Brezilya, dünyadaki en büyük kahve üreticisi. Bu yüzden ülkedeki üretimde yaşanan değişiklikler tüm piyasayı etkileyebiliyor. Brezilya’da daha az kahve yetişirse dünyadaki kahve miktarı da azalıyor. Böyle olunca fiyatların yükselmesi mümkün oluyor. Yani Brezilya’daki bir sorun, kısa sürede dünyanın başka yerlerindeki kahve fiyatlarını da doğrudan etkileyebiliyor.
Kahve ağaçlarının da suya ihtiyacı var. Brezilya’da uzun süre yağmur yağmadığında ağaçlar bundan olumsuz etkileniyor. Özellikle kahvenin çiçek açtığı ve meyvelerin geliştiği dönemlerde kuraklık büyük sorun yaratabiliyor. Ürün azalınca piyasaya daha az kahve çıkıyor. Bu da fiyatların yükselmesine neden olabiliyor.
Bu sefer de tam tersi bir durum var. Kahve yetişen bölgelere aşırı yağmur yağması da iyi bir şey değil. Özellikle hasat döneminde yağmur yağarsa kahvelerin toplanması zorlaşıyor. 2026’da Brezilya’da yaşanan yoğun yağışlar da hasadı bazı bölgelerde yavaşlattı. Böyle durumlarda hem üretim hem de kahvenin kalitesiyle ilgili problemler ortaya çıkabiliyor.
Kahve ağacı için fazla sıcak hava da sorun. Sıcaklık çok yükseldiğinde bitkinin gelişimi olumsuz etkilenebiliyor. Özellikle çiçeklenme ve meyvelerin geliştiği dönemlerde aşırı sıcaklar ürün miktarını düşürebiliyor. Brezilya’da son dönemde görülen sıcak hava ve düzensiz yağışlar da bu yüzden yakından takip ediliyor. Yani hava biraz fazla ısındığında bile gelecek yılın kahvesi etkilenebiliyor.
Brezilya deyince akla sıcak hava geliyor ama bazı kahve bölgelerinde don da ciddi bir risk. Ani sıcaklık düşüşleri kahve ağaçlarına zarar verebiliyor. Ağaçlar zarar gördüğünde sonraki hasatta daha az ürün alınabiliyor. Bu da piyasada kahvenin azalacağı anlamına gelebiliyor. Bu da kahve fiyatlarının yükselmesine neden oluyor.
Aslında burada çok basit bir hesap var. Piyasada kahve azalıyor ama insanların kahve içme isteği aynı kalıyor. Yani daha az ürün, aynı talep demek. Böyle olunca kahvenin fiyatı yükseliyor. Brezilya gibi büyük bir üreticinin hasadı kötü geçtiğinde bu durum daha da belirgin hale geliyor.
Bazen kahve fiyatının yükselmesi hasadın gerçekten kötü geçmesine bağlı olmuyor. Üreticiler ve piyasadaki diğer kişiler hava durumunu sürekli takip ediyor. Örneğin Brezilya’da uzun süre sıcak ve kurak bir hava bekleniyorsa “Üretim düşebilir.” düşüncesi ortaya çıkıyor. Bu beklenti bile fiyatların hareketlenmesine yetebiliyor. Yani bugün Brezilya’daki hava durumuna bakıp gelecekteki kahve fiyatı hakkında fikir yürütmek mümkün.
Hava koşullarındaki değişimler kahve üreticileri için giderek daha büyük bir sorun haline geliyor. Daha fazla sıcaklık, kuraklık ve düzensiz yağış kahve yetiştirmeyi zorlaştırabiliyor. 2026’da güçlenmesi beklenen El Niño hava olayının da Brezilya’daki kahve üretimi üzerinde risk yaratabileceği belirtiliyor. Özellikle ilerleyen dönemlerde sıcak ve kuru havanın bazı kahve bölgelerini zorlaması bekleniyor.
Kısacası kahvenin fiyatını sadece markette veya kafede yaşanan değişiklikler belirlemiyor. Brezilya’da yağmurun ne zaman yağdığı, havanın ne kadar ısındığı ve kahve ağaçlarının nasıl etkilendiği de bu fiyatın bir parçası. Yani bir dahaki sefere kahveniz pahalı geldiğinde suçlu sadece kafe sahibi olmayabilir.