Bisiklet, skuter ve elektrikli bisiklet kullanıcılarının önemli bir bölümünün farkında olmadığı yasal hız sınırları ve kullanım kuralları, son dönemde artan ceza uygulamalarıyla yeniden gündeme geldi. Hız limitlerini aşan, kaldırımlarda ilerleyen ya da araçlarını birden fazla kişiyle kullanan sürücülere trafik ekipleri tarafından idari para cezası kesiliyor.
Yazlık ve turistik bölgelerde bisiklet, elektrikli bisiklet, skuter ve elektrikli skuter kullanımı giderek yaygınlaşırken, İstanbul gibi büyük kentlerde de bu araçlar alternatif ulaşım seçenekleri arasında yer alıyor.
Ancak söz konusu araçların da karayolu trafik kurallarına tabi olduğu belirtiliyor. Kurallara aykırı kullanım durumlarında sürücüler çeşitli yaptırımlarla, özellikle de idari para cezalarıyla karşı karşıya kalabiliyor.
Herhangi bir sürücü belgesi gerektirmeden kullanılabilen bisikletlerde de sürücülerin uyması gereken kurallar motorlu taşıtlarla benzerlik gösteriyor. Özellikle yazlık ve tatil bölgelerinde otomobil yerine tercih edilen motorsuz bisiklet ve skuter gibi araçları alkollü şekilde kullananlar ciddi cezalarla karşılaşabiliyor.
Hususi otomobil dışında kalan diğer araçları 0,20 promilin üzerinde alkollü olarak kullanmanın cezası ilk ihlalde 25 bin lira (yüzde 25 indirimli 18 bin 750 lira) olarak uygulanıyor. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde ikinci kez aynı ihlalin yapılması halinde 50 bin lira (yüzde 25 indirimli 37 bin 500 lira), üçüncü ve sonraki ihlallerde ise 150 bin lira (yüzde 25 indirimli 112 bin 500 lira) ceza kesiliyor.
İlk ihlalde sürücü belgesi 6 ay süreyle geri alınırken, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde ikinci kez ihlal yapılması durumunda bu süre 2 yıla çıkıyor. Üç veya daha fazla ihlalde ise sürücü belgesine 5 yıl süreyle el konuluyor. Sürücü belgelerinin geri alma süresinin sona ermesinin ardından iade işlemlerinin yapılabilmesi için bazı şartların yerine getirilmesi ve 2918 sayılı Kanun kapsamında uygulanan tüm idari para cezalarının tahsil edilmiş olması gerekiyor.
Bu kapsamda, sürücü belgesi iki yıl süreyle geri alınan kişiler 'Sürücü Davranışlarını Geliştirme' eğitimine katılmak zorunda kalırken, beş yıl süreyle ehliyetine el konulanlar ise psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesinden geçiriliyor. Ayrıca 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu belirlenen veya yasal sınırların üzerinde alkollü şekilde trafik kazasına neden olan sürücüler hakkında Türk Ceza Kanunu'nun 179'uncu maddesi kapsamında da işlem yapılıyor.
Elektrikli ya da içten yanmalı herhangi bir motor desteği bulunmayan, yalnızca beden gücüyle hareket ettirilen basit bisikletlerle alkollü şekilde yakalanan kişilerin, bu araçlar için sürücü belgesi zorunluluğu bulunmadığından ehliyetlerine el konulmaması söz konusu olabiliyor. Ancak uygulamada polis veya jandarmanın değerlendirmesine bağlı olarak sürücü belgesine el konulabildiği durumlar yaşanabiliyor. Böyle bir durumda, bisiklet kullanımında sürücü belgesi zorunluluğu bulunmadığı gerekçesiyle hukuki yollara başvurularak itiraz edilebiliyor.