Gümüş fiyatları Cuma günü sert dalgalanmalar yaşadı. Seansın erken saatlerinde yüzde 10’a yaklaşan düşüş kaydeden metal, ardından hızlı bir toparlanmayla yön değiştirdi. Asya işlemlerinde ons fiyatı 64 dolar seviyesine kadar geriledikten sonra yüzde 6,2’ye varan yükseliş gösterdi.
Son yükseliş, bir önceki seansta yaşanan sert satışların ardından geldi. Gümüş, Perşembe günü yaklaşık yüzde 20 düşerek Ocak ayındaki hızlı rallide elde ettiği tüm kazançları sildi. Aynı dönemde altın da gerilese de, iki metal arasındaki fark gümüşün risk iştahındaki değişimlere karşı daha hassas olduğunu ortaya koydu.
Altına kıyasla daha küçük ve likiditesi daha sınırlı bir piyasaya sahip olan gümüş, spekülatif momentumun tersine dönmesiyle birlikte daha kırılgan bir görünüm sergiledi.
Değerli metallerde çok yıllı yükseliş trendi geçen ay jeopolitik riskler, ABD Merkez Bankası’nın bağımsızlığına yönelik soru işaretleri ve özellikle Çin kaynaklı agresif spekülatif alımlarla hız kazanmıştı. Bu süreçte kaldıraçlı borsa yatırım ürünleri ve opsiyonlar üzerinden yoğun pozisyon alınması, piyasanın duyarlılık değişimine karşı hassasiyetini artırdı.
Fiyatlar düşmeye başladığında piyasa derinliği hızla azaldı. Artan oynaklık nedeniyle aracı kurumlar teminat gereksinimlerini genişletti ve bilançolarını sınırladı. Likiditenin azalması, sert fiyat hareketlerinin daha da büyümesine yol açtı.
Nefes'ten Ömür Kırbaşlı'nın haberine göre; Dünyanın en büyük emtia borsası olan CME Group, artan oynaklıkla ilişkili riskleri azaltmak amacıyla Perşembe günü altın ve gümüş sözleşmeleri için teminat gereksinimlerini artırdı. CME Group, 5 Şubat’ta yaptığı açıklamada COMEX 100 Altın Vadeli İşlemlerinde başlangıç teminat oranını yüzde 8’den yüzde 9’a, COMEX 5000 Gümüş Vadeli İşlemlerinde ise yüzde 15’ten yüzde 18’e yükselttiğini duyurdu.
Kararın ardından Asya-Pasifik seansında gümüş fiyatlarındaki düşüş hızlandı. Gümüş/dolar paritesi, önceki gün başlayan sert satışları sürdürerek önemli psikolojik seviyelerin altına indi ve 64 dolar seviyesini gördü.
Spot gümüş, 29 Ocak’ta kaydettiği 121 dolarlık tarihi zirveden bu yana bir haftada yüzde 30’dan fazla geri çekildi. Perşembe günü yüzde 19’luk düşüş yaşayan gümüş, yıl başından bu yana elde ettiği tüm kazançları sildi. Piyasa oynaklığı 1980’den bu yana görülen en çalkantılı seviyelere ulaştı.
Son dönemde gümüş piyasasında yaşanan sert yükselişlerin ardından CME’nin müdahale istekliliğinin dikkat çekici düzeyde arttığı belirtiliyor. Son bir ayda teminat gereklilikleri beş kez üst üste yükseltildi:
Son artışla birlikte, yüksek kaldıraçla işlem yapan yatırımcıların maliyetleri önemli ölçüde arttı.
Geçmişteki büyük gümüş çöküşlerinde de benzer dinamikler görülmüştü. 1980’de, gümüş tarihi zirvesine ulaştığı gün COMEX yalnızca pozisyon kapatmaya izin veren ve yeni pozisyon açılmasını yasaklayan önlemler açıklamıştı. Öncesinde yapılan teminat artışları ve pozisyon limitleri, yükselişi sürdüren yatırımcıların kaldıraç kullanma imkanını sınırlandırmış ve fiyatlar dört ay içinde yüzde 67 düşmüştü.
2011’de ise CME dokuz gün içinde beş kademeli teminat artışı gerçekleştirmiş, gümüş ikinci artışın ardından zirve yapmış ve 16 ayda yüzde 36 gerilemişti.
Her iki dönemde de ortak özellikler; aşırı volatilite, fiyat oranlarında bozulma ve kaldıraçlı işlemlerin çözülmesi olarak öne çıktı. Mevcut durumda volatilitenin yüzde 1.800 seviyesine ulaştığı, tarihsel olarak ise zamanın yüzde 93’ünde yüzde 200’ün altında kaldığı belirtiliyor.
Piyasa analistlerine göre, gümüşte zirve genellikle “aşırı yükselişten” değil, kaldıraçlı pozisyonların zorunlu çözülmesinden kaynaklanıyor. Borsaların teminat artırımı yoluyla kaldıraç kullanımını sınırlaması, yükseliş yönlü pozisyonların finansman zincirini zayıflatıyor ve fiyatların hızla gerilemesine yol açabiliyor.
Teknik göstergeler, gümüşün henüz “aşırı satım” bölgesine ulaşmadığını işaret ederken, piyasanın düzenli işlemden kaotik spekülatif sürece geçmesi halinde düzenleyici müdahalelerin fiyatlar üzerindeki etkisinin belirleyici olabileceği değerlendiriliyor.
Son bir haftada Çin kaynaklı talepteki belirgin yavaşlama da gümüş üzerindeki baskıyı artırdı. Çin iç piyasasında fiyatlar uluslararası referanslara göre iskontolu hale geldi; bu durum daha önce güçlü talebe işaret eden primli fiyatlamanın tersine döndüğünü gösterdi.
Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’nda açık pozisyon miktarı dört yılı aşkın sürenin en düşük seviyesine geriledi. Bu da yatırımcıların yeni pozisyon açmak yerine mevcut pozisyonlarını kapattığını ortaya koyuyor.
Yaklaşan Ay Yeni Yılı tatili (16 Şubat’ta başlayacak bir haftalık tatil) öncesinde yatırımcıların risk azaltma eğilimi de piyasada destek bulmayı zorlaştırıyor.
Şanghay piyasasında “Altın Kralı” olarak bilinen Çinli milyarder yatırımcı Bian Ximing’in, ülkedeki en büyük gümüş açığa satış pozisyonuna sahip olduğu bildiriliyor. 2022’den bu yana altın kontratlarında yaklaşık 3 milyar dolar kazanç elde eden Bian’ın bu kez gümüşte düşüş yönünde pozisyon aldığı belirtiliyor.
Piyasa verileri ve pozisyon analizlerine göre Bian’ın büyük kısa pozisyonu, gümüşteki düşüşten yüz milyonlarca dolarlık kağıt kazanç sağladı. Ancak analistler, gümüşte düşük likidite ve yüksek volatilitenin bu tür işlemleri yüksek riskli hale getirdiğine dikkat çekiyor.