Alaman'da Katı Atık Ücreti Tartışması

Atıksu Altyapı ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tarifesi' Muğla'nın Dalaman ilçe Belediyesi'nde geçtiğimiz aylarda uygulanmaya başlanırken, Ortaca'da ise yeni başlayacak. Ancak birbirine yakın 2 ilçe arasında uygulanacak fiyat tarifesindeki büyük farklılıklar beraberinde tartışmaları da getirecek gibi. Zaten Dalaman Belediyesinde uygulanan fiyatlar, özellikle esnaf kesiminden büyük tepki topluyor.

DALAMAN'DA EVLER 2 KATINDAN FAZLA

Bakanlık tarafından Vergi' ile ilgili yapılan bilgilendirme yazısında verginin oranlarının belirlenmesi, belediyelere bırakılmış durumda. Yani bir belediye aynı özellikteki bir kurum için 10 lira ücret belirlerken, bir başka belediye 100 lira olarak belirleyebiliyor.

Bu durum Ortaca ile Dalaman arasında da bariz şekilde gözüküyor. Dalaman'da gayri resmi olarak öğrendiğimiz fiyat tarifesine göre, evlerden alınan vergi 7.75 lira, Ortaca'da ise bu oran 3,5 lira olarak belirlendi. Bölgedeki bir başka ilçe, Marmaris'te ise yaklaşık 6 lira evlerden tahsil edildiği öğrenildi.

ORTACA'DA 28, DALAMAN'DA 210 LİRA

Dalaman ile Ortaca arasındaki en büyük farkın nedeni hesaplama biçiminden kaynaklanıyor. Dalaman'da verginin tahsil edileceği kurumların büyük çoğunluğu m2 üzerinden hesaplanırken, Ortaca'da ise ortalama çalışan sayısı göz önüne alınarak fiyatlandırma yapılmış. Bu da 2 ilçe arasında bazı rakamlarda uçuruma neden olabiliyor. Mesela Dalaman'da Alçı Dekorasyonu yapan bir işletme 0-50 m2 ise 28 lira vergi ödeyecek. Oysa aynı işi yapan 201 m2 ve üzerinde bir alana saihp işletme ise aylık 210 lira vergi ödeyecek. Bu rakam Ortaca'da ise ortalama çalışan sayısına göre hesaplandığı için, işletmenin büyüklüğü fark etmeksizin 20 lira. Bazı kurumlarda ise bu fiyat farkı çok daha fazla. Mesela Dalaman'da Bankalardan 700'er lira aylık ücret alınacak. Ortaca'da ise 21,75 lira. Yine Dalaman Devlet Hastanesi 2 bin 100 lira gibi bir ücreti her ay öderken, Ortaca'da ise Hastanenin ödeyeceği ücret sadece 236 lira.

Dalaman'da en düşük ücretlendirme 0-50 m2 arası büro ve ofisler, 14 lira aylık ücret ödeyecek. Ayrıca Kuyumculara da m2 gözetmeksizin 14 lira aylık fiyat belirlenmiş. En yüksek ücret ise aylık 5 bin lira ile Havalimanının. Ortaca'da ise en düşük ücreti 6,35 lira ile Siyasi Partiler ödeyecek. En yüksek ücret ise 362 lira Otel Altınkum.

VATANDAŞLA SÖZLEŞME MECBURİYETİ

Bakanlığın talimatındaki en fazla tartışmaları beraberinde getircek ve Belediyeleri vatandaş ile karşı karşıya getirecek bir başka maddesi de sözleşme zorunluluğu. Belediyeler bu vergiyi almak için vatandaşlarla sözleşme imzalamak zorundalar. Ancak Belediyelerin binlerce kişi ile bu sözleşmeyi nasıl ve ne şekilde yapacağı ise soru işareti. Buna karşın Türkiye'de Belediyelerden şu an için bu tarz bir sözleşme yapan ise bulunmuyor.

KATI ATIK PARASI, KATI ATIĞA

'Atıksu Altyapı ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tarifesi' Çevre Temizlik ve Kanalizasyon vergisinden ayrı olarak Bakanlığın mecburi koştuğu bir vergi. Buradan elde edilen geliri belediyeler yine bu çerçevede yapılacak işlerde kullanmak zorunda. Yani buradan elde ettiği gelirle bir belediye işçi maaşını, yol, su gibi çalışmalarını yada imar çalışmasını yapamayacak.

ESNAF ODASINDAN TEPKİ

Dalaman Esnaf ve Sanatı Başkanı Şevket Takar, Dalaman'da birkaç aydır uygulanan Katı Atık Yönetim Sistemi Ücretinin çok yüksek fiyatlarda olduğunu ve esnafın bu konuda büyük sıkıntı yaşadığını belirterek, kısa sürede bu ücretlerin yeniden düzenlenmesini istedi. Dalaman Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Şevket Takar yaptığı açıklamada, "Esnaf arkadaşlarla yaptığımız görüşmelerimizde vergilerin fazla yüksek olduğunu söylediler. Biz de Dalaman Belediye Başkanı Sedat Yılmaz'a bu durumu izah ederek, fiyatların indirilmesi, çevre ilçelerde ne kadar ise bizimde aynı sistemde olmasını söyledik. Bu sorunu tekrardan Encümene getireceğiz. Önceki uygulanmış olan fiyatları esnaflar ödeyemez durumda, zaten vergisini veremiyor, Katı Atık bedelini hiç ödeyemezler. Şu anda komisyonu bekliyoruz. İmza kampanyası da açtık, diğer çevre esnaflarla birlikte 200 imza toplandı. Dolasıyla imzayı, çevre ilçelerimizdeki vergi tabanına inmezse esnaflarımız Çevre Koruma Bakalığına, Valiliğe, Kaymakamlığa düşürülmesi için müracatlarımızı yapacağız" dedi.

İSTİYORLAR KENDİLERİ OTURSUN DÜKKANDA

Verginin Muğla'nın ilçelerinde sadece Dalaman'da, 2 ay önce başladığını belirten Şevket Takar, "Komisyondan ne çıkacak onu bekliyoruz. İmza kampanyamız devam ediyor. Bu bizim sıkıntımız değil, Türkiye'nin sıkıntısı, esnaf vergi vermeyeyim demiyor, en azından düşük olsun istiyor. Bir Esnafın 600 lira vergisi var, 340, 370 hatta yıllık 1000 lira kadar da Katı Atık Vergisi olan dükkanlarımız var. Gerekli işlemler yapılmazsa bizlerde anahtarı vereceğiz, yapacak birşey yok. İstiyorlarsa gelsinler kendileri otursunlar dükkanların başına" dedi.

EN ALT RAKAM, MEVUT RAKAMDIR

Konu hakkında görüşlerini sorduğumuz Dalaman Belediye Başkanı Sedat Yılmaz ise yaptığı açıklamada, "Katı atık deyince, uzunca metrajlı bir konu. Tabii ki bizim, 2 dönem önceden 68 milyon Marklık bir kredi alınmışlığı söz konusu. Dalaman Belediyesinin o tarihte bütçesi 1 trilyon 400 milyar. Bu kredinin belediye tarafından alınması bana göre abesle iştigal. Dalaman halkı şu an 25 bin nüfusa yaklaşıyor, o günlerde de 12 bin nüfus civarındaydı, o nüfusta bir belediyeye krediyi veren ve alan kişiler büyük sorumluluk altında. Bu katı atık uygulaması ile ilgili maliyetlerin hesaplanması söz konusu. Vatandaşa akseden rakamlar, maliyetin hesaplanmasından sonra ortaya çıkan rakamlardır. Başta yüksek rakamlar belirlemiş gibi gözükmesi de bu kredi ile ilgili. Birde bizim Dalaman olarak dez avantajlarımız var. Dalaman ilçesi bir uçtan bir uca mücavir alan olarak 28 kilometre. Bir çöp kamyonu günlük çöp toplamaya çıktığında aşağı yukarı 200 kilometre mesafe kat ediyor. Dalaman geniş bir alana yayılmış, o yüzden beraberinde bazı maliyetlerde getiriyor. Akaryakıt giderleri, çalışan personelin sigortası, maaşı, yedek parçası, lastiği derken rakamlar biraz yüksek gibi gözüküyor. Biz Belediye Meclisi olarak Komisyona havale ettik konuyu. Komisyon çalışmalarımız aşağı yukarı 1,5 ayda tamamlandı en alt rakam çıkmış olan mevcut rakamlar. Ortaca Belediyesi ile bizim belediyemiz arasında 2 lira gibi bir rakam var. Ortaca'nın arıtma tesisi henüz faaliyete geçmedi, mevcut farklılık da ondan kaynaklanmaktadır. Bizim çıkardığımız rakamlar en alt, taban rakamlar. İnşallah Mecliste tekrar görüştük, komisyona tekrar havale ettik, 50 kuruş gibi bir indirim yapmak için çalışıyoruz" dedi.