MYNET ÖZEL| Ezgi Sivritepe
Katma Değer Vergisi (KDV) satılan malın veya hizmetin türüne göre belirleniyor. Geçtiğimiz günlerde Bakanlığın radarına giren İstanbul’daki bir hamburgercinin fahiş fiyatlarının yanı sıra pasta ve unlu mamuller ruhsatı nedeniyle yüzde 1 vergi ile satış yaptığı öğrenilmişti. Bakanlık söz konusu işletmeye inceleme başlatmıştı.
Sosyal medyada ise kullanıcılar, işletmelerin yüzde 1 KDV oranı ile fiş kesmesini gündeme taşımaya başladı. Sosyal medya kullanıcısı, fırın adı altındaki bir işletmenin ürün yelpazesinin çok geniş olmasına rağmen yüzde 1 KDV kesintisi yaptığını belirterek, “Adı Fırın, ama sarması var, dolması var! Fransız tatlısı var, İtalyan pastası, Türk lokumu var! Ben de adını fırın diye mekan açayım, her şeyi satayım” eleştirisinde bulundu.
Mali Müşavir Murat Bal Mynet’e yaptığı açıklamada, vergi mevzuatına aykırı bir işlem olduğunun altını çizdi ve, “KDV’nin en önemli özelliği, doğrudan son kullanıcı tarafından ödenen ve işletmenin sadece aracılık ettiği bir vergi olmasıdır. İşletme, devlete ait bir vergiyi tam tahsil edip eksik beyan etmekte ve ödemektedir. Tüketici ise farkında olmadan hukuka aykırı bir belgeyle işlem yapmış olmaktadır” sözlerini kullandı.
Hem yerinde tüketim hem de paket satış yapan işletmelerin kayıt dışılığa zemin hazırladığını kaydeden Bal, sistematik olarak düşük KDV uygulanmasının vergi kaybına yol açacağını söyledi. Bal, “Burada sorun, işletmenin hem paket hem yerinde tüketim yapması değil; fiili durumu belgeye doğru yansıtmamasıdır. Bu da klasik anlamda kayıt dışılığın modern bir versiyonudur” dedi.
Yerinde tüketim olmasına rağmen yüzde 1 KDV uygulanmasının tüketici için hak ihlali olduğunu aktaran Bal, cümlelerine şu şekilde devam etti:
“Tüketicinin elindeki belgenin hukuki güvenilirliğini zedeler, olası bir uyuşmazlıkta tüketiciyi zayıf duruma düşürür, tüketiciyi farkında olmadan vergi usulsüzlüğüne taraf haline getirir. Dolayısıyla bu sadece devletin değil, tüketicinin de mağdur olduğu bir uygulamadır”
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından geliştirilen KURGAN ile yapay zekâ tabanlı bir denetim mekanizmasının oluştuğunu söyleyen Bal, bunun daha da gelişmesini beklediğini ifade etti.
Bal, KDV uygulamaları ile ilgili daha net ve bağlayıcı düzenlemelerin kaçınılmaz olduğunun altını çizerek, sözlerine şu cümleleri ekledi:
“%1–%10 arasındaki %9’luk fark, KDV’nin doğası gereği doğrudan kamu gelirini etkiliyor. Bu fark:
Milyonlarca işlemde tekrarlandığında,
Devlet açısından çok ciddi bir gelir kaybına dönüşüyor”
POS cihazlarında yerinde tüketim ve paket satışı ayrımının otomatik olabileceğini söyleyen Bal, “Paket servis sisteminin normal satışlarla ayırımının yapılabilmesi için kuryelerin sipariş numarası üzerinden bir sisteme kayıt olabileceği yeni bir altyapının kurulması da elzem taşımaktadır” deyip sözlerini tamamladı.