Türkiye'de sigara tüketimini azaltmaya yönelik yeni bir yasal düzenleme hazırlığı sürüyor. Çalışma kapsamında, 18 yaşından küçüklere sigara satan işletmelere uygulanacak yaptırımların artırılması ve satış noktalarında elektronik yaş doğrulama sistemine geçilmesi değerlendiriliyor.
AK Parti'nin üzerinde çalıştığı düzenlemenin temel hedefleri arasında sigara kullanımını azaltmak ve çocukların tütün ürünlerine erişimini engellemek bulunuyor. Sağlık Bakanlığı bürokratlarının AK Parti grubuna yaptığı sunumlarda, Türkiye'deki yıllık sigara tüketiminin 8,5 milyar pakete ulaştığı bilgisi paylaşıldı.
Hazırlanan kanun teklifi taslağında, çocuklara sigara satışının önüne geçmek için işletmelere yönelik cezaların artırılması öne çıkıyor. 18 yaşından küçük kişilere sigara sattığı belirlenen market ve büfelerin ruhsatlarının belirli bir süre askıya alınması seçenekler arasında değerlendiriliyor.
Bunun yanı sıra ihlalde bulunan işletmelerin ticari faaliyetlerinin geçici olarak durdurulması da gündemde. Aynı kuralın tekrar tekrar ihlal edilmesi durumunda ise daha ağır yaptırımların devreye alınması planlanıyor.
Düzenleme hazırlığındaki bir diğer önemli başlık ise Elektronik Yaş Doğrulama Sistemi oldu. Yeni modelle birlikte market ve büfe başta olmak üzere sigara satışının gerçekleştirildiği tüm fiziksel noktalarda elektronik yaş kontrolünün zorunlu hale getirilmesi hedefleniyor.
Mevcut kimlik kontrolü uygulamalarının dijital altyapıya taşınmasıyla birlikte satış sırasında alıcının yaşının sistem üzerinden doğrulanması öngörülüyor.
Planlanan sistemde sigara satın almak isteyen kişiler, Sağlık Bakanlığı tarafından oluşturulacak özel QR kodu cep telefonları aracılığıyla okutacak. Ardından güvenli yazılım üzerinden alıcının T.C. Kimlik Numarası kullanılarak sorgulama gerçekleştirilecek.
Sistemin çalışma sürecinde yaş kontrolü anlık olarak tamamlanacak. Yapılan sorgulama sonucunda kişinin 18 yaşını doldurup doldurmadığı belirlenecek ve yasal satış sınırına uygunluk kontrol edilecek.
Elektronik doğrulama sisteminde kişisel verilerin korunması da düzenlemenin önemli unsurları arasında yer alıyor. Dijital kontrol sırasında alıcının adı, soyadı veya doğum tarihi gibi kişisel bilgiler satış yapan işletmeyle paylaşılmayacak.
Market veya büfe çalışanının ekranına yalnızca müşterinin yaş şartını karşılayıp karşılamadığına ilişkin dijital onay yansıtılacak. Böylece kimlik bilgileri gizli tutulurken yaş kontrolünün güvenli ve hatasız biçimde gerçekleştirilmesi amaçlanıyor.
Sabah'ın haberine göre, söz konusu düzenlemeyle hem çocukların sigaraya erişiminin önlenmesi hem de satış noktalarındaki yaş denetiminin daha etkin hale getirilmesi hedefleniyor. Ancak ruhsat yaptırımları ve elektronik doğrulama sistemine ilişkin başlıklar hazırlık aşamasındaki düzenleme kapsamında değerlendiriliyor.