Zonguldak'ta uzun yıllardır madencilik sektöründe faaliyet gösteren iş insanı Alaattin Kurnaz, kömür üretimindeki tecrübesini bu kez tarım sektörüne taşıdı. Kentte 26 yıldır rödovanslı kömür madeni işleten 61 yaşındaki Kurnaz, modern seracılık yatırımıyla üretimini yer üstünde de sürdürmeye başladı.
Tarım ve Orman Bakanlığının Zonguldak Çaycuma Tarıma Dayalı İhtisas (Sera) Organize Sanayi Bölgesi Projesi kapsamında sağlanan 50 milyon liralık hibe desteğinden yararlanan Kurnaz, yaklaşık 100 milyon liralık yatırımla 24 bin metrekare büyüklüğünde modern sera kurdu.
Filyos Çayı'nın dolgu alanındaki bataklık ve tarıma elverişsiz arazilerin ıslah edilmesiyle ekonomiye kazandırılan tesiste, 2026 yılında ihracata yönelik salkım domates üretimine başlandı.
Topraksız tarım yöntemi kullanılan serada, bitkiler sıkıştırılmış Hindistan cevizi kabuğundan elde edilen "cocopeat" ortamında yetiştiriliyor. Sulama, ısıtma, havalandırma ve gölgeleme gibi tüm üretim süreçleri ise yapay zeka destekli otomasyon sistemiyle kontrol ediliyor.
Kimyasal ilaç yerine biyolojik ve biyoteknik mücadele yöntemlerinin uygulandığı serada zararlılarla mücadelede faydalı böcek ve akarlar kullanılıyor. Tozlaşma ise bombus arılarıyla sağlandığından hormon kullanımına ihtiyaç duyulmuyor.
Tesiste yılın 11 ayı boyunca üretim devam ediyor. Sezon sonunda yaklaşık 17 metre uzunluğa ulaşan domates fidelerinden haftada bir her daldan 650 ila 700 gram ürün hasat ediliyor.
Yıllık 1000 ila 1200 ton salkım domates üretim kapasitesine ulaşması hedeflenen serada yetiştirilen ürünlerin büyük bölümü Avrupa Birliği ülkeleri, Rusya ve Körfez ülkelerine ihraç ediliyor.
Alaattin Kurnaz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, modern seracılık yatırımına başlamadan önce yaklaşık 5 yıl boyunca Türkiye'deki ve yurt dışındaki seraları incelediğini söyledi.
Tesisin kurulduğu alanın bataklık ve çorak olduğunu belirten Kurnaz, altyapı çalışmalarının ardından üretime başladıklarını ifade ederek, "Hem üretim hem hasat yapıyoruz. Domateslerin yüzde 75'ini ihracata gönderiyoruz, yüzde 25'i de iç piyasada. Bu yöredeki halkla çalışıyoruz. O konuda bayağı bir yol aldığımızı düşünüyoruz." dedi.
Serada çalışan 30 personelin 25'inin kadınlardan oluştuğunu aktaran Kurnaz, 26 yıl önce 10 çalışanla başladıkları madencilik faaliyetlerinde zaman zaman 450 kişiye ulaştıklarını, bugün ise yaklaşık 200 çalışanla kömür üretimini sürdürdüklerini kaydetti.
Madenciliğin önemine dikkat çeken Kurnaz, "Madencilik, Türkiye'nin enerjisi, dünyanın enerjisi... Bir de Zonguldak'ta taşkömürü üretimi yapıyoruz. Çelik sanayinin, elektrik santrallerinin kömürü. 'Domates mi, madencilik mi?' derseniz, tabii ki madencilik çok daha önemli bir konu. Hala üretmeye devam ediyoruz. Üreteceğiz çünkü önümüzde hep savaşlar var." ifadelerini kullandı.
Büyük ölçekli seracılığın bölgede yeni bir yatırım alanı olduğuna işaret eden Kurnaz, "Burası çorak dediğimiz yerde, bacasız sanayide çalışan insanlarımız var. İlk yatırımımda 'Nasıl üreteceğiz' diye çekindim çünkü Zonguldak'ta küçük ölçekli seralar var ama böyle büyük ölçekli seracılık yoktu." diye konuştu.
Projenin ikinci etabında da yer almayı planladıklarını belirten Kurnaz, bu aşamada 2 bin 500 kişiye istihdam sağlamayı hedeflediklerini söyledi. Fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye geçiş sürecinin tarım yatırımlarını da ön plana çıkardığını dile getiren Kurnaz, seracılıkta başarının teknolojiyi doğru kullanmak ve güçlü teknik kadroyla çalışmaktan geçtiğini vurguladı.
"Seracılıkta teknik elemanlar çok önemli. Sen domatesi üretirsin, yaparsın ama burada hijyen olmazsa, hastalık olursa... Mesela bin ton hedef koymuşuz ama hastalık olursa 250 ton alamazsınız. Burada teknoloji açısından mühendislerimiz nasıl yönlendiriyorsa öyle gidiyoruz." değerlendirmesinde bulunan Kurnaz, çocukluk yıllarından bu yana üretimin hayatının merkezinde olduğunu söyledi.
Yedi yaşından itibaren okuldan sonra su sattığını, simitçilik ve boyacılık yaptığını anlatan Kurnaz, "Üretmek güzel, ben yıllarca hem yer altında, yer üstünde çok üretim yaptım. Zonguldak'ta da taşkömürü alanında 1 milyon tonun üzerinde üretim yapmış firmayım. Devletime dünya kadar katma değer sağlamış durumdayım. Evet, yer altı zor ama üretmek çok güzel." sözleriyle açıklamalarını tamamladı.