Kamuoyunda yeşil pasaport olarak bilinen hususi damgalı pasaportun kapsamının genişletilmesine yönelik iki ayrı kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunuldu. Birçok ülkeye vizesiz seyahat olanağı sağlayan yeşil pasaportun kapsamının genişletilmesini öngören tekliflerin kabul edilmesi halinde belirli şartları karşılayan pilotlar, mühendisler ve mimarlar da bu haktan yararlanabilecek.
YENİ Parti Bursa Milletvekili Hasan Öztürk ile Sivas Milletvekili Ulaş Karasu'nun hazırladığı düzenlemeler, TBMM İçişleri Komisyonu'na gönderildi. Tekliflerde üç meslek grubuna yönelik farklı şartlar öngörülürken, her iki düzenlemede de ortak bir koşula yer verildi.
Tekliflerden biri, havayolu pilot lisansını aldıktan sonra en az 5 yıl boyunca fiilen uçuş hizmeti gerçekleştiren pilotlara hususi damgalı pasaport verilmesini öngörüyor.
Düzenlemenin gerekçesinde pilotların yurt dışında gerçekleştirdiği eğitim, uçuş testi ve uçak teslim alma işlemleri sırasında vize sorunlarıyla karşılaşabildiğine dikkat çekiliyor. Vize süreçlerinin zaman kaybının yanı sıra ekonomik maliyet oluşturduğu, vize alamayan pilotların uluslararası eğitim faaliyetlerine katılamamasının da havacılık sektörünü olumsuz etkilediği belirtiliyor.
Diğer kanun teklifinde ise Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) üyesi olan, mesleğinde en az 10 yıl kıdeme sahip mühendis ve mimarların yeşil pasaport kapsamına alınması talep ediliyor.
Teklifin gerekçesinde, mühendis ve mimarların yurt dışındaki eğitim, konferans, çalıştay ve teknik etkinliklere katılmasının mesleki bilgi birikimi açısından önem taşıdığı ifade ediliyor. Bu faaliyetlerin mesleki gelişime katkı sağladığı belirtilerek, söz konusu meslek gruplarının uluslararası faaliyetlere katılımının kolaylaştırılması gerektiği vurgulanıyor.
Her iki kanun teklifinde de yeşil pasaport hakkından yararlanacak kişiler için ortak bir koşul bulunuyor. Buna göre hak sahiplerinin, Terörle Mücadele Kanunu kapsamında yer alan suçlar nedeniyle soruşturma veya kovuşturmaya uğramamış olması gerekiyor.
Tekliflerin yasalaşması halinde belirlenen şartları karşılayan pilotlar, mühendisler ve mimarlar da hususi damgalı pasaport alabilecek. Ancak düzenlemeler henüz yasalaşmış değil. Tekliflerin öncelikle ilgili TBMM komisyonunda, ardından Genel Kurul'da ele alınması gerekiyor.
Mevcut mevzuata göre ise belirli koşulları taşıyan kamu görevlileri ve bazı meslek grupları yeşil pasaport hakkından faydalanabiliyor. Bu kapsamda birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan devlet memurları ve diğer kamu görevlileri ile aynı derecelerden emekli olanlar, eski milletvekilleri ve eski bakanlar, mevzuatta belirtilen şartları karşılayan belediye başkanları ve devlet sporcusu unvanına sahip kişiler bu haktan yararlanabiliyor.
Ayrıca belirli koşulları taşıyan kamu kurumu ve özelleştirilmiş kuruluş çalışanları, ihracat kriterlerini karşılayan şirketlerin belirli sayıdaki yetkilileri ile en az 15 yıl baroya kayıtlı olup diğer yasal şartları sağlayan avukatlar da hususi damgalı pasaport alabiliyor. Pilotlar, mühendisler ve mimarlara yönelik yeni tekliflerin yasalaşıp yasalaşmayacağı ise Meclis'teki görüşmelerin ardından netlik kazanacak.