Türkiye, 2026 yılının ilk altı ayında kurutulmuş domates ihracatında önemli bir başarıya imza attı. Ocak-haziran döneminde 91 ülkeye gönderilen 18 bin 301 ton kurutulmuş domatesten 60 milyon 989 bin dolar gelir elde edildi.
Yıllık 14 milyon tonu aşan domates üretimiyle Çin ve Hindistan'ın ardından dünyanın en büyük üçüncü domates üreticisi konumunda bulunan Türkiye, taze tüketimin yanı sıra salça, sos ve kurutulmuş ürünlerle de katma değer oluşturuyor. Üretimin ağırlıklı olarak Antalya, Mersin ve İzmir'de gerçekleştirildiği domateste, kurutulmuş ürün en önemli katma değerli ihracat kalemleri arasında yer alıyor.
Kurutulmuş domatesin ihracat yolculuğu, birçok ilde temmuz ayında başlayan yoğun üretim süreciyle şekilleniyor. Tarlalardan kamyon ve traktörlerle kurutma sahalarına taşınan domatesler, işçiler tarafından tek tek ikiye ayrılıyor.
İhracat yapılacak ülkenin talebine göre tuzlanan ya da kükürtlenen domatesler, yaklaşık bir hafta boyunca güneş altında kurutuluyor. Daha sonra işleme tesislerinde temizlenen ürünler paketlenerek sevkiyata hazır hale getiriliyor. Türkiye'nin farklı bölgelerinde hazırlanan kurutulmuş domatesler başta Avrupa ülkeleri ve ABD olmak üzere çok sayıda pazarda pizza, makarna, salata ve hamburger gibi ürünlerde kullanılıyor.
AA muhabirinin Ege İhracatçı Birlikleri verilerinden derlediği bilgilere göre, yılın ilk yarısında 91 ülkeye toplam 18 bin 301 ton kurutulmuş domates ihraç edildi ve bu satışlardan 60 milyon 989 bin dolar gelir sağlandı.
Söz konusu dönemde en fazla ihracat 16 milyon 53 bin dolarla ABD'ye gerçekleştirildi. ABD'yi 8 milyon 864 bin dolarla İtalya, 5 milyon 344 bin dolarla ise İngiltere izledi.
Torbalı Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Abdulvahap Olgun, ilçenin kuru domates üretiminde öncü konumda olduğunu belirterek bu yıl ürün bolluğu yaşandığını söyledi.
Kurutulmuş domatesin önemli bir ihracat ürünü haline geldiğini ifade eden Olgun, şu değerlendirmede bulundu: "İhracatını yaptığımız kurutulmuş domates İtalya'da pizzada, soslarda ve makarnada kullanıyorlar. İtalya'nın makarnası meşhurdur. Makarnanın içinde Türkiye'den giden kuru domatesler var. Son dönemde Amerika Birleşik Devletleri ve Brezilya'da kurutulmuş domates tüketim artmaya başladı. Buralarda da hamburgerde kullanılıyor. Yılın ilk yarısında 60 milyon dolar seviyesinde bir ihracatımız söz konusu. Yıl sonunda 100 milyon dolarlık bir ihracat hedefimiz var."
İzmir'de kuru domates üretimi ve ihracatı yapan Kemal Saygıner ise üretimin sabahın ilk saatlerinde başladığını ve kavurucu sıcak altında yoğun emek gerektirdiğini anlattı.
İhracat yapılacak ülkelere göre üretim gerçekleştirdiklerini belirten Saygıner, ürünlerin kurutma işlemlerinin tamamlanmasının ardından fabrikaya gönderildiğini, kalite sınıflandırmasının yapılarak soğuk hava depolarında siparişler için muhafaza edildiğini söyledi.
Saygıner, üretim sürecinin emek yoğun olduğuna dikkat çekerek, "Çok büyük bir emek, çok büyük bir gayret var. Sonrasında gideceği ülkelere, bölgelere göre burada kurutmalarını yapıp fabrikamıza gönderiyoruz. Ürünlerin kalitelerine göre bölümlere ayrılıp soğuk hava depolarımıza koyarak gelecek olan siparişlerimiz için bekletiyoruz. 15 kilo yaş domatesten ortalama 1 kilogram kuru domates çıkıyor." ifadelerini kullandı.