Aü, Doğu Anadoluda Ki Su Potansiyelini Belirleyecek

Eskişehir Anadolu Üniversitesi (AÜ) Avrupa Meteoroloji Uyduları İşletme Teşkilatı (EUMETSAT) tarafından desteklenen proje kapsamında, AÜ ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Doğu Anadolu Bölgesi’nin kar potansiyeli ile ilgili uluslararası bir çalışmada yer alacak.

Böylece gelecek yıllarda yaşanması muhtemel taşkın ve kuraklık durumlarına karşı su kaynaklarımız daha etkin kullanılabilecek. 2012 yılının Mart ayında başlayan proje 2017’de sona erecek.

AÜ Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölüm Başkan Yardımcısı Yrd. Doç. Dr. Aynur Şensoy Şorman ve Yrd. Doç. Dr. Arda Şorman tarafından yürütülecek "EUMETSAT Uyduları’nın operasyonel hidroloji ve su kaynakları yönetiminde kullanımı" adlı projenin ikinci ayağı olan "Sürekli ürün geliştirme" aşaması, Doğu Anadolu Bölgesi’nde var olan kar potansiyelinin uydu ürünleri ile güvenilir ve güncel bir şekilde tespit edilerek barajlara gelecek akımların hesaplanmasını içeriyor.

Su kaynaklarının etkin ve daha verimli kullanılmasını hedefleyen proje hakkında bilgi veren Yrd. Doç. Dr. Aynur Şorman "Projenin amacı Avrupa uyduları tarafından üretilen verilerin hidrolojide ve su kaynakları yönetiminde kullanılmasıdır. Biz de bunu en fazla kar yağışı alan bölgemizde yani Doğu Anadolu Bölgesi’nde uygulanır hale getirme çabası içerisindeyiz. TÜBİTAK ve Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) kapsamında yürütmüş olduğumuz projelerde kurmuş olduğumuz veya yenilediğimiz yer istasyonlarından gelen verilerin yanı sıra, bu projede kullanacağımız uydu ürünleri ile Doğu Anadolu Bölgesi’nde kar potansiyeli hakkında sağlıklı bilgilere sahip olacağız" dedi.

Anadolu Üniversitesi olarak projenin ilk aşamasından itibaren içinde yer aldıklarını söyleyen Yrd. Doç. Dr. Aynur Şensoy Şorman, projede Türkiye dışında Finlandiya, İtalya, Polonya, Almanya, Fransa, Avusturya, Slovakya ve Belçika’nın da yer aldığını ifade etti. Projede ODTÜ ile birlikte çalıştıklarını söyleyen Şorman, uydulardan gelecek kar verilerini kullanarak Doğu Anadolu Bölgesi’nde kar erimesi ve yağışlardan meydana gelebilecek nehir akımlarını belirleyebileceklerini aktardı. Şensoy "Bu projede uydu ürünleri kar, yağmur ve toprak nemi olarak gruplandırılıyor. Kar konusunda Türkiye, Avrupa’nın dağlık alanları ile ilgili çalışmaları yönetiyor. Avrupa uyduları için yeni algoritmalar geliştirilmekte, bizler de bu uzaktan algılama verilerini modellerde kullanarak Doğu Anadolu Bölgesi’nde büyük barajlara gelecek akımların tahminine yönelik bir çalışma yapmaktayız." şeklinde konuştu.

Proje sonucunda su kaynaklarının daha verimli kullanılabileceğini vurgulayan Şorman, gelecekte Doğu Anadolu’daki büyük barajların daha etkin yönetilebileceğini ifade ederek, "Böylece barajlardan daha planlı ve verimli bir şekilde elektrik enerjisi üretilebilecek. Şorman ayrıca, yaşanması muhtemel su taşkınlarının da öngörülebileceğini vurguladı. Doğu Anadolu Bölgesi’nde uzun süre erimeyen karın, Türkiye’deki su kaynaklarının önemli bir bölümünü oluşturduğuna değinen Şorman şunları söyledi: "Biz uydulardan verileri alıp alandaki kar miktarını tespit edebileceğiz. Ne kadar kar olduğuna dair fikrimiz olursa, ne kadar akım geleceğine dair de daha sağlıklı öngörülerimiz olabilir. Uydu görüntülerinden kar ürünlerinin geliştirilmesi kısmında ODTÜ görev alırken, bu ürünlerin operasyonel olarak hidrolojide kullanıılması, doğrulanması ve gelecek su miktarının belirlenmesi kısmında ise biz rol alacağız. Doğu Anadolu’da büyük barajlarımız var. Su kaynaklarını daha iyi yönetebilirsek ekonomik olarak avantaj sağlayabiliriz" şeklinde konuştu.