Her yılbaşında belirlenen asgari ücret yalnızca asgari ücretle çalışanları değil, daha birçok kişiyi de dolaylı biçimde etkiliyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, zam yapılmadı diye işe gitmeyen işçinin kıdem tazminatı hakkında merak edilenlere Dünya'daki köşesinde yer verdi.
Erdursun, "'Maaşıma zam yapılmadı' diyerek işe gitmeyen bir çalışan kıdem tazminatı alabilir mi? İşveren böyle bir durumda nasıl hareket etmelidir? Bu sorunun cevabı, hem çalışan hem de işveren açısından önemli hukuki sonuçlar doğurur. Çünkü yanlış bir işlem, haklı durumda olan işvereni bile hukuken haksız konuma düşürebilir" dedi.
Ocak 2026 tarihinden itibaren Türkiye’de uygulanmaya başlayan asgari ücret:
-Net: 28.075 TL
-Brüt: 33.030 TL olarak belirlendi.
Erdursun, "Hiçbir çalışan asgari ücretin altında bir ücretle çalıştırılamaz. Bu durum hem kanuni hem de anayasal koruma altındadır. Dolayısıyla asgari ücretle çalışan bir işçinin ücretinin, yeni belirlenen asgari ücretin altında kalması halinde işverenin bu ücreti güncellemesi zorunludur" şeklinde konuştu.
Bir işçinin ücretinin asgari ücret artışı sonrasında asgari ücretin altında kalması, işçi açısından önemli bir hak doğurur. Bu durumda işçi ücretinin kanuna aykırı şekilde eksik ödendiğini ileri sürebilir. İş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir ve kıdem tazminatına hak kazanabilir.
Çünkü iş hukukunda ücretin eksik ödenmesi, işçi için haklı fesih sebebi olarak kabul edilir. Dolayısıyla asgari ücretli bir çalışanın ücretinin asgari ücret seviyesine çıkarılmaması halinde işçi açısından haklı fesih hakkı doğabilir.
Erdursun, "Asgari ücrette önemli bir artış yapıldığında bazı çalışanlar kendi ücretlerinin de benzer oranda artırılmasını bekleyebilir. Ancak hukuki açıdan bu beklenti her zaman bir zorunluluk doğurmaz" dedi.
Ayrıca çalışanın, sırf “maaşıma zam yapılmadı” gerekçesiyle işi bırakması kural olarak haklı fesih sebebi oluşturmaz. Zam almayan işçi, iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde açık bir zam taahhüdü yoksa genellikle kıdem tazminatına hak kazanamaz.
İşe gitmeyen işçi için devamsızlık hükümleri
İş Kanunu’na göre bir işçi;
-Ardı ardına iki iş günü,
-Bir ay içinde üç iş günü,
-Veya bir ay içinde tatil gününden sonraki iş günü iki kez mazeretsiz şekilde işe gelmezse, işveren açısından haklı nedenle fesih imkânı doğabilir. Bu tür fesihlerin, İş Kanunu’nda ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık kapsamında değerlendirildiğinden bahseden Erdursun, bu durumda işveren iş sözleşmesini haklı nedenle feshederse, işçi kıdem ve ihbar tazminatı alamayacağını söyledi.
İşveren haklıyken nasıl haksız duruma düşebilir?
-Devamsızlık tutanaklarının tutulmaması
-İşçiye mazeret bildirme imkânı tanınmaması
-Devamsızlık günlerinin açık şekilde belgelenmemesi gibi durumlarda mahkemeler işverenin fesih işlemini ispat açısından zayıf bulabilir. Bu nedenle işverenin süreci dikkatli yürütmesi gerekir.
İş Kanunu’nun 26. maddesi gereği işveren, devamsızlık olayını öğrendikten sonra 6 iş günü içinde haklı fesih hakkını kullanmalıdır.
Erdursun, "Özetle, sadece "zam oranını beğenmeme" istifa sayılır ve tazminat hakkı doğurmaz, ancak somut bir haksızlık (sözleşmeye aykırılık/ayrımcılık) varsa tazminat alınabilir.
2026 yılı itibarıyla net 28.075 TL olarak belirlenen asgari ücretin altında bir ücretle çalıştırma mümkün değildir. Böyle bir durumda işçi, ücretinin eksik ödendiğini ileri sürerek iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir ve kıdem tazminatına hak kazanabilir" şeklinde konuştu.
Ayrıca uzman isim, çalışma hayatında çoğu zaman belirleyici olanın yalnızca kimin haklı olduğu değil, haklılığın doğru şekilde ortaya konulması olduğunu vurguladı.