Çalışan annelerin iş hayatında devam edip aynı zamanda bebeklerinin bakımını üstlenebilmeleri için tanınan yasal haklar arasında süt izni önemli bir yer tutuyor.
Bu uygulama, çalışma hayatında kadınlara destek olmayı amaçlıyor.
Ancak süt izninin süresi ve kullanım koşulları, annenin işçi ya da memur statüsünde olmasına göre değişiklik gösteriyor. Bu nedenle çalışan annelerin haklarını ve ilgili mevzuattaki şartları bilmeleri büyük önem taşıyor.
Karakaş'ın yazısının devamı şöyle:
İş Kanunu’na tabi kadın işçilere, bir yaşından küçük evlatlarını emzirmeleri için günde toplam 1,5 saat süt izni tanınmıştır. Bu süre mecburi bir yasal haktır.
Zaman Dilimi Seçimi: Süt izninin günün hangi saatlerinde ve kaç parçaya bölünerek kullanılacağı tamamen kadın işçinin takdirindedir.
Bildirim Yükümlülüğü: İşçi, kullanım planını işverene bildirmelidir.
Hak Sınırı: Çocuk bir yaşını doldurduğu an bu hak nihayete erer.
Süt izninde geçen süreler, fiilen çalışılmış gibi kabul edilir. Ücretten herhangi bir kesinti yapılamaz.
Süt izninin özü bebeğin günlük beslenme ihtiyacıdır. Bu sebeple izinlerin birleştirilerek haftalık veya aylık toplu kullanılması hukuken mümkün değildir.
Analık izni bitiminde, çocuğun bakımı amacıyla isteğe bağlı yarım gün ücretsiz izin hakkı mevcuttur:
Birinci Doğum: 60 gün
İkinci Doğum: 120 gün
Üçüncü ve Sonraki Doğumlar: 180 gün
Çoğul Doğum Ek Süresi: Ek 30 gün
Engelli Çocuk Hâlinde: 360 gün
Yarım gün ücretsiz izin kullanılan bu dönemlerde işverenin süt izni verme yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Süt izni ertelenemez ve devredilemez niteliktedir. Hakkın doğduğu andan itibaren fiilen kullanılması esastır.
Yargıtay İçtihatları: Kadın işçi süt izni süresince çalıştırılırsa, bu süre fazla mesai sayılır. İşveren bu sürenin zamlı ücretini ödemekle mükelleftir.
İdari Para Cezası: Süt iznini kullandırmayan işverenler hakkında 2026 yılı itibarıyla her bir kadın işçi için 26.620 TL idari para cezası uygulanır. Bu cezalar yeni yılda daha da artırılacak.
Memur anneler bakımından süt izni süreleri İş Kanunu'na kıyasla daha geniş tutulmuştur.
Memurlarda Uygulama Şartları
Seçim Hakkı: Memur anne, analık izni sonrası yarım gün izin ile süt izni arasında tercihte bulunmak durumundadır. İki hak aynı anda kullanılamaz.
Çoğul Doğum: İkiz veya daha fazla çocuk doğumu hâlinde günlük izin süreleri değişmez.
Babasız Devir: Süt izni kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardandır. Annenin vefatı hâlinde dahi bu hak babaya devrolunamaz.
Amir Yetkisi: Birim amirlerinin süt izninin kullanım saatlerine müdahale yetkisi yoktur. Saatleri anne tayin eder.
Vefat ve Göreve Başlama: Bebeğin vefatı hâlinde izin hakkı son bulur. Memuriyetten önce doğum yapanlar ise kalan süre kadar süt izninden yararlanır.
HASILIKELAM: Cemiyetin temeli aile, ailenin temeli ise evlatlarımızdır. Çalışan annelerin emzirme haklarının korunması, müstakbel nesillerin sıhhati ve iş barışı bakımından hayati bir vecibedir. Kanunlarımızca teminat altına alınan bu hakların eksiksiz uygulanması hususunda hem kamu kurumlarına hem de özel sektör işverenlerine büyük vazifeler düşmektedir.
"Evlatlarına kol kanat geren annelerin huzuru, cemiyetin istikbaline atılmış en sağlam temeldir."