Türkiye, enerji piyasasında dijitalleşme yolunda kritik bir adım atıyor. Enerji kullanımını optimize etmek ve verimliliği artırmak amacıyla geliştirilen Milli Akıllı Sayaç Sistemleri (MASS), 1 Mart’tan itibaren kademeli olarak hayata geçiriliyor. Proje, elektrik dağıtım altyapısında uçtan uca veri entegrasyonu sağlayarak akıllı şebeke dönüşümünü hızlandırmayı hedefliyor.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda yürütülecek dönüşümde kaynak verimliliği esas alınacak. İlk aşamada 10 yıllık muayene süresi dolan sayaçlar, yıllık tüketimi 10 megavatsaat ve üzeri olan aboneler ile bir panoda 4 ve üzeri sayaç bulunan noktalar önceliklendirilecek. Yeni binalarda ise belirli şartlar altında tüm sayaçların akıllı olması zorunlu olacak.
Dağıtım şebekesinin izlenmesi açısından kritik görülen noktalardaki sayaçlar da akıllı sistemle değiştirilecek. Böylece kesintiler ve gerilim kalitesi daha etkin biçimde takip edilecek.
Proje kapsamında Türkiye genelindeki 50 milyonu aşkın elektrik abonesinin sayacının aşamalı olarak akıllı sisteme geçirilmesi planlanıyor. İlk etapta yeni aboneliklerde akıllı sayaç kurulacak. Mevcut abonelerde ise muayene süresi doldukça değişim yapılacak. 2026 sonuna kadar yaklaşık 6 milyon sayacın sisteme dahil edilmesi, 1 Ocak 2028 itibarıyla ise tüm sayaçların yüzde 100 yerli ve milli yazılım altyapısıyla akıllı hale getirilmesi hedefleniyor.
Sanayi ve ticarethane abonelerinin yüksek tüketimli sayaçları da 2028’e kadar kademeli olarak değiştirilecek.
Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Başkanı Barış Erdeniz, akıllı sayaçlar için tüketicilerden herhangi bir bedel alınmayacağını vurguladı. Sayaç maliyetinin abonelere yansıtılmaması, dönüşümün hızlanması açısından kritik görülüyor.
EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz ise bu sürecin yalnızca teknik bir yenileme olmadığını, tüketici odaklı enerji yönetiminin bir parçası olduğunu belirtti. Yılmaz’a göre akıllı sayaçlar, kayıp-kaçakla mücadelede önemli katkı sağlayacak ve şebeke kalitesini artıracak.
Akıllı sayaçlarla tüketim anlık olarak izlenebilecek. Bu sayede aboneler tüketim profilini değiştirerek enerji tasarrufu sağlayabilecek. Aynı zamanda teknik ve teknik olmayan kayıplar daha hızlı tespit edilerek müdahale edilecek.
Uzmanlara göre kayıp-kaçakta sağlanacak küçük bir iyileşme bile ülke genelinde teravatsaat düzeyinde enerji tasarrufu anlamına geliyor. Bu da milyarlarca liralık ekonomik potansiyel ve daha güçlü, esnek ve şeffaf bir elektrik altyapısı demek.