Foça'da yaklaşık yarım asırdır turizm işletmeciği yapan duayen turizmci Sebahattin Karaca, ilçe ile Yeni Foça Mahallesi arasındaki sahil şeridi üzerinde bulunan terk edilmiş tarihi Rum köyünün turizme kazandırılması gerektiğini söyledi.Turizmci Karaca, Kartdere Vadisi ve Sazlıca koyu mevkiinde zamana tanıklık etmiş, yıkılmış ya da yıkılmaya yüz tutmuş eski evlerin ve halen ayakta durmaya çalışan bir kilise ile manastırın turizme kazandırılması için yerel yönetim ve Kültür ve Turizm Bakanlığı'na çağrıda bulundu.BURAM BURAM TARİH KOKAN BİR KÖYGünümüzde; 'Kartdere Küme Evleri' olarak bilinen terk edilmiş köyün tarihi ile ilgili yaptığı araştırmaları anlatan Karaca; "Bu gün Kartdere Vadisi diye tanımlanan bölge, Foça merkezinden 10 Kilometre uzakta olup, Yeni Foça yolu istikametindedir. Asırlar önce Rumlar tarafından kurulmuş, 1922 tarihine kadar ağırlıklı olarak Rumların yaşadığı bir köy olarak varlığını sürdürmüştür. Günümüzde de varlığını sürdürmekte olan bu köy, birkaç ev dışında ören haldedir. Kartdere köyü ile Sazlıca köyü arasında dört metre genişliğinde kadastrol yol hala planda mevcuttur. Ayrıca her iki köyü Bağarası’na bağlayan yol, kısmen iyi durumdadır. İçinde bir okul ve bir kilise barındıran köyde insanların yaşama ve çalışma alışkanlıkları ilginçtir" dedi.TURİZME KAZANDIRILSINMübadele döneminde terk edilen köyün muhakkak turizme açılması gerektiğini savunan Karaca, şunları kaydetti: "Kartdere Köyü ve Vadisi gibi alanlara Almanya’da Bayern, ve Avusturya’da Insbruck bölgelerinde rastlanır. Oralarda yalnızca doğanın ustaca işlenmesi sonucunda, dünyaca meşhur turizm alan ve turist çekim merkezleri oluşturulmuştur. Oralarda ki benzerliğinden dolayı, biz de Kartdere’de kolayca bir turizm alanı, turist çekim merkezi yaratabiliriz. Bir tarafında deniz bulunmasının avantajını da kullanarak; içinde yaşanmışlığın ve kendine özgü kültürün bulunduğu Kartdere Köyü ve vadisinin küllerinden yeniden doğmasını sağlayabiliriz, sağlamalıyız. Doğayı da koruyarak, taş evler ve yaşama tarzını ön plana çıkartarak, eski köyü yeni bir turizm merkezi olarak planlayabiliriz. İyi planlanmış bir turizm gelişimi ile açık hava müzesi gibi yaşayan bir turizm cenneti ve çekim merkezi yaratmak mümkün. Planlama sırasında muhakkak ulusal ve uluslararası tecrübesi olan insanlardan görüş alınarak yerli ve yabancı turistlerin için cazibe merkezi olma olasılığı arttırabilir."2011 yılında yayınlanan Foça Özel Çevre koruma Bölgesi Yönetim Planı Raporu’nun 49. sayfasında yer alan “Vadinin bir bölümü birinci derece doğal sit olmaması sebebiyle alan turistik yapılanmaya açıktır. Bu durum, Kartdere koyu ve vadisinin biyolojik çeşitliliğinin korunmasında bir engel teşkil edebilir." ifadesine dikkat çeken Karaca, tarihi köyün turizme kazandırılmasına dair yapılması gerekenleri içeren önerilerini şöyle sıraladı: "Kartdere havzasında inşa edilecek tesislerin bölgenin karasal alanı ve kıyılarını etkilemesi, dolaysıyla denizsel ortamın da insan baskısına maruz kalması kaçınılmaz bir durumdur. Biyoçeşitliliğin zengin olduğu bu alanın turistik kullanım dahil her türlü yapılaşmaya karşı Foça ÖÇKB eko sistemi için oldukça önemli bir konudur. Özetle; birince derece doğal sit olsun, yapılacaklar yalnızca günübirlik tesis ile sınırlı kalsın. Nedir o? Bekçi kulübesi, büfe, wc, otopark, ve piknik yeri. Adı üstünde sabah gel, akşam git yeri. Oysa Kartdere köyünde onlarca, kule ev var. Bu kule evlerin bir kısmı dimdik ayakta, bir kısmı onarıma muhtaç. Hepsi tarihi bina niteliğinde tescillidir. Kısaca ne olmalı? Bölgenin Foça turizmine katkı verecek bir turizm alanı olarak planlanması sağlanmalıdır. Bir yandan biyoçeşitliliği koruyacak, diğer yandan da korunmuş alanları insanlarla buluşturabilecek düzenlemeleri ancak ÖÇK yetkilileri planlayabilirler. Bu iş bu kadar zor değil. Dünya’da pek çok örneği var. Kısıtlamak veya yasaklamak çoğu zaman doğru değildir. Kartdere ve vadisi turizm açısından yeniden değerlendirilmeye ve yoruma muhtaçtır."