Şanlıurfa'da geleneksel marangozluk mesleğini yaşatmaya çalışan ustalar, fabrikasyon üretimin ve teknolojik gelişmelerin yaygınlaşmasına rağmen el emeği ürünler hazırlamayı sürdürüyor. Yıllardır aynı çarşıda üretim yapan ustalar, geleneksel yöntemlerle ortaya çıkardıkları ürünlerle mesleklerini ayakta tutmaya çalışıyor.
Ekmek tahtasından oklavaya, tahta beşikten işlemeli kapılara kadar pek çok ürün hazırlayan marangozlar, el işçiliğine yönelik ilginin devam ettiğini ancak mesleğin geleceği konusunda endişe duyduklarını belirtiyor. Ustaların en büyük sorunlarından biri ise mesleği devralacak çırakların yetişmemesi.
Çarşı esnafından Bedih Karataş, uzun yıllardır sürdürdüğü mesleğinde teknolojinin ve seri üretimin etkisini yakından hissettiklerini söyledi. 1976 yılında çarşıda çalışmaya başladığını belirten Karataş, burada geçmişten beri el emeğine dayalı üretim yapıldığını ifade etti.
Ürünlerin tamamını kendi elleriyle hazırladığını dile getiren Karataş, fabrikalaşmanın yaygınlaşmasıyla geleneksel üretimin eski gücünü kaybettiğine işaret etti. Çin'deki teknolojik gelişmelerin insan gücüne duyulan ihtiyacı önemli ölçüde azalttığını belirten Karataş, şöyle konuştu:
"1976 yılında bu çarşıya girdim. 56 yıldan fazla olduğu bu çarşıda çalışıyorum. Bu çarşının tarihi bir özelliği vardır. Burada eskiden beri hep el işi yapılıyor. El işi ile ürünler üretiyoruz. Burada gördüğünüz bütün ürünler kendi el işimdir. Bugüne kadar iyi gittik. Fakat bundan sonraki süreçte fabrikalaşma oldu. Teknoloji geliştikçe el işi geri planda kaldı. Çin, işi neredeyse artık insana ihtiyaç kalmayacak noktaya getirdi. Bundan dolayı ister istemez gün gün işlerimiz düşüyor. Biz kendi gücümüzle katlanabildiğimiz kadar katlanacağız, işimizi, gücümüz yettiğince sürdüreceğiz. Üretmeye devam ederek, gidebildiğimiz kadar gideceğiz"
Marangoz ustalarından Mehmet Aleş de geleneksel yöntemlerle hazırladıkları ürünlerin müşteriler tarafından tercih edilmeye devam ettiğini belirtti. Ekmek tahtası, merdane ve el yapımı çerezlik tabakları ürettiklerini anlatan Aleş, çırak yetişmemesine rağmen el emeği ürünlere yönelik talebin devam etmesinden memnun olduklarını söyledi.
Aleş, "Ekmek tahtası, merdane, el yapımı çerezlik tabakları yapıyoruz. Şimdi eskisi gibi çırak yetişmiyor fakat el yapımı ürünler yine de rağbet görüyor, memnunuz, şükür ediyoruz" dedi.
Marangoz ustası Ahmet Demir ise mesleğin çalışma koşullarının tozlu ve dumanlı olmasına rağmen kendileri için keyifli olduğunu ifade etti. Geleneksel üretimden vazgeçmediklerini belirten Demir, müşterilerin taleplerine göre farklı ürünler hazırladıklarını kaydetti.
Kıyma tahtası, kürsü, ekmek tahtası ve çocuk beşiği gibi ürünleri severek yaptıklarını dile getiren Demir, meslekte çırak yetişmemesinin önemli bir sorun olduğunu vurguladı.
Demir, "Eskisi gibi çırak yetişmiyor. Bu mesleğimiz tozlu, dumanlı fakat bizim için eğlenceli geçiyor. Kıyma tahtası, kürsü, ekmek tahtaları, çocuk beşiklerini zevkle yapıyoruz. Müşteri ne isterse biz onu yapıyoruz" diye konuştu.