan emekli mühendis Mitchell Talisman'ı iki altın saatini ve toplamda yüzde 58 saflıkta 35 gram altın içeren zincirini satmaya yöneltti. Talisman, Aralık ayında yaptığı satıştan 2.660 dolar gelir elde etti. Talisman, "10 yıldan uzun süredir kasada duran bir sürü eşyam vardı" dedi. Buna karşın bazı saat sahipleri, saatlerinin daha sonra eritilebileceği düşüncesi nedeniyle satışa sıcak bakmıyor. Hailwood, "Bu bir aile yadigârı olabilir, ilk saatleri olabilir. Onun yok edilmesi fikrinden hoşlanmıyorlar. Bu yüzden onları ellerinde tutuyorlar" ifadelerini kullandı.