Türkiye'de verilen ücretler yıllardır asgari ücret etrafında şekilleniyor. Asgari ücret yalnızca en düşük ücret olmaktan çıktı. Bugün özel sektörde birçok ücret asgari ücrete göre belirleniyor. Asgari ücret arttığında diğer ücretler de hareketleniyor, artmadığında ise ücretler büyük ölçüde sabit kalıyor.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, "2026 yılında net asgari ücret 28 bin 75 lira olarak uygulanıyor. Buna karşılık dört kişilik bir ailenin yalnızca sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için gereken açlık sınırı Mayıs ayı itibarıyla 35 bin lirayı aşmış durumda" dedi.
Yani bugün asgari ücretin, açlık sınırının yaklaşık 7 bin lira altında kaldığını ifade eden Erdursun, "Önümüzde haziran, temmuz, ağustos, eylül, ekim, kasım ve aralık aylarına ilişkin yeni enflasyon verileri açıklanacak. Buna bağlı olarak açlık sınırı da yükselmeye devam edecek. Ancak mevcut ekonomi programı ve hükümet yetkililerinin açıklamaları dikkate alındığında temmuz ayında asgari ücrete ara zam yapılması ihtimali oldukça zayıf görünüyor" şeklinde konuştu.
Sorunun devamında asgari ücret artmadığında diğer ücretler de çoğu işyerinde artmadığından bahseden Erdursun, "Dolayısıyla Temmuz ayında ara zam yapılmaması halinde yalnızca asgari ücretliler değil, milyonlarca ücretli çalışan da yılsonuna kadar aynı ücretle çalışmaya devam edecek" dedi.
Türkiye’de milyonlarca çalışan brüt ücret üzerinden maaş alıyor. Bu çalışanların gelirleri yıl içerisinde vergi dilimlerinin yükselmesi nedeniyle kademeli olarak azalıyor.
Uzman isim, "Örneğin brüt 50 bin lira ücret alan bir çalışan yılın başında yaklaşık 40 bin 200 lira net ücret elde ederken, yılsonunda net geliri yaklaşık 36 bin 500 liraya kadar geriliyor.
Brüt 100 bin lira ücret alan bir çalışanın eline Ocak ayında yaklaşık 75 bin 900 lira geçerken, Aralık ayında bu rakam yaklaşık 65 bin 700 liraya düşüyor. Brüt 150 bin lira ücretle çalışan bir kişinin net geliri yıl başında yaklaşık 111 bin 700 lira seviyesindeyken, yıl sonunda 95 bin 400 liralara kadar geriliyor.
Brüt 200 bin lira ücret alan bir çalışanın net maaşı ise yılın başında yaklaşık 147 bin 400 lira iken, yıl sonunda 114 bin 800 lira seviyelerine kadar düşebiliyor" dedi.
Erdursun, "Sosyal güvenlik primine esas kazanç tavanı düzeyinde, yani yaklaşık asgari ücretin dokuz katı gelir elde eden çalışanlarda ise kayıp çok daha belirgin hale geliyor. Yılın başında yaklaşık 213 bin 800 lira net gelir elde eden bir çalışanın maaşı yıl sonunda yaklaşık 167 bin liraya kadar gerileyebiliyor" dedi.
2026 yılına girilirken ekonomi programında yıl sonu enflasyon hedefi yüzde 16 olarak öngörülmüştü. Buna göre ücret politikaları oluşturuldu.
Erdursun milyonlarca çalışanı ilgilendiren asgari ücret zammı konusunda "Temmuz ayında asgari ücrete ara zam yapılması ihtimali bugün için düşük görünmektedir" dedi.
Rakamlar, gerçekleşen enflasyon, açlık sınırındaki yükseliş, ücretlerdeki reel kayıplar ve vergi dilimlerinin çalışanlar üzerindeki etkisi birlikte değerlendirildiğinde, ücretlilerin gelirlerinde bir düzenleme yapılmasının ekonomik bir tercih olmaktan çok bir gereklilik haline geldiği görüldüğünü ifade etti.