Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, katıldığı canlı yayında gündeme dair değerlendirmelerde bulundu.
Bloomberg HT-Habertürk ortak yayınında konuşan Bakan Şimşek'in açıklamalarından satır başları şu şekilde:
"Tasfiye süreci bizim öngördüğümüz hızda ve çerçevede gidiyor. Tasfiyede ara ödeme öngörüldü. Çünkü nihai tasfiye zaman alacak. Dünyada da böyle oldu.
Ara ödeme için TBMM'de bir tasfiye kanunu görüşülüyor. Kanun geçtikten sonra fonlardaki kaynakların durumuna göre 1 milyon TL'ye kadar ödemeler hızlıca yapılacak.
Tasfiyeyi ikiye ayırdık: Olağan ve olağanüstü tasfiye. Olağan tasfiye mali yapıları nispeten yönetilebilir portföy şirketleri için. 131 fonun 66'sı tamamen normal tasfiyeye tabii tutuldu. 7 şirketin 3'ünün tam tasfiyesi tamamlandı. 45 bin 747 hesaba 40,8 milyar TL ödendi. Normal tasfiye başarılı şekilde gerçekleşti.
Hisse senedi fonlarındaki yatırımcılar 17 Eylül'e göre yaklaşık yüzde 58'ini alabildiler. Para piyasası fonlarındakiler ise yüzde 1,43 nema aldı.
Hedef Portföy de normal tasfiyeye tabi olacak. Bu şirkette 31 fon var, bunun dördü para piyasası fonu.
Dolayısıyla 7 portföy şirketinin dördünün muhtemelen hafta sonuna kadar normal tasfiyesi tamamlanmış olacak.
Atlas Portföy'ün sahipleri tasfiyeci kurumla diyalog içindeler. Kaynakları geri koyma konusunda irade ortaya koymuşlar. Ama benim şu aşamada yorum yapmam doğru olmaz.
TBMM'deki kanun kabul edilirse, kabul edildikten hemen sonra küçük yatırımcı ve para piyasası fonlarını önceliklendirilecek. Böylelikle 390 bin hesap da tasfiye edilecek. Tasfiye sürecinin önemli kısmı da tamamlanmış olacak.
TMSF, Adalet Bakanlığı, MKK hepsi birlikte çalışıyor. Piyasa bozucu faaliyetlerden kazanım sağlayanların hepsi tespit edildi.
İade hesaplarına bir miktar ödeme var. Belli eşikler belirledik, ilk önce 10 milyon TL ve üzeri reel geri kazananlara başvurulacak. Gönüllü iade olmazsa Adalet Bakanlığı ilgili süreçleri işletecek.
Geriye sadece iki fonda karmaşık bir süreç kalıyor.
Fonlarda yeteri kadar kaynak olmazsa ki bazılarında olmayabilir bahsettiğim kaynaklar var. Fonlardan hukuka aykırı şekilde nemalanan kişi ve şirketlere aktarılan varlıkların alınması çok önemli. Birlikte hareket edenlerin kişisel mal varlıklarına başvurulacak.
Sermaye piyasalarımız bu süreçten çok daha sağlıklı bir yapıyla çıkacak. Fon piyasası 2019'a kadar sınırlı bir alanda sınırlı kişilerin yatırım yaptığı bir alandı. Buradaki en büyük dönüm noktası serbest fonların TEFAS'a açılmasıdır. Tespitlerin hepsi yapılıyor. Biz kalıcı reform çalışmasını taslağa dönüştürmüştük. Ama önce tasfiyeyi bitirelim sonrasında sağlıklı kafayla reformları yapalım dedik. 1,8 trilyon dolarlık bir ekonominin finansmanını bankacılık sektörü tek başına karşılayamaz. En az yüzde 30-40'ının sermaye piyasalarından karşılanması lazım.
Ama manipülasyonlar ve diğer piyasa bozucu eylemlerle ilgili yaptırımları ciddi şekilde artıran bir yaklaşım içine gireceğiz. İlgili kurumların kurumsal kapasitesini güçlendireceğiz. Gerekirse kanunla vergi denetmenlerimizin bazılarını bu kurumlara aktaracağız. Mevzuat tarafında da eksiklerimiz varsa tamamlayacağız. Eşit işe eşit ücret bu kurumsal kapasiteyi zayıflatmış görünüyor. Yaptırımlar ve tedbirler ciddi şekilde artırılacak.
Hazine ve Maliye Bakanlığı'nda yetişmiş insan kaynağı var. Düzenlemelerle buradan aktarma yapabileceğiz.
Fon rehberi önemli bir adımdı, şeffaflık arttı. İlişkili kurumlarla yapılan işlemlere ciddi sınırlamalar geldi. Şeffaflığı artıran ve bu türden manipülasyonların yapılmasında kullanılan açıkların çoğu fon rehberi ile kapatıldı. Bu önemli bir adım ama yeterli değil. Dolayısıyla daha ileri bir düzenlemeyi çalışıyoruz"
Fon Rehberi'nin uygulanması ertelenmeyecek. Doğru bir karar ve herkes hesabını kitabını buna göre yapsın.
Sorunlu alanı karantinaya aldığımızı, doğrudan etkileri sınırladığımızı ve dolaylı bazı etkilerin olabileceğini söyledik. Bu durumun ekonominin tamamını risk altına alması durumu yok. Bankacılığa bulaşıcılık riski yok denecek düzeyde. Bankacılığın doğrudan riskli fonlara olan riski 1,3 milyar TL. 56 trilyonluk aktif yani onbinde iki düzeyinde.
Riskli varlıkların reel sektörün aktifleri içindeki payı da onbinde dokuzu.
Dolaylı etkileri küçümsemiyorum.
Fonlardan çıkış büyük oranda durdu. Fonlardan bugüne kadar net çıkış 647 milyar TL. Bunun yaklaşık yarısı yabancıların çıkışı.
Merkez Bankası Başkanımızın da dediği gibi buradan çıkan para mevduata geçti. 17 Eylül'den bu zamana mevduat artışı 685 milyar TL.
İlkesel bir kararımız var. Kamu kaynağı kullanılmayacak.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek: "Fonlardan kazanım elde edenler tespit edildi, TMSF ve Adalet Bakanlığına verildi." ifadelerini kullanırken "Bir müsibet bin nasihatten iyidir" dedi.