1. Kıdem tazminatı hakkın olup olmadığını mutlaka kontrol et!

Türkiye'de kıdem tazminatı her işten ayrılan çalışana otomatik olarak ödenmez. Aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmak ve kanunda belirtilen şartlardan birini sağlamak gerekir. İşveren tarafından haksız nedenle işten çıkarılmak, emeklilik şartlarını yerine getirmek veya askerlik gibi durumlarda kıdem tazminatı hakkı doğabilir. Bu nedenle işten ayrılmadan önce kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığını mutlaka öğrenmelisin.

2. Kullanmadığın yıllık izin ücretini talep etmeyi unutma!

İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmamış yıllık izinlerin yanmaz. İşveren, hak edilmesine rağmen kullanılmayan yıllık izin sürelerinin ücretini çalışana ödemekle yükümlüdür. Bu nedenle işten ayrılırken kalan izin günlerini mutlaka hesaplatman lazım.

3. Ödenmemiş maaş ve fazla mesai alacaklarını kontrol et.

İşten ayrılırken yalnızca son maaşını değil, ödenmemiş fazla mesai, resmi tatil veya hafta tatili çalışmalarının karşılığını da almalısın. Eğer hak edilmiş ancak ödenmemiş alacakların varsa bunları da işten ayrılış sürecinde talep etmelisin.

4. İhbar tazminatına hak kazanıp kazanmadığını da öğren!

İş sözleşmesinin sona erdirilme şekline göre ihbar tazminatı hakkı doğabilir. İşverenin yasal ihbar süresine uymadan iş sözleşmesini feshetmesi halinde çalışan ihbar tazminatı talep edebilir. Ancak bu hakkın hangi durumlarda geçerli olduğu, fesih şekline göre değişiklik gösterebilir.

5. Çalışma belgeni istemeyi ihmal etme.

İşveren, talep edilmesi halinde çalışana çalışma belgesi vermekle yükümlüdür. Bu belge, hangi tarihler arasında çalıştığını ve yaptığın işi gösterir. Yeni iş başvurularında istenebileceği için işten ayrılırken bu belgeyi almak ileride işini kolaylaştırabilir.

6. Son ücret bordronu ve diğer belgelerini sakla.

İşten ayrılırken maaş bordroları, ücret hesap pusulaları, fesih bildirimi ve varsa imzaladığın belgelerin birer örneğini almanda fayda var. Bu belgeler, yaşanabilecek olası hukuki anlaşmazlıklarda önemli delil niteliği taşıyabilir.

7. İşsizlik maaşı şartlarını araştır.

Her işten ayrılan çalışan işsizlik maaşı alamaz. Ancak gerekli prim gününü doldurmuş ve kanunda belirtilen şartları taşıyorsan Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) üzerinden işsizlik ödeneğine başvurabilirsin. Bu nedenle işten ayrıldıktan sonra başvuru süresini kaçırmaman önemlidir.

8. SGK çıkış kodunu mutlaka kontrol et!

İşveren tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirilen çıkış kodu, kıdem tazminatı veya işsizlik maaşı gibi haklarını doğrudan etkileyebilir. Yanlış ya da gerçeği yansıtmayan bir çıkış kodu hak kaybına neden olabilir. Bu yüzden işten ayrıldıktan sonra SGK çıkış bildirgendeki kodu kontrol etmen faydalı olacaktır.

9. Haklarını bilmeden hiçbir belgeyi imzalama!

İşten ayrılış sırasında çalışanlardan ibraname veya farklı belgeler imzalamaları istenebilir. Belgeleri okumadan veya içeriğini anlamadan imza atmak, bazı haklarını talep etmeni zorlaştırabilir. Bu nedenle imzalayacağın her belgeyi dikkatlice incelemen ve gerekirse hukuki destek alman önemlidir.

10. Hakkını alamadığını düşünüyorsan yasal yollara başvurabileceğini unutma.

İşten ayrıldıktan sonra ücret, tazminat veya diğer işçilik alacaklarının eksik ödendiğini düşünüyorsan yasal yollara başvurabilirsin. Türkiye'de işçi ve işveren arasındaki birçok uyuşmazlıkta dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk süreci uygulanır. Haklarının ihlal edildiğini düşünüyorsan süreci geciktirmeden gerekli başvuruları yapman, olası kayıpların önüne geçmene yardımcı olabilir.