Milyonlarca dar gelirli aileyi yakından ilgilendiren vatandaşlık maaşı uygulaması başlıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın duyurduğu "vatandaşlık maaşı" olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nin (GETAD) çerçevesi netleşiyor.
Sabah'tan Önder Yılmaz'ın haberine göre; bu yardımdan faydalanmanın temel şartı hane içindeki toplam gelirin en düşük emekli aylığı olan 23 bin 552 liranın altında kalması olacak. Bu rakamın üzerinde geliri olan evler kapsama dahil edilmeyecek. Devlet, ilk etapta ülke genelindeki gelir haritasını çıkararak yaklaşık 2.5 milyon hanenin hayatına dokunmayı ve toplamda 1.5 trilyon liralık bir destek fonu oluşturmayı hedefliyor.
İşte vatandaşlık maaşıyla ilgili tüm detaylar...
Yürütülen taslak çalışmada vatandaşlık maaşı olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) hane halkı geliri belirli ücretin altında kalan ailelerin gelirini belirlenen bir düzeye tamamlamayı amaçlayan sosyal yardım modeli olarak tanımlanıyor.
Ödeme kriteri ne olacak?
Taslak çalışmada, vatandaşlık maaşından yararlanmak için bir ailede eve giren toplam gelirin en düşük emekli maaşı olan 23 bin 552 TL'nin altında bulunması gerekiyor. Bu gelirin üstünde olan hanelere destek ödemesi planlanmıyor.
Yardım miktarı ne kadar?
Yürütülen çalışmada geliri düşük vatandaşlara verilecek destek miktarı kademeli olarak belirlenecek.
Hangi kalemleri kapsayacak?
Destek ödemelerinin, elektrik, doğalgaz, barınma ve yakacak yardımını içeren 'konut desteği', çocuk yardımı, kira ve abonelik faturaları desteği ile gıda yardımı kalemlerinde yapılması planlanıyor. Böylece hane gelirini tamamlayıcı işlev sağlanmış olacak.
Gelir seviyesi nasıl belirlenecek?
İhtiyaç sahibi vatandaşların gelirlerini belirlemek amacıyla Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfların elindeki veriler esas alınacak. SGK, gelir idaresi genel müdürlüğü, banka hesap hareketleri, tapu gibi veriler girilecek. Maaşı, kira ödeyip ödemediği, çocuğu olup olup olmadığı, tek başına yaşayıp yaşamadığı, sürekli muhtaçlığı belirlenecek. Geliri düşük vatandaşların tespiti için kapı kapı gezilmeyecek. Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nden emeklilerin de yararlanması öngörülüyor.
Yardımlar nasıl belirlenecek?
23 bin 552 TL emekli maaşı olan hanede başka hiçbir gelir yoksa ve kirada oturuyorlarsa 'kira' yardımı yapılacak. Özellikle metropollerde 'kira' yardımına öncelik verilecek. İklim bakımından Erzurum, Sivas, Ardahan Kars gibi soğuk yerlerde doğalgaz gibi 'enerji' desteğinde bulunulacak. Kırsal kesim ve metropollerin etrafından sayfiyelerde 'gıda' yardımı yapılacak. Bazı hanelere ihtiyaçlarına göre gıda, enerji, kira gibi birden çok kalemde ödeme yapacak. Ancak bu ödeme üst sınırı aşamayacak.
Destek ne kadar olacak?
Yapılan etki analizi çalışmasında ihtiyaç sahibi hane sayısının 2.5 milyonu, yardım miktarının da 1.5 trilyonu bulması öngörülüyor.
Ne zaman başlayacak?
İl il yapılan tespitler sonrasında destek sistemi ilk olarak pilot yerlerde başlayacak. Pilot iller Aralık 2026'ya kadar belirlenecek ve ödemeler 2027 yılının ilk çeyreğinde başlayacak. Destek programı uygulamasının başarısı takip edilecek, aksayan yönler varsa çözülecek ve 2027 yılında tüm illeri kapsayacak şekilde yaygınlaştırılacak.
Başvuru nasıl yapılacak?
Destek ödemelerinden yararlanmak için başvuru yapanlar, oluşturulacak 'merkezi sisteme' kayıt olmak zorunda. Başvurular e-devlet ve Sosyal Dayanışma ve Yardımlaşma Vakıfları üzerinden de yapılabilecek. Belirlenecek kriterler doğrultusunda başvurular elektronik sistemle otomatik sonuçlandırılacak.
Ödene için kart verilecek mi?
Evet, destek verilecek vatandaşlar için 'vatandaşlık maaşı kartı' çıkarılacak. Verilecek tüm destek ödemeleri bu kartta toplanacak. Vatandaş destek ödemelerinin bir kısmını nakit çekebilirken, gıda ve temizlik maddeleri gibi ihtiyaçlarını da verilecek kartla indirimli olarak karşılayabilecek.