Çin mutfağının en ilginç geleneksel lezzetlerinden biri olan “century egg”, yani “100 yıllık yumurta” olarak bilinen özel bir yumurta çeşidi. İlk bakışta bozulmuş bir yumurtayı andıran koyu renkli görüntüsüyle dikkat çeken bu yiyecek, aslında özel bir muhafaza yöntemiyle hazırlanıyor.
Çin'de geleneksel olarak tüketilen bu yumurtaların geçmişinin yaklaşık 600 yıl öncesine, Ming Hanedanlığı dönemine kadar uzandığı tahmin ediliyor. Ortaya çıkış hikayesi kesin olarak bilinmese de bir teoriye göre bu yöntem, ördek yumurtalarının su ve kireç içeren bir karışımda bekletilmesi sonucunda keşfedildi. Yumurtaların bu işlemden sonra yenilebilir durumda kaldığının ve farklı bir lezzet kazandığının anlaşılmasıyla yöntem zaman içerisinde geliştirildi. Günümüzde ise “100 yıllık yumurta” Çin'in yanı sıra Doğu ve Güneydoğu Asya'nın farklı bölgelerinde de tüketiliyor.
Bu geleneksel lezzetin hazırlanmasında yumurtalar özel bir koruma işleminden geçiriliyor. Yumurtalar önce tuzlu ve alkali özellikteki karışımlarla işleniyor. Geleneksel yöntemlerde kül, kil, sönmemiş kireç ve bazen pirinç kabuklarından oluşan malzemeler de kullanılıyor. Bu işlem sırasında yumurtanın protein yapısında ve diğer bileşenlerinde değişiklikler meydana geliyor.
Sonuçta yumurtanın beyaz kısmı alışılmış görüntüsünü kaybederek kehribar renginden koyu kahverengiye, hatta siyaha dönüşebiliyor. Yumurtanın sarısı ise yeşil, koyu kahverengi veya siyaha yakın bir renk alabiliyor. Beyaz kısmı jöle benzeri bir kıvama ulaşırken sarısı daha kremsi bir doku kazanabiliyor.
Bu yumurtaların en çok merak edilen özelliği isimleri. “100 yıllık yumurta” olarak bilinmelerine rağmen hazırlanma süreleri sanıldığı kadar uzun değil. Modern ticari üretim yöntemlerinde yumurtalar yaklaşık iki hafta içerisinde hazırlanabiliyor. Kil ve kül gibi malzemelerle uygulanan geleneksel yöntemlerde ise muhafaza süreci yaklaşık üç aya kadar uzayabiliyor. Dolayısıyla isimlerinde geçen 100 yıl ifadesi, gerçek bekletilme süresini yansıtmıyor.
100 yıllık yumurtaların yalnızca görüntüleri değil, tatları da oldukça farklı. Özellikle ördek yumurtasıyla hazırlanan bu yiyecek, yoğun umami tadı ve keskin aromasıyla biliniyor. Lezzeti zaman zaman mavi küflü peynire benzetiliyor. Yumurtanın sarısında oluşan kremsi yapı da bu benzetmeyi güçlendiriyor. Ancak geleneksel yumurtalardan çok daha yoğun bir aromaya sahip olduğu için herkesin damak tadına hitap etmeyebiliyor.
100 yıllık yumurtalar kabukları soyulduktan sonra doğrudan tüketilebiliyor. Bununla birlikte yoğun tatlarını dengelemek amacıyla farklı yiyeceklerle birlikte servis edilmeleri de oldukça yaygın.
Özellikle sirke, şeker ve tuzla hazırlanan turşu zencefil, bu yumurtaların yanında tercih edilen eşlikçilerden biri. Yumurtalar ayrıca çorbalara ve çeşitli sıcak yemeklere eklenebiliyor.
En yaygın kullanım alanlarından biri ise Çin mutfağında sıkça tüketilen, pirinçten hazırlanan tuzlu bir lapa olan congee. Bu yemeğin üzerine doğranarak eklenen 100 yıllık yumurtalar, pirinç lapasına yoğun bir aroma kazandırıyor. Peki siz bu lezzeti denemek ister miydiniz?