Sason'un ormanlık alanlarında kendiliğinden yetişen menengiç, sonbaharın gelmesiyle birlikte köylülerin geçim kaynakları arasındaki yerini alıyor. Sabahın erken saatlerinde ormanlık alanlara giden vatandaşlar, topladıkları menengiçleri evlerine götürerek yıkıyor ve kabuklarından ayırdıktan sonra kurumaya bırakıyor. Kuruyan menengiçlerin bir bölümü ezilerek kahve yapımında kullanılırken, olgunlaşan meyvelerin bir kısmı tuzla kavrularak yörede "çitlembik" olarak bilinen kışlık çereze dönüştürülüyor.
Kırmızı renkte toplanan menengiçler ise kazanlarda yaklaşık iki gün kaynatılarak doğal sabun haline getiriliyor. Elde edilen ürünler hem ailelerin kendi ihtiyaçları için kullanılıyor hem de satılarak aile bütçesine katkı sağlıyor.
Sonbahar aylarında ormandan topladıkları menengiçleri çeşitli işlemlerden geçirerek değerlendirdiklerini belirten İsmet Çelik, menengiçten hem geleneksel ürünler elde ettiklerini hem de satış yaparak geçimlerine katkı sunduklarını söyledi. Çelik, "Ekim ayında olgunlaşma döneminde ormandan topladığımız menengiçleri eve götürüp yıkıyor, kabuklarından ayırdıktan sonra kurumaya bırakıyoruz. Kuruyan menengiçlerin bir kısmını ezerek kahvesini yapıyoruz. Tam olgunlaşanların bir bölümünü de tuzla kavurarak çitlembik haline getiriyor ve kışın uzun akşamlarında çerez olarak tüketiyoruz. İhtiyacımızdan fazla olan menengiçleri ise satarak geçimimizi sağlıyoruz" dedi.
Menengiç kahvesi: Olgun meyveler kurutulup kavruluyor ve öğütülüyor. Elde edilen karışım suyla veya özellikle sütle pişirilerek kahve gibi tüketiliyor. Kafein içermez.
Çerez olarak: Olgun menengiç meyveleri kavrularak doğrudan yenebiliyor. Bazı yörelerde tuzla kavrulmuş hali “çitlembik” olarak tüketiliyor.
Ezme/macun şeklinde: Kavrulup öğütülen menengiç, yağlı yapısı sayesinde ezme kıvamına getirilebiliyor.
Yemeklerde: Bazı yöresel mutfaklarda öğütülmüş menengiç veya menengiç yağı yemeklerde ve hamur işlerinde kullanılabiliyor.
Menengiç (Pistacia terebinthus), Antep fıstığıyla aynı botanik aileden gelen, yağ ve çeşitli fenolik bileşikler içeren bir meyve. Besin içeriği nedeniyle bazı potansiyel faydaları bulunuyor:
Antioksidan bileşikler içerir: Fenolik bileşenleri sayesinde vücuttaki oksidatif strese karşı koruyucu mekanizmalara katkıda bulunabilir.
Doymamış yağ asitleri açısından zengindir: Menengiç meyvesinin yağında özellikle oleik ve linoleik asit bulunur. Bunlar dengeli beslenme içinde kalp-damar sağlığını destekleyen yağ türleridir.
Enerji ve besin değeri yüksektir: Yağ ve protein içeriği nedeniyle besleyici ve enerji yoğun bir gıdadır.
Menengiç kahvesi doğal olarak kafeinsizdir: Kahve aromasına benzer bir içecek isteyen ancak kafein tüketmek istemeyenler için alternatif olabilir.
Geleneksel kullanımda sindirim ve solunum yolları için de tüketilir: Ancak öksürüğe, mide sorunlarına veya belirli hastalıklara “iyi geldiği” yönündeki geleneksel kullanımları doğrudan tedavi edici etki olarak değerlendirmek doğru olmaz; bu alanlarda güçlü insan çalışmaları sınırlı.