İstanbul'da kentsel dönüşümü hızlandırmayı amaçlayan "Yarısı Bizden" kampanyası devam ediyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kararıyla Yarısı Bizden Kampanyası'nın süresi 31 Aralık 2027'ye kadar uzatıldı. Riskli yapıların yenilenmesini amaçlayan kampanyada hak sahiplerine hibe, kredi ve taşınma desteği sağlanıyor.
Kampanyadan İstanbul’un 39 ilçesindeki riskli yapı sahipleri yararlanabiliyor. Peki bu süreç nasıl işliyor, konut ve iş yerleri için ne kadar destek sağlanıyor, kredi geri ödemeleri ne zaman başlıyor?
Yarısı Bizden kampanyası destek tutarı ne kadar?
Kampanya kapsamında bağımsız bölümlerin dönüşümü için vatandaşlara sağlanan destekler şu şekilde:
-Konutlar için 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL tahliye desteği olmak üzere toplam 1 milyon 875 bin TL destek sağlanıyor.
-İş yerleri için belirlenen şartlara göre hibe, kredi ve taşınma desteği sunuluyor.
Alan bazlı büyük dönüşüm projelerinde ise TOKİ veya Emlak Konut tarafından yürütülen modeller uygulanıyor.
Bugüne kadar Yarısı Bizden kampanyası kapsamında 376 bin 212 bağımsız bölümün dönüşüm sürecine alındığı belirtildi.
Kampanya kapsamında konut ve iş yeri sahiplerine kredi kullandırılırken gelir durumuna ve kredi puanına bakılmıyor.
Böylece hak sahipleri, bankaların standart kredi değerlendirme süreçlerinden farklı bir uygulamayla kampanya kapsamındaki finansman imkanından yararlanabiliyor.
Yarısı Bizden kampanyasına kimler başvurabilir?
Kampanya İstanbul ile sınırlı. İstanbul’un 39 ilçesinde riskli yapı sahiplerinin tamamı destekten faydalanabiliyor. Temel şart, yeni projedeki yapının otopark ve sığınak hariç eski yapının bir buçuk kat büyüklüğünü geçmemesi.
Kampanyadan yararlanmak isteyenlerin öncelikle teknik ve mali yeterliliği bulunan bir müteahhit bularak güvenli bir sözleşme hazırlaması öneriliyor. Ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı lisanslı kurumlara risk tespiti yaptırılması için süreç başlatılıyor.
Hak sahibi tespiti yapıldıktan sonra ilçe belediyesine başvuru gerçekleştiriliyor. Bakanlıkça belirlenen randevu gününde hak sahibi ile "hibe taahhütnamesi" ve "kredi sözleşmesi" imzalanıyor ve kampanyaya dahil olunuyor.
Kampanyanın bina bazlı dönüşüm desteği kapsamında her bir konut için 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL taşınma desteği veriliyor. Böylece bir konut için sağlanan toplam destek 1 milyon 875 bin TL’ye ulaşıyor.
Evlerini yüklenici firmalar aracılığıyla yeniden inşa ettirecek vatandaşlar bu destekten faydalanabiliyor. Hak sahibinin diğer her bir konutu için ayrıca 1 milyon 750 bin TL kredi sağlanıyor.
İş yerleri için destek tutarları farklı uygulanıyor. Her bir iş yeri için 437 bin 500 TL hibe, 437 bin 500 TL kredi ve 125 bin TL taşınma desteği sunuluyor. Hak sahibinin diğer her bir dükkânı için ise 875 bin TL kredi sağlanıyor.
Taşınma desteğinde iki önemli ayrıntı bulunuyor. Destek, evde ev sahibi yaşıyorsa kendisine; kiracı bulunuyorsa kiracıya veriliyor. Ayrıca aylık dönüşüm kira desteği ile taşınma desteği aynı anda alınamıyor.
Hak sahibinin bu iki destekten birini seçmesi gerekiyor.
Hak sahiplerinin hibe ve kredi desteğini birlikte kullanması gerekmiyor. İhtiyaç duymayan vatandaşlar yalnızca hibe desteğinden yararlanıp kredi kullanmamayı tercih edebiliyor.
Ödemeler doğrudan ev ve iş yeri sahiplerine yapılmıyor. Destekler, inşaatın ilerleme seviyesine göre müteahhit firmaya aktarılıyor. Kredi verilirken vatandaşların banka kredisine yönelik endişe duymaması gerektiği belirtiliyor. Konut ve iş yerinde hak sahiplerine kredi sağlanırken gelir ve kredi puanına bakılmıyor.
Hibe desteğinde geri ödeme bulunmuyor. Kredi taksitleri ise yapı ruhsatı alındıktan iki yıl sonra başlıyor ve 10 yıl vadeyle ödeniyor. Böylece vatandaş yeni evine geçtikten sonra taksit sürecine giriyor. Ödemenin başladığı ilk yıl faiz uygulanmıyor. Sonraki yıllarda ise ödemeler TÜFE oranının yarısı kadar güncelleniyor.
Site benzeri büyük ölçekli dönüşüm projelerinde TOKİ veya Emlak Konut sürece dahil olabiliyor. Riskli yapı kararı sonrasında hak sahiplerinin yüzde 100 uzlaşma sağlaması halinde dönüşüm talepleri Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Marmara Kentsel Dönüşüm Genel Müdürlüğü'ne iletiliyor.
Bu kapsamda 875 bin TL hibe ve 125 bin TL taşınma desteği sağlanıyor. Hibe tutarı bina maliyetinden düşülüyor, kalan borç ise uzun vadeli ve uygun ödeme koşullarıyla taksitlendiriliyor.