Vali “Cemevleri ibadethane değildir”

Mersin İl Genel Meclisi, cemevlerinin bazı giderlerinin İl Özel İdaresi bütçesinden karşılanması yönündeki meclis kararı Mersin Valiliği’nce 2 kez veto edilince çareyi ‘dilek ve temenni kararı’ almakta buldu. Meclis, TBMM’ye sorunun çözülmesi için yasal düzenleme yapma çağrısında bulundu. AKP grubu, cemevlerine bütçe ayrılmasına dair dilek ve temenni kararının valiliğe ve TBMM’ye gönderilmesinin kabul edilmesine de tepki gösterdi.

Mersin İl Genel Meclisi, Alevi Kültür Dernekleri’nin 2011 yılı sonunda verdiği bir dilekçe üzerine, geçtiğimiz Ocak ayında, ‘Alevilerin inanç ve ibadet merkezi olan cemevlerine İl Özel İdaresi bütçesinden pay ayrılması’ yönünde karar almıştı. Mersin Valiliği’nin, ‘cemevlerinin inanç ve ibadet merkezi olmadığı’ savıyla kararı iade etmesinin ardından meclis, cemvelerine, ‘kültürel etkinlikler kapsamında bütçe ayrılması’ yönünde ikinci bir karar almış ancak bu karar da Mersin Valisi Hasan Basri Güzeloğlu tarafından meclise iade edilmişti.

Bunun üzerine cemevlerine bütçe ayrılmasıyla ilgili teklif Kültür ve Turizm Komisyonu’na sevk edilmişti. CHP’li Celal Alçamlı başkanlığında toplanan komisyon, konuyla ilgili yeni bir rapor hazırladı ve meclise sundu.Raporda, cemevlerinin resmi ibadethane olarak kabul edildiğine dair bir kanun maddesi bulunmadığı ancak İzmir Valiliği tarafından, Semed Dede Cemevi başta olmak üzere diğer cemevlerine ‘kültür faaliyetleri’ kapsamında yardımda bulunulmasının emsal teşkil ettiğini vurgulandı. Anayasanın eşitlik, din ve vicdan hürriyeti, insan hakları gibi olguları düzenleyen maddelerine de gönderme yapılan raporda ayrıca Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin ‘Herkes düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne sahiptir’ ifadesiyle başlayan ve herkesin ibadet özgürlüğü olduğuna işaret eden 9. maddesine dikkat çekildi.

Raporda “Tüm bu yasal durumlar, devletimiz resmiyette laiklik ilkesini benimsemişse de uygulamada bir takım eksiklikler olduğunu, devletimizin inançlar karşısında tarafsız ve eşit olması gerektiğini, her yurttaşın inancını özgürce yaşayabilmesi gerektiğini, Alevi yurttaşlarımızın da, inançlarını özgürce yaşayabilmesini ve devletin diğer inançlara sunduğu olanaklardan faydalanabilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır” denildi. Raporun sonuç bölümünde ise, Mersin Valiliği’nin emsal kararları da göz önüne alarak, Mersin Cemevi’ne kültürel faaliyetler kapsamında yardım yapması için ‘dilek ve temenni’ de bulunulması teklif edildi. Sonuç bölümünde ayrıca, cemevlerinin yasal ibadet merkezi sayılması ve çeşitli ihtiyaçlarının devlet tarafından karşılanabilmesi için, uluslararası sözleşmelere uyumlu yeni yasal düzenlemelere ihtiyaç olduğuna dikkat çekilerek, İl Genel Meclisi’nin bu yöndeki dilek ve temenni kararını, TBMM Başkanlığı’na ve grubu bulunan partilere göndermesi de teklif edildi.

Raporun okunmasının ardından meclis üyeleri rapor üzerine söz aldı ve bu sırada tartışmalar yaşandı. AKP’li üye İbrahim Gül, İl Genel Meclisi’nin böyle bir karar alma yetkisinin olmadığını ileri sürdü. Gül, 80 yıldır gelen hükümetlerin Alevilerin sorunlarını çözmediğini, hatta Alevileri arka bahçeleri olarak gördüklerini ileri sürerek “Bunu düzeltmek de AK Parti iktidarına nasip olmuştur” dedi. Gül’ün bu sözlerine CHP’li üye Ali Erdinç “Çalıştay düzenlediniz de ne oldu” diye tepki gösterirken bir diğer CHP’li üye Cem Nacar, “Diyanet İşleri Başkanlığı, cemevlerinin ibadethane olmadığını ileri sürerek kendisini Vatikan gibi bir kurum yerine koyuyor. Diyanet ne derse AKP’li vekiller aynısını söylüyor. Aleviler asli unsur olarak değil bir zenginlik olarak görülüyor” diye konuştu. AKP’li Gül’ün, Dersim olayları sırasında CHP’nin iktidar olduğunu söylemesiyle ortam daha da gerildi. CHP’li üye Mehmet Güner, “Benim partime hakaret edemezsin” diyerek Gül’ün üzerine yürüyünce kürsü önünde itişmeler yaşandı. Bunun üzerine oturuma bir süre ara verildi.Oturuma yeniden başlanmasının ardından Kültür ve Turizm Komisyonu’nun cemevleriyle ilgili raporu, CHP ve MHP’li üyelerin oylarıyla kabul edildi.

Fotoğraf : Çiğdem YURDAGEL