Bazı insanlar kötü geçen bir günün ardından koltuğa uzanmayı tercih ederken bazıları kendini bir anda mutfak dolaplarını silerken bulur. Dışarıdan bakıldığında “Şimdi bunun sırası mı?” dedirten bu hareket, onlar için oldukça anlaşılır bir rahatlama yöntemidir.
Elbette temizlikten hoşlanan herkes aynı karaktere sahip değil. Yine de evi toparladıktan sonra kendini daha sakin, üretken veya huzurlu hisseden kişilerde bazı ortak özellikler olduğu da doğru.
Gün içinde uğraştığımız pek çok işin karşılığını aynı anda göremeyiz. Bitmeyen e-postalar, ertesi güne kalan görevler ve uzun vadeli planlar, insanı bütün gün çalışmış olmasına rağmen hiçbir şeyi tamamlayamamış gibi hissettirebilir. Temizlikte ise sonuç oldukça nettir. Dağınık bir masa birkaç dakika içinde boşalır, lekeli yüzey saniyeler içinde temizlenir ve odanın görüntüsü anında değişir. Harcadıkları emeğin sonucunu anında görebilmek, bu kişilerdeki tamamlanma duygusunu güçlendirir.
Hayatın tamamını tek seferde düzene sokmak mümkün değildir. Ama sehpanın üzerini boşaltmak, çamaşırları katlamak ya da mutfak tezgahını düzenlemek kişinin kendi kontrolündedir. İşte bu nedenle temizlik yaparak rahatlayan kişiler, kendi kontrol edecekleri bu küçük alana odaklanmayı severler. Evi toparlamak sorunların tamamını çözmez ama çevredeki karmaşanın azalması, zihnin de bir süreliğine rahatlamasını sağlar.
Herkes kafasını toplamak için sessizce oturamaz. Bazı insanlar ne düşündüğünü yürürken, yemek hazırlarken veya bir işle uğraşırken daha iyi anlar. Temizlik de fazla karar vermeyi gerektirmeyen, bedeni hareket ettiren işlerden biridir. Ayrıca düşünmeye, hayal kurmaya ya da sorunları çözmeye çok iyi gelir. Eller tanıdık bir işle meşgulken yarının planını yapmak ya da önemli bir anıyı canlandırmak kolaylaşır. Bu nedenle temizlik onlar için ev işinden çok, hareketli bir düşünme molası gibidir.
Masadaki dağınık kablolar, koltukta bırakılmış kıyafetler veya mutfak tezgahındaki paketler herkesi aynı ölçüde rahatsız etmez. Bazıları bu görüntüyle günlerce yaşayabilirken diğerleri odaya girer girmez bütün ayrıntıları fark eder. Görsel karmaşaya karşı daha hassas olan kişiler, ortam toplandığında belirgin biçimde rahatlar. Boşalan bir sehpa veya düzenlenen bir salon gözün sürekli farklı noktalara takılmasını önler. Onların temizlikten sonra hissettiği ferahlığın bir kısmı da çevredeki görsel gürültünün azalmasından gelir.
Temizliği seven kişilerin çoğu işe nereden başlayacağını uzun uzun düşünmek zorunda değildir. Çünkü hepsinin kendine göre bir düzeni vardır. Önce pencereleri açmak, ardından çamaşırları makineye atmak, yüzeyleri silmek ve süpürgeyi sona bırakmak otomatik robotta gibi gerçekleşir. Bazen bu sıraya sevilen bir müzik listesi de eşlik eder. Bu küçük düzen, yapılacak işleri daha tanıdık hale getirir. Bu insanlar her adımda yeniden karar vermek zorunda kalmadıkları için temizlik de gözlerinde büyümez zaman hızlıca akıp gider.
Havalandırılmış bir oda, yeni değiştirilmiş çarşaflar veya temizlenmiş banyo bazı insanlarda doğrudan yenilenme hissi yaratır. Çünkü bu kokular bakım, tazelik ve rahatlık duygusuyla eşleşir. Özellikle yoğun bir günün ardından yataktaki nevresimi değiştirmek veya banyoyu temizlemek, günün kötü geçen bölümünü geride bırakmış gibi hissettirir. Bunun için ağır temizlik kokularına da gerek yoktur. Temiz hava, yıkanmış tekstiller ve düzenli bir ortam çoğu zaman bu insanların üzerinde benzer etkiyi bırakır.
Bazı günler hiçbir şey yapmadan dinlenmek iyi gelirken bazı günler bu durum insana kendini kötü hissettirir. Temizlik yaparak kendini iyi hissedenler ise kısa bir işi tamamlamanın günün geri kalanını da değiştirdiğini düşünür. İş sadece sehpanın üzerini toplamak olsa bile alınan sonuç aynıdır. Çünkü bu kişiler küçük bir alanı düzenleyerek tüm günün kontrolden çıkmasını önlemiş olurlar.
Temizlikle rahatlayan insanlar, kapsamlı bir temizlik planı yapmadan işe doğrudan tek bir çekmeceyi düzenlemekle başlayabilirler. Tek seferde bütün evi düşünmek yerine o anda tamamlanabilecek işe odaklandıklarından işleri bitirmeleri de kolaylaşır. Bu alışkanlık genellikle hayatın diğer alanlarında da kendini gösterir. Büyük bir görevi daha küçük adımlara bölmek ve yapılabilecek en kolay yerden başlamak bu kişilere çok iyi gelir. Evin bir köşesini toplamak bazen günün geri kalanına devam etmek için ihtiyaç duyulan küçük itici güçtür.