Haziran Ayı Enflasyon Rakamları

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, tarımın enflasyona fren yaptığını belirterek, “Haziran ayında üretici fiyatlarında tarımda yüzde 6,12, tüketici fiyatlarında gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 3,42’lik düşüş, enflasyon rakamın gerilemesinde baş aktör olmuştur” dedi.

TZOB Başkanı Bayraktar, yaptığı yazılı açıklamada, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) rakamlarına göre gıda ve alkolsüz içeceklerde Haziran ayında tüketici fiyatlarının bir önceki aya göre yüzde 3,42 azaldığını bildirdi. Genel TÜFE’de yüzde 0,90 gerileme görüldüğünü, Nisan, Mayıs aylarında olduğu gibi Haziran’da da en fazla fiyat düşüşünün gıda ve alkolsüz içeceklerde olduğu bildiren Bayraktar, "Gıda ve alkolsüz içecekler dışında ulaştırmada yüzde 1,39, giyim ve ayakkabıda yüzde 0,82 fiyat azalışı meydana geldi" dedi. Bayraktar, Haziran ayında haberleşmede yüzde 1,92, eğitimde yüzde 1,67, eğlence ve kültürde yüzde 0,90 artış olduğunu belirterek, "Çeşitli mal ve hizmetler yüzde 0,88, lokanta ve otellerde yüzde 0,49, ev eşyasında yüzde 0,49, konutta yüzde 0,14, sağlıkta yüzde 0,13 artış oldu. Alkollü içecekler ve tütünde fiyat değişimi görülmedi” ifadelerini kullandı.

Tüketici fiyatlarında 6 aylık enflasyona bakıldığında sadece gıda ve alkolsüz içecekler ana harcama grubunda yüzde 3,13 düşüş olduğunu vurgulayan Bayraktar, genel enflasyonda yüzde 1,95, giyim ve ayakkabıda yüzde 8,90, konutta yüzde 6, lokanta ve otellerde yüzde 4,66, ev eşyasında yüzde 4,42 artış olduğunu bildirerek, "Çeşitli mal ve hizmetlerde yüzde 4,32, eğitimde yüzde 3,57, eğlence ve kültürde yüzde 2,62, sağlıkta yüzde 1,83, haberleşmede yüzde 1,15, ulaştırmada yüzde 1,01, alkollü içecekler ve tütünde yüzde 0,20 fiyat artışı gerçekleşti" dedi.

TZOB Başkanı Bayraktar, Üretici Fiyatları Endeksi’ne (ÜFE) bakıldığında da genel enflasyonun Haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 1,49, üretici fiyatlarının tarım ve avcılıkta yüzde 6,61, ormancılık, tomrukçulukta yüzde 2,19 düştüğünü ve balıkçılıkta yüzde 8,72 arttığını belirterek, şunları kaydetti:

“Haziran’da tarımın genelinde yüzde 6,12’lik fiyat düşüşü oldu. Son 1 yıllık döneme bakıldığında genel ÜFE’deki yüzde 6,44’lük yükselişe karşın, tarımdaki fiyatlar yüzde 4,39 arttı. Fiyat artışı tarım, avcılıkta yüzde 3,22’de kaldı. 12 aylık ortalamalara göre genel ÜFE’de yüzde 10,24’lük artışa rağmen, tarımın genelinde yüzde 3,83, tarım, avcılıkta yüzde 2,58 fiyat artışı oldu."

Gıda ve tarım, aylık ve yıllık bazda enflasyonu azaltıcı etki ve enflasyona fren yaptığını vurgulayan Bayraktar, "Özellikle haziran ayında üretici fiyatlarında tarımda yüzde 6,12, tüketici fiyatlarında gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 3,42’lik düşüş, enflasyon rakamın gerilemesinde baş aktör oldu” dedi. Bayraktar, 12 aylık ortalama göre genel ÜFE’deki yıllık artışın tarım, avcılıktaki fiyat artışının 4 katına yaklaştığını, genel ÜFE’de yüzde 10,24’lük artışa rağmen tarımın genelinde yüzde 3,83, tarım, avcılıkta yüzde 2,58 fiyat artışı olduğunu bildirdi.

HAZİRAN AYINDAKİ FİYAT ARTIŞLARI

TZOB Genel Başkanı Bayraktar, TZOB’un derlediği verilere göre Haziran ayında üretici fiyatlarına bakıldığında 11 üründe fiyatların bir ay öncekine göre değişmediğini kaydederek, 10 üründe azalma, 13 üründe ise artış olduğunu kaydetti. Haziran’da market fiyatlarına bakıldığında ise 5 üründe fiyat değişimi olmadığını vurgulayan Bayraktar, 14 üründe azalma, 19 üründe fiyat artışı görüldüğünü bildirdi.

Bayraktar, Haziran ayında üretici ve marketlerde fiyatı en fazla artan ürünün limon olduğunu belirterek, market fiyatının, limonda yüzde 41,09, kuru soğanda yüzde 30,74, kirazda yüzde 19,19, üretici fiyatının, limonda yüzde 33,33, sivri biberde yüzde 30,43, kuru soğanda yüzde 16,67 arttığını ifade etti.

TZOB Başkanı Bayraktar, limonda üretici fiyatının Haziran ayında 94 kuruştan 1 lira 25 kuruşa, market fiyatının 2 lira 83 kuruştan 4 liraya, sivri biberde üretici fiyatının 35 kuruştan 45 kuruşa yükseldiğini, market fiyatının 1 lira 54 kuruştan 1 lira 65 kuruşa, kuru soğanda üretici fiyatının 30 kuruştan 35 kuruşa, market fiyatının 66 kuruştan 87 kuruşa, kirazda üretici fiyatının 2 lira 11 kuruştan 2 lira 33 kuruşa, market fiyatının 4 lira 82 kuruştan 5 lira 75 kuruşa çıktığını açıkladı. Üretici fiyatlarında limon, sivri biber ve kuru soğanı yüzde 13,64’lük artışla elma, yüzde 10,43’lük artışla kiraz, yüzde 10 ile havuç, yüzde 9,60 ile çilek, yüzde 8,11 ile salatalığın izlediğini belirten Bayraktar, yüzde 6,71 ile marul, yüzde 5,26 ile kuru üzüm, yüzde 4,29 ile yumurta, yüzde 3,94 ile kuzu eti, yüzde 1,16 ile dana etinin izlediğini vurguladı. Kabak, kuru fasulye, nohut, yeşil mercimek, pirinç, kuru kayısı, kuru incir, Antep fıstığı, süt, zeytin ve zeytinyağında fiyat değişimi olmadığını bildiren Bayraktar, şunları kaydetti:

“Haziran’da üretici fiyatında, karpuzda yüzde 55,56, patlıcanda yüzde 25,68, patateste yüzde 25, iç fındıkta yüzde 22,41, domateste yüzde 20, kırmızı mercimekte yüzde 16,67, erikte yüzde 16,56, maydanozda (adet) yüzde 4,40, yeşil fasulyede yüzde 3,49, yeşil soğanda yüzde 1,94 azalma oldu. Market fiyatlarına bakıldığında ise fiyat artışında limon, kuru soğan ve kirazın ardından yüzde elmada 6,79, sivri biberde yüzde 6,57, zeytinde yüzde 6,30, çilekte yüzde 5,70, kuru kayısıda yüzde 5,18, kuru fasulyede yüzde 4,10, sütte yüzde 3,37, yeşil soğanda yüzde 2,94, havuçta yüzde 2,55, Antep fıstığında yüzde 2,27, kuru üzümde yüzde 2,13, kuzu etinde yüzde 1,90, tavuk etinde yüzde 1,43, kuru incirde yüzde 1,42, toz şekerde yüzde 0,74, salatalıkta yüzde 0,34 oranında artış saptandı. Yumurta, yeşil mercimek, pirinç, zeytinyağı, mısırözü yağı fiyatlarında değişme olmazken, karpuzda yüzde 37,66, patlıcanda yüzde 35,18, domateste yüzde 33,56, patateste yüzde 22,50, kabakta yüzde 19,88, iç fındıkta yüzde 13,97, erikte yüzde 10,06, yeşil fasulyede yüzde 9,98, ayçiçeği yağında yüzde 3,71, maydanozda (adet) yüzde 2,97, marulda (adet) yüzde 2,43, kırmızı mercimekte yüzde 2,36, nohutta yüzde 1,24, dana etinde yüzde 0,53 oranında düşüş yaşandı.”

ÜRETİCİ VE MARKET FİYATLARI

Üretici ve market fiyatları arasındaki fark incelendiğinde fiyat farkı en fazla Mart, Nisan, Mayıs’ta olduğu gibi, Haziran’da da yüzde 557,24 ile maydanozda gerçekleştiğini bildiren Bayraktar, maydanozda adet olarak 13 kuruş olan üretici fiyatının markette 83 kuruşa çıktığını belirtti. Haziran’da üretici ve market fiyatları arasındaki farkın maydanozdan sonra yüzde 282,20 ile yeşil mercimekte, yüzde 274,72 ile zeytinde, yüzde 265,63 ile sivri biberde görüldüğü bilgisini veren Bayraktar, “Üretici ve market fiyatları arasındaki fark, karpuzda yüzde 264,67, salatalıkta yüzde 264,50, kırmızı mercimekte yüzde 261,93, kabakta yüzde 244,74, marulda yüzde 232,29, pirinçte yüzde 229,22, kuru soğanda yüzde 223,33, kuru fasulyede yüzde 221,44, limonda yüzde 219,80, yeşil fasulyede yüzde 215,60, havuçta yüzde 203,43’ü buldu" dedi.

Ürün gruplarına bakıldığında üretici ve market arasındaki fiyat farkının, hayvansal ürünlerden sütte yüzde 192,01, dana kuşbaşıda yüzde 78,89, kuzu etinde yüzde 64,53, yumurtada yüzde 108,14 olduğunu vurgulayan Bayraktar, "Kurutulmuş ürünlerden kuru kayısıda yüzde 143,60, kuru üzümde yüzde 139,50, kuru incirde yüzde 107,07 düzeyinde gerçekleşti” ifadelerini kullandı.

FİYAT ARTIŞ VE DÜŞÜŞLERİNİN NEDENİ

Üretici ve marketlerde Haziran ayında fiyatı en fazla artan ürünün limonda yaşandığını, artışta arzda yaşanan daralmanın etkili olduğunu bildiren Bayraktar, şöyle devam etti:

“Kuru soğanda hasadı yapılan erkenci çeşitlerin piyasaya sürülmesi üretici fiyatlarında bir miktar artışa yol açtı. Üretici fiyatlarında düşüş görülen ürünlere baktığımızda, örtü altında üretimi gerçekleştirilen domateste tarla ürünlerinin piyasaya çıkması etkili oldu. Fındıkta ise yeni ürünün hasat mevsiminin yaklaşması nedeniyle eldeki ürünün fiyatı düştü. Patateste, üreticilerimizin yaşadığı pazarlama sorunları nedeniyle fiyatta düşme oldu. Karpuzda da hasat edilen ürün miktarındaki artış, Fiyat düşüşlerine yol açtı.”